ทุกวันนี้ วงการกีฬาก้าวจากยุคที่ แจ็ค ชาร์ลตัน ได้รับอนุญาตให้สูบบุหรี่กลางสนาม
หรือ ไบรอัน ร็อบสัน มาซ้อมในสภาพแฮงก์โอเวอร์ มาไกลมากโข
นอกจากการฝึกซ้อมอย่างเข้มข้น และการแพทย์ที่เจริญก้าวหน้าขึ้น ยังมีเรื่องของจิตวิทยา วิทยาศาสตร์การกีฬา และโภชนาการกีฬาเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยเฉพาะเรื่องหลังสุดที่ดูเผินๆเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่กลับมีความสำคัญอย่างไม่น่าเชื่อ
เฉพาะอย่างยิ่งกับผู้จัดการทีมที่ใส่ใจในทุกรายละเอียดอย่าง เยอร์เกน คล็อปป์ ของ ลิเวอร์พูล...
โภชนาการกีฬา
โภชนาการกีฬา (Sport Nutrition) มีจุดประสงค์เพื่อให้ร่างกายของนักกีฬาได้รับสารอาหารอย่างเพียงพอ ตามการฝึกซ้อมของแต่ละบุคคล เพื่อที่ร่างกายจะได้แสดงศักยภาพสูงสุดระหว่างแข่งขัน และฟื้นตัวกลับเป็นปกติโดยเร็ว
นอกจากนี้ ยังรวมถึงศาสตร์ในการดึงสารอาหารสำคัญจากสิ่งที่รับประทานเข้าไป ไปจนถึงวิธีรับประทานอาหารในช่วงเวลาที่ตารางการฝึกซ้อมอัดแน่น
ทอม เบรดี ควอเตอร์แบ็ก นิวอิงแลนด์ เพเทรียทส์ คือตัวอย่างของนักกีฬาที่ดูแลตัวเองอย่างดี เพื่อรักษาสถานะนักกีฬาไว้ให้นานที่สุด หนึ่งในเคล็ดไม่ลับของจอมทัพวัย 38 ปี คืออาหารที่ได้รับการดูแลโดย อัลเลน แคมป์เบลล์ นักโภชนาการด้านกีฬา
“สิ่งต้องห้าม” ในทุกมื้อของ เบรดี คือ น้ำตาลทรายขาว, แป้งสาลี, ผงชูรส, น้ำมันมะกอก, มะเขือเทศ, พริกไทย, เห็ด, คาเฟอีน, นมวัว หรือแม้แต่ผลไม้ เจ้าตัวก็ได้รับอนุญาตให้ทานเพียงเล็กน้อยเท่านั้น
ด้วยเหตุนี้ 80% ของอาหารที่ เบรดี ทาน คือผักออร์แกนิค และธัญพืชเต็มเมล็ด (Whole grain) และอีก 20% คือเนื้อสัตว์ที่เลี้ยงแบบออร์แกนิค
ปรับพฤติกรรม
“ปกติ ในช่วงพรีซีซัน ผู้เล่นจะรีบทานให้อิ่มให้เร็วที่สุด” คล็อปป์ กล่าวถึงพฤติกรรมทั่วไปของนักเตะที่เจ้าตัวต้องการปรับเปลี่ยน
ในช่วงปิดฤดูกาล การเซ็นสัญญาที่สำคัญที่สุดของ คล็อปป์ อาจเป็นการดึง โมนา เนมเมอร์ หัวหน้าฝ่ายโภชนาการกีฬาจาก บาเยิร์น มิวนิค มาทำหน้าที่ในถิ่น แอนฟิลด์
การซ้อมหนักกับ อันเดรียส คอร์นเมเยอร์ อดีตโค้ชฟิตเนสของ บาเยิร์น อาจไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับผู้เล่น ลิเวอร์พูล แต่กับ เนมเมอร์ ที่เข้ามาดูแลอาหารการกินนั้นต่างออกไป
ปกติ นักโภชนาการกีฬาสำหรับสโมสรฟุตบอลในอังกฤษ จะเดินทางมาจัดเมนูให้กับผู้เล่น 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ แต่ ลิเวอร์พูล ให้อิสระในการทำงานกับ เนมเมอร์ อย่างเต็มที่ และผลตอบรับที่ตามมาก็ดีเกินคาด เมื่อลูกทีมของ คล็อปป์ พยายามเรียนรู้สิ่งใหม่ๆจากนักโภชนาการสาว และปรับพฤติกรรมจาก “รีบกินให้อิ่ม” มาเป็นการเข้าแถวเลือกผักที่สลัดบาร์อย่างตั้งใจแทน
เชฟอินทรีเหล็ก
