มารู้จักกับฉลามให้มากขึ้น ผ่านสายตาช่างภาพใต้น้ำและนักดำน้ำ อายุ 15 ปี ‘