น่าน -จัดเวทีหาคำตอบเพื่อแก้ไขวิกฤติปัญหา 'เขาหัวโล้น'

วันที่ 4 มิถุนายน 2559 ที่ ห้องจัสมิน โรงแรมดิอิมเพรส น่าน เครือข่ายวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นภาคเหนือตอนบน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)จัดเสวนาหาคำตอบเพื่อแก้ไขวิกฤติปัญหาเขาหัวโล้น โดย รศ.ดร.ศักดิ์ดา จงแก้ววัฒนา ผู้ประสานงานเครือข่ายวิจัยฯ (สกว.) ชี้แจงวัตถุประสงค์การเสวนา ปัญหาเขาหัวโล้น ซึ่งแผ่ขยายอย่างกว้างขวางทั่วพื้นที่สูงอันเป็นเขตพื้นที่ป่าต้นน้ำ โดยเฉพาะภาคเหนือตอนบน
ที่ผ่านมาหลายหน่วยงานได้พยายามดำเนินการแก้ไขปัญหาในหลากหลายรูปแบบ แต่ยังไม่สามารถดำเนินการได้สำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม ทำให้ไม่สามารถหยุดผลกระทบองปัญหาที่กำลังขยายออกไปในวงกว้างอย่างรวดเร็ว

ปัจจุบันน้ำจากต้นน้ำที่ไหลลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยา ประมาณร้อยละ 40 จากการปี 2554 ข้อมูลจากภาพถ่ายดาวเทียมไทยโชติพบว่าป่าไม้หายไปปีละ 50,000 ไร่ ทำให้มีหลายหน่วยงานเข้ามาพยายามแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น แต่ยังไม่สามารถดำเนินการได้อย่างเป็นรูปธรรม การจัดสัมมนาในครั้งนี้เพื่อเป็นการหาคำตอบถึงการหายไปของป่าไม้ โดยมีผู้เข้าร่วมเสวนา ทั้งจากหน่วยงานภาครัฐและองค์การเอกชน ในพื้นที่ 4 อำเภอ 2 จังหวัด คือที่ อ.ท่าวังผา, อ.นาน้อย จ.น่าน และ อ.พร้าว, อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ จำนวนทั้งสิ้น 40 คน

ที่ผ่านมาเครือข่ายวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ภาคเหนือตอนบน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ได้ร่วมติดตาม พล.อ.แป้งมาลากุล ณ อยุธยา กรรมการมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง และกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้ประชุมหารือคณะผู้แทนส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ที่ห้องประชุมศาลากลางจังหวัดน่าน ผลที่ได้รับจากที่ประชุมสะท้อนถึงปัญหาอุปสรรคและข้อจำกัดหลาย ๆ ประการในการปฏิบัติของภาครัฐ ในหลายกรณีเกินอำนาจขีดความสามารถของหาหน่วยงานในระดับพื้นที่ 

เครือข่ายวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ภาคเหนือตอนบน ฯ (สกว.) จึงจัดเสวนา หาคำตอบเพื่อแก้ไขปัญหาวิกฤตเข้าหัวโล้น ประเด็น ปัญหา อุปสรรค ข้อจำกัดในการทำงานของภาคส่วนต่าง ประเด็นทางออกและข้อเสนอต่อการแก้ไขวิกฤติปัญหาอย่างยั่งยืน โดย พล.อ.ธนยศ พริ้งทองฟู ที่ปรึกษาฝ่ายกิจการพลเรือน ศูนย์ปฏิบัติการกองทัพบก และที่ปรึกษาเครือข่ายวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่ภาคเหนือตอนบนฯ (สกว.) เพื่อร่วมกันนำเสนอประมวลปัญหา อุปสรรค และข้อจำกัดของภาคส่วนต่าง ๆ ทุกระดับ เพื่อนำเสนอแนวทางแก้ไขวิกฤตปัญหาอย่างนั่งยืนเชิงนโยบายและกระบวนการปฏิบัติ 

แนวทางการแก้ไขภาครัฐ คสช.ได้กำหนดนโยบายเร่งด่วนและแผนแม่บทแก้ไขปัญหาการทำลายทรัพยากรป่าไม้ การบุกรุกที่ดินของรัฐ และการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อหยุดยั้งการตัดไม้ทำลายป่า ทวงคืนผืนป่าจากผู้บุกรุกครอบครองให้ได้ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ ภายใน 1 ปี และให้มีระบบบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้ อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนภายใน 2 ปี รวมกึงการฟื้นฟูสภาพป่าในพื้นที่เป้าหมายทั่วทั้งประเทศให้มีสภาพสมบูรณ์ภายใน 2 – 10 ปี 

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ ได้นำมาตรการแก้ไขปัญหาของมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ทำเป็นแนวทางดำเนินงานตามยุทธศาสตร์การบูรณาการจัดการป่าเสื่อมสภาพพื้นที่สูงชัน(เขาหัวโล้น) เสนอที่ประชุม ครม.21 ก.ค.58 โดยมีกลยุทธ์ให้ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงศึกษาธิการ ให้ดำเนินการด้าน การเสริมสร้างความเข้าใจ การมีส่วนร่วมทุกภาคส่วน ถ่ายทอดองค์ความรู้ในการอนุรักษ์ทรัพยากรฯ กระทรวง ทส.ให้ดำเนินการด้าน การจัดระเบียบประชาชนแลพื้นที่ การฟื้นฟูระบบนิเวศ การป้องกันรักษาป่า กระทรวง กษ.ให้ดำเนินการด้านพัฒนาและส่งเสริมอาชีพ ระยะเวลาดำเนินการ เร่งด่วน ปี 58 – 59 ดำเนินในพื้นที่ 4 อำเภอ 2 จังหวัด คือ อ.ท่าวังผา, อ.นาน้อย จ.น่าน และ อ.พร้าว, อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ ระยะกลาง ปี 60 – 69 ดำเนินในพื้นที่เป้าหมาย 14 จังหวัด ระยะยาว ปี 70 – 78 ดำเนินการในพื้นที่เป้าหมายทั้งหมด