เนมเมอร์ อธิบายว่าจับผลัดจับผลูเข้าสู่วงการกีฬาโดยไม่ตั้งใจ หลังตัดสินใจเริ่มงานในฐานะเชฟฝึกหัดเพื่อทดลองนำความรู้ด้านโภชนาการกีฬามาใช้ในชีวิตจริง กระทั่ง มีโอกาสได้ทำหน้าที่นี้ให้ทีมชาติเยอรมนีชุดเยาวชน
แม้งานของ เนมเมอร์ ในทีมชาติจะดูเรียบง่าย แต่กลับเป็นการจุดประกายให้เจ้าตัวค้นคว้าข้อมูลเพิ่มเติม เพื่อนำมาประยุกต์ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น ผลงานที่เตะตากับทีมอินทรีเหล็กชุดเล็ก เป็นใบเบิกทางให้เจ้าตัวได้รับงานใหญ่กับ บาเยิร์น มิวนิค ในเวลาต่อมา
ในช่วงต้นปี เนมเมอร์ มีโอกาสรู้จักกับ คล็อปป์ ก่อนได้รับการชักชวนให้ย้ายมาทำงานในอังกฤษ เมื่อ บาเยิร์น ผลัดใบจาก เป๊ป กวาร์ดิโอลา เข้าสู่ยุคของ คาร์โล อันเชลอตติ โดยได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดี จาก จอห์น เฮนรี และ ทอม เวอร์เนอร์ เจ้าของสโมสรชาวอเมริกัน
“พวกเขาเปิดกว้างมาก และให้ความสำคัญกับโภชนาการกีฬาจริงๆ การที่ฉันมีโอกาสทำงานแบบนี้ไม่ใช่เรื่องที่จะเกิดขึ้นง่ายๆ”
สายกลาง
เนมเมอร์ ไม่ได้เลือกวิธีเข้มงวดสุดโต่ง เหมือนที่ แคมป์เบลล์ ดูแลอาหารให้ เบรดี แต่เป็นการนำเสนอสิ่งใหม่ๆในบรรยากาศเดิมๆ ให้ผู้เล่นรู้สึกว่าโภชนาการกีฬาไม่ใช่เรื่องไกลตัว
อาทิ การตั้งโต๊ะเสิร์ฟน้ำผลไม้ในห้องเปลี่ยนเสื้อผ้า เพื่อผู้เล่นจะสามารถเติมพลังได้ทันทีเมื่อออกจากสนาม เช่นเดียวกับการเสิร์ฟอาหารที่ทำสดใหม่ให้นักเตะทานหลังจบแมทช์
ในความเรียบง่ายข้างต้น แทรกไว้ด้วยศาสตร์ที่ เนมเมอร์ ศึกษามา คือการเลือกใช้วัตถุดิบท้องถิ่นและตามฤดูกาล ด้วยเหตุผลด้านคุณค่าทางอาหาร อาทิ ปลาจากสกอตแลนด์ เนื้อกวางจากนอร์โฟล์ค หรือเนื้อออร์แกนิคจากเชสเตอร์ ฯลฯ เช่นเดียวกับ เครื่องปรุงรสอย่างซอสที่ทำสดๆในครัว หรือเกลือที่ต้องเป็นเกลือทะเลปราศจากสารเคมี
สำหรับ เนมเมอร์ แล้ว ไม่มี “อาหารต้องห้าม” แต่เธอจะนำเสนอ “ทางเลือก” หากผู้เล่นต้องการทานชอคโกแลท พุดดิง ด้วยการเลือกวัตถุดิบที่ดีต่อสุขภาพ เช่น ข้าว นมอัลมอนด์ เมล็ดคาเคาคุณภาพดี หรือการใช้น้ำเชื่อมแทนน้ำตาลฟอกขาว ฯลฯ
ขั้นตอนถัดมา คือการจัดเมนูเฉพาะให้เหมาะสมกับผู้เล่นแต่ละคน โดยพิจารณาจากผลการตรวจสุขภาพ ร่วมกับปัจจัยอื่นๆ ตั้งแต่สัญชาติ ไปจนถึงตำแหน่งการเล่น และตารางแข่งขัน
“ผู้รักษาประตูไม่ได้วิ่งมากเหมือนกองกลาง หรือคนบราซิลก็มีวัฒนธรรมการทานอาหารต่างจากคนอังกฤษ บางคนอาจต้องการโปรตีน ส่วนอีกคนอาจต้องการแร่ธาตุ”
ด้วยวิธีนี้ เนมเมอร์ เป็นที่ยอมรับของผู้เล่น ถึงขนาดขอให้สอนทำอาหารเพื่อนำไปใช้ที่บ้าน รวมถึงแผนเชิญสมาชิกในครอบครัวมาร่วมรับฟังเรื่องการเตรียมอาหารในอนาคต
“ผมว่าเรามาถูกทางแล้ว ฝ่ายโภชนาการของเรากำลังก้าวไปสู่ระดับโลก ผมไม่ใช่แค่ภูมิใจ แต่ภูมิใจมากที่เราทำให้ผู้เล่นหันมาใส่ใจโภชนาการด้านกีฬาจนได้” คล็อปป์ กล่าว





