เตือน "โรคเมลิออยโดสิส" หลังสหรัฐฯพบเชื้อในสเปรย์น้ำหอมที่บรรจุก้อนหิน

วันที่ 27 เมษายน 2565 นายแพทย์มนูญ ลีเชวงวงศ์ หรือ หมอมนูญ ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินหายใจ โรงพยาบาลวิชัยยุทธ โพสต์อธิบายความอันตรายของ "โรคเมลิออยโดสิส" หลังสหรัฐฯพบเชื้อในสเปรย์น้ำหอมที่มีก้อนหินบรรจุอยู่ในขวด

 

 

หมอมนูญ ระบุว่า โรคเมลิออยโดสิส เป็นโรคประจำถิ่นในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย พบผู้ป่วยมากที่สุดในจังหวัดมุกดาหาร อำนาจเจริญ ยโสธร ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกร และในประเทศเอเซียใต้ รวมทั้งประเทศอินเดีย

 

เชื้อแบคทีเรีย Burkholderia pseudomallei ปกติพบได้ในดินและน้ำตามธรรมชาติ เชื้อเข้าสู่ร่างกายทางบาดแผลที่ผิวหนัง หรือผ่านการหายใจเอาเชื้อ B. pseudomallei เข้าไปในปอด

 

ปกติโรคเมลิออยโดสิสไม่พบในประเทศสหรัฐอเมริกา ยกเว้นพบในนักเดินทางกลับจากประเทศที่มีโรคเมลิออยโดสิส

 

วารสารการแพทย์นิวอิงแลนด์ วันที่ 3 มีนาคม 2565 (ดูรูป) รายงานผู้ป่วยโรคเมลิออยโดสิส 4 ราย อายุ 4-53 ปี เสียชีวิต 2 ราย ระหว่างเดือนมีนาคม-กรกฎาคม พ.ศ. 2564 ในรัฐแคนซัส เท็กซัส มินนิโซตา และจอร์เจีย ทั้ง 4 คน ไม่มีประวัติเดินทางไปต่างประเทศ

 

 

 

ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (CDC) เข้าทำการสอบสวน ยอมรับว่ารอบคอบมาก ให้คนในครอบครัวนำผลิตภัณฑ์และของใช้ทุกชนิดที่มีในบ้านมามอบให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขตรวจสอบ ใช้เวลาหลายเดือน ในที่สุดพบลายพิมพ์นิ้วมือรหัสพันธุกรรมของเชื้อโรคเมลิออยโดสิสในสเปรย์น้ำหอมกลิ่นลาเวนเดอร์และคาโมมายล์ ในขวดมีก้อนหิน Gemstones แบรนด์ดังที่ผลิตในประเทศอินเดีย (ดูรูป) ถือว่าโชคดีมากที่ค้นพบ เพราะโอกาสจะเจอแหล่งของเชื้อโรคน้อยมากๆ

 

เชื่อว่า "ก้อนหิน" ที่นำมาจากธรรมชาติใส่ในขวดสเปรย์เป็นตัวนำเชื้อโรคเข้าไปปนเปื้อนน้ำหอมในขวด เวลาสเปรย์น้ำหอมในห้อง เชื้อก่อโรคเมลิออยโดสิสลอยออกมาในอากาศ คนที่อยู่ในห้องหายใจเชื้อโรคแบคทีเรียนี้เข้าปอด ติดเชื้อและป่วยหนัก บางคนถึงขั้นเสียชีวิต

 

สำหรับความอันตรายของโรคเมลิออยโดสิส คือหากวินิจฉัยโรคช้าเกินไปอาจทำให้รักษาไม่ทันเวลาส่งผลให้เกิดการเสียชีวิตตามมา เช่น การติดเชื้อในกระแสเลือด เกิดภาวะไตวาย หรือภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ทำให้อวัยวะอื่นทำงานบกพร่อง หรือการได้รับยาไม่ถูกชนิดก็อาจเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดความรุนแรงของโรคได้

 

เชื้อของโรคเมลิออยโดสิสสามารถเข้าสู่ร่างกายได้หลายทาง อาทิ ผิวหนังที่มีบาดแผลและเดินบนดินหรือน้ำที่มีเชื้อปนเปื้อนอยู่อาจทำให้ติดเชื้อในกระแสเลือดได้ , ผ่านทางลมหายใจ กรณีที่มีการฟุ้งของฝุ่นหรือดินที่มีเชื้ออยู่และสูดดมเข้าไปก็จะก่อให้เกิดการติดเชื้อที่ปอด และส่งผลให้เกิดอาการปอดอักเสบ

 

หรือในคนที่ดูแลผู้ป่วยโรคเมลิออยโดสิส หากสัมผัสไปโดนสารคัดหลั่งก็มีโอกาสติดเชื้อได้ รวมถึงผู้ที่ดูแลวัว ควาย ซึ่งเป็นสัตว์ที่สามารถป่วยเป็นโรคเมลิออยโดสิสได้

 

กลุ่มเสี่ยงป่วยโรคเมลิออยโดสิส ได้แก่ ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผู้ป่วยโลหิตจางหรือทาลัสซีเมีย ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ป่วยเอชไอวี รวมถึงคนไข้โรคมะเร็ง และกลุ่มเกษตรกรที่ต้องสัมผัสกับดินและน้ำด้วยเท้าเปล่า

 

 

 

ที่มา หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FC / rama.mahidol.ac.th