รับมือด่วน! ฝนตกหนักภาคเหนือทำมวลน้ำระลอกใหม่จ่อลงเจ้าพระยา

กรมชลประทาน เกาะติดสถานการณ์น้ำลุ่มน้ำเจ้าพระยาอย่างใกล้ชิด หลังสภาพอากาศแปรปรวนส่งผลให้เกิดฝนตกหนักในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่างและภาคกลาง เดินหน้าปรับแผนการระบายน้ำผ่านเขื่อนเจ้าพระยาเป็น 900 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที พร้อมเร่งผันน้ำเข้าระบบชลประทาน 2 ฝั่งแม่น้ำ เพื่อลดผลกระทบต่อประชาชนพื้นที่ท้ายเขื่อนให้ได้มากที่สุด

สภาพอากาศแปรปรวน ฝนตกหนักภาคเหนือตอนล่างและภาคกลาง

จากอิทธิพลของสภาพอากาศแปรปรวนตามที่กรมอุตุนิยมวิทยาได้ออกประกาศแจ้งเตือนล่วงหน้า ส่งผลให้ในช่วงวันที่ 5–7 พฤศจิกายน 2569 เกิดฝนตกหนักถึงหนักมากในหลายพื้นที่ของภาคเหนือตอนล่างและภาคกลางของประเทศไทย ซึ่งปริมาณฝนสะสมที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วส่งผลให้มีปริมาณน้ำท่าไหลลงสู่แม่น้ำสายหลักในพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

สถิติปริมาณฝนสะสมสูงสุด (วันที่ 6-7 พฤศจิกายน 2569)

จากการตรวจวัดข้อมูลปริมาณฝนสะสมในพื้นที่ต่างๆ พบว่ามีหลายจุดที่ได้รับผลกระทบจากปริมาณฝนตกหนักมาก ดังนี้

• อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี วัดปริมาณฝนสะสมได้สูงสุดถึง 172.5 มิลลิเมตร
• อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก วัดปริมาณฝนสะสมได้ 130.0 มิลลิเมตร
• อำเภอโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร วัดปริมาณฝนสะสมได้ 125.4 มิลลิเมตร

 

ปริมาณฝนที่ตกหนักในพื้นที่ดังกล่าว ส่งผลให้มีน้ำท่าไหลลงสู่แม่น้ำสายหลัก ได้แก่ ลุ่มน้ำปิง ลุ่มน้ำน่าน และลุ่มน้ำสะแกกรัง เป็นจำนวนมาก ก่อนที่มวลน้ำทั้งหมดจะไหลมาสมทบกันบริเวณแม่น้ำเจ้าพระยา ส่งผลให้ปริมาณน้ำเหนือเขื่อนเจ้าพระยามีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอีกครั้งอย่างต่อเนื่อง

กรมชลประทาน กางแผนบริหารจัดการน้ำเหนือเขื่อนเจ้าพระยา

นายวิทยา แก้วมี อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยถึงแนวทางการรับมือสถานการณ์น้ำในครั้งนี้ว่า กรมชลประทานได้ติดตาม ประเมิน และคาดการณ์สถานการณ์น้ำล่วงหน้าอย่างใกล้ชิด เพื่อวางแผนบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับปริมาณน้ำจริงที่ไหลลงมาจากทางตอนบนของประเทศ

จากการคาดการณ์ พบว่าปริมาณน้ำเหนือจากจังหวัดนครสวรรค์ รวมกับมวลน้ำจากแม่น้ำสะแกกรัง มีแนวโน้มที่จะเพิ่มสูงขึ้นในช่วงวันที่ 10–13 พฤศจิกายน 2569 ก่อนจะทยอยลดลงตามลำดับตามการคาดการณ์ทางอุทกวิทยา

"กรมชลประทานได้วางแผนบริหารจัดการน้ำเขื่อนเจ้าพระยารองรับไว้ล่วงหน้า โดยคำนึงถึงผลกระทบต่อพี่น้องประชาชนทั้งพื้นที่เหนือเขื่อนและท้ายเขื่อนเป็นสำคัญที่สุด" นายวิทยา แก้วมี อธิบดีกรมชลประทาน

ยกระดับการระบายน้ำเขื่อนเจ้าพระยา 900 ลบ.ม./วินาที

เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมรับมือและบริหารจัดการมวลน้ำเหนือ กรมชลประทานได้ดำเนินการปรับเกณฑ์การระบายน้ำผ่านเขื่อนเจ้าพระยาให้มีความเหมาะสมกับสถานการณ์ โดยมีรายละเอียดการดำเนินงานดังนี้

