พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระราชปณิธานในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู พันธุ์พืชและสัตว์ป่า ให้เป็นมรดกทางธรรมชาติอันล้ำค่า จากผืนป่าสู่ท้องทะเลทั่วแผ่นดินไทย
ย้อนไปในอดีต พื้นที่แห่งนี้เคยอยู่ในสภาพที่เสื่อมโทรม ความเป็นอยู่ของชนกลุ่มน้อยในแถบนั้นเป็นไปอย่างน่าวิตก มีการตัดไม้ทำลายป่า รวมทั้งการปลูกพืชเสพติด แต่ด้วยพระบารมีจากพ่อและแม่ของแผ่นดิน ได้เข้ามาพลิกฟื้นและแปรสภาพสู่การเริ่มต้นใหม่ที่ดีกว่า
ปางอุ๋ง โครงการในพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ.2527
ทั้งสองพระองค์มีพระราชดำริให้เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวบ้าน พร้อมทั้งการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติให้กลับมาสมบูรณ์อย่างยั่งยืน ส่งเสริมการปลูกป่า และสร้างอ่างเก็บน้ำเพื่อเป็นแหล่งน้ำในการทำเกษตร
จากการอนุรักษ์และพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ชีวิตของผู้คนและพืชพรรณจึงงอกงาม เติบใหญ่ จนวันนี้ปางอุ๋งได้กลายเป็นจุดหมายยอดนิยมของเหล่าผู้รักธรรมชาติ โดยเฉพาะในช่วงหน้าหนาว
หงส์พระราชทานที่ปางอุ๋ง
สัญลักษณ์อันสง่างามที่อยู่เคียงคู่ปางอุ๋ง คือ หงส์ สืบเนื่องจากหงส์พระราชทาน โดย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงพระราชทานหงส์ดำและหงส์ขาว ไว้เมื่อปี พ.ศ.2545
นอกจากการเดินเล่นสูดกลิ่นอายธรรมชาติ ยังสามารถใช้บริการล่องแพไม้ไผ่ในอ่างเก็บน้ำ ซึ่งเป็นบริการของชุมชน
ท่องเที่ยวในปางอุ๋ง
นักท่องเที่ยวสามารถเข้าพักในโฮมเสตย์ภายในหมู่บ้านรวมไทยใกล้กับปางอุ๋ง หรือจะเลือกที่พักในโครงการฯ ซึ่งมีทั้งบ้านและลานกางเต็นท์ในสวนสนขนาดใหญ่ แต่จะปิดเพื่อพักฟื้นธรรมชาติในช่วง พ.ค. - ก.ย. และเปิดให้เข้าพักตั้งแต่ 1 ตุลาคมเป็นต้นไป
ความงดงามของปางอุ๋งมิอาจเปรียบเปรยกับสถานที่แห่งใดได้ ด้วยพระมหากรุณาธิคุณและวิสัยทัศน์อันกว้างไกล นี่คือภาพหนึ่งในความทรงจำอันยิ่งใหญ่ที่ตราตรึงอยู่ในหัวใจคนไทยทุกคน
โครงการอนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีอินทนนท์
ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีอินทนนท์
กลีบอันบอบบางแต่ยืนหยัดอย่างอดทน ดอกกล้วยไม้จึงเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของความแข็งแกร่งอันงดงาม หนึ่งในกล้วยไม้พันธุ์หายาก คือ กล้วยไม้รองเท้านารี จึงเป็นที่มาของ โครงการอนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีอินทนนท์
กล้วยไม้รองเท้านารี
โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ตั้งอยู่ในพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จ.เชียงใหม่
เป็นแหล่งเพาะพันธุ์กล้วยไม้รองเท้านารีหลายสายพันธุ์ และกล้วยไม้พันธุ์อื่น ๆ มีเส้นทางชมธรรมชาติที่สวยงาม และจุดชมดอกนางพญาเสือโคร่ง ที่จะบานสะพรั่งเป็นสีชมพูสดใสในช่วงเดือนมกราคม – กุมภาพันธ์
ศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ
ศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ
แม้จะเป็นเพียงตุ๊กตาตัวเล็ก ๆ แต่สามารถสะท้อนถึงคุณค่าของความเป็นไทยได้อย่างงดงาม ศูนย์ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ ตั้งอยู่ที่วัดท่าสุทธาวาส ตำบลบางเสด็จ อำเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทอง
ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2518 ตามพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เพื่อช่วยเหลือชาวบ้านที่ประสบอุทกภัย ให้มีอาชีพเสริมจากการปั้นดินเหนียวในท้องถิ่น สะท้อนวิถีชีวิตไทย ถือเป็นงานหัตถศิลป์ของไทยที่นับวันจะหาชมได้ยาก
พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงก่อตั้งโครงการสมเด็จฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล
จากอ้อมอกของแม่ผู้เปี่ยมด้วยความเมตตาและห่วงใย บนเกาะเล็ก ๆ ที่มีหาดทรายสวย น้ำใส เป็นบ้านและโรงเรียนอนุบาลของเจ้าเต่าทั้งหลายอย่างเต่ามะเฟือง เต่าตนุ เต่ากระ ก่อนจะออกเดินทางกลับสู่มหาสมุทรอันกว้างใหญ่ คืนความสมบูรณ์ให้กับท้องทะเลไทย
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงห่วงใยทรัพยากรธรรมชาติและสัตว์ทะเลหายาก เมื่อปี พ.ศ.2522 ได้พระราชทานพื้นที่บน เกาะมันใน จังหวัดระยอง จัดตั้งเป็นศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล และพระราชทานชื่อว่า โครงการสมเด็จ ฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล
โครงการสมเด็จฯ อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล
ด้วยน้ำพระทัย แม่ของแผ่นดิน สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระราชปณิธานอย่างแน่วแน่ให้คนไทยตระหนักถึงความสำคัญและคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติ ทรงอนุรักษ์ ฟื้นฟู พันธุ์พืชและสัตว์ป่าเพื่อให้อนุชนรุ่นหลังได้เห็นและชื่นชม และให้เป็นมรดกทางธรรมชาติอันล้ำค่าของประเทศตราบนานเท่านาน