     1. การปรับเพิ่มอัตราการระบายน้ำ ในช่วงเช้าของวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 กรมชลประทานได้เริ่มทยอยปรับการระบายน้ำผ่านเขื่อนเจ้าพระยา จากเดิมในอัตรา 800 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที เพิ่มขึ้นเป็น 900 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที โดยดำเนินการปรับให้แล้วเสร็จภายในเวลา 14.00 น. ของวันเดียวกัน

     2. การคงเกณฑ์การระบายน้ำ กรมชลประทานจะคงอัตราการระบายน้ำไว้ในเกณฑ์ 900 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที พร้อมกับติดตามและประเมินปริมาณน้ำเหนือที่ไหลเข้ามาสมทบอย่างใกล้ชิดตลอด 24 ชั่วโมง

     3. การบริหารจัดการน้ำเข้าฝั่งตะวันออกและตะวันตก ควบคู่ไปกับการระบายน้ำผ่านตัวเขื่อน กรมชลประทานได้ทำการผันน้ำเข้าระบบชลประทานทั้ง ฝั่งตะวันออก และ ฝั่งตะวันตก ของแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อกระจายน้ำเข้าสู่คลองส่งน้ำและคลองระบายน้ำต่าง ๆ ช่วยลดปริมาณน้ำที่จะไหลลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาในพื้นที่ท้ายเขื่อนให้ได้มากที่สุด

เฝ้าระวังพื้นที่ลุ่มต่ำท้ายเขื่อน ประสานเตือนภัยประชาชน

จากการคาดการณ์และประเมินแนวโน้มสถานการณ์น้ำล่วงหน้าไปจนถึงวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 กรมชลประทานระบุว่า ระดับน้ำในจุดวัดน้ำสำคัญๆ บริเวณพื้นที่ตอนล่าง เช่น จังหวัดปทุมธานี จังหวัดนนทบุรี และกรุงเทพมหานคร ยังคงมีระดับน้ำอยู่ต่ำกว่าระดับตลิ่ง

อย่างไรก็ตาม แม้ระดับน้ำในภาพรวมจะยังไม่ล้นตลิ่ง แต่ยังคงต้องเฝ้าระวังพื้นที่ลุ่มต่ำนอกคันกั้นน้ำอย่างใกล้ชิด เนื่องจากปริมาณน้ำที่เพิ่มขึ้นอาจส่งผลกระทบต่อบ้านเรือนและพื้นที่การเกษตรที่อยู่นอกแนวป้องกันน้ำท่วมได้

มาตรการบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน

• การประสานงานเชิงรุก กรมชลประทานได้ประสานงานร่วมกับจังหวัด อำเภอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อแจ้งเตือนสถานการณ์น้ำล่วงหน้าแก่ประชาชนในพื้นที่เสี่ยง
• การปรับแผนแบบเรียลไทม์ มีการปรับแผนการบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับสถานการณ์น้ำจริงที่เกิดขึ้น เพื่อลดผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนให้ได้มากที่สุด
• การแจ้งเตือนประชาชน ขอให้ประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัย โดยเฉพาะพื้นที่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาและพื้นที่ลุ่มต่ำนอกคันกั้นน้ำ เฝ้าระวังและติดตามประกาศแจ้งเตือนจากทางราชการอย่างใกล้ชิด

ดำเนินการตามนโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

นายวิทยา แก้วมี อธิบดีกรมชลประทาน ย้ำเตือนในตอนท้ายว่า กรมชลประทานจะนำข้อมูลปัจจัยต่าง ๆ ทั้งปริมาณฝนสะสม ปริมาณน้ำเหนือที่ไหลลงมา สมทบกับผลการคาดการณ์ล่วงหน้า มาใช้ประกอบการวางแผนบริหารจัดการน้ำอย่างรอบคอบและรัดกุม

การบริหารจัดการน้ำในครั้งนี้ ดำเนินการตามนโยบายของ นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ได้กำชับให้ทุกหน่วยงานในสังกัดเตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์ภัยพิบัติทางธรรมชาติอย่างเต็มกำลัง โดยมุ่งเน้นการปรับแผนการระบายน้ำให้สอดรับกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปอยู่ตลอดเวลา เพื่อควบคุมปริมาณน้ำให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย และช่วยบรรเทาความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนให้ได้มากที่สุด

ติดตามข้อมูลข่าวสารสถานการณ์น้ำเพิ่มเติม

ประชาชนสามารถติดตามข้อมูลสถานการณ์น้ำ ประกานเตือนภัย และการบริหารจัดการน้ำของกรมชลประทานได้ผ่านทางเว็บไซต์กรมชลประทาน หรือสายด่วนกรมชลประทาน 1460 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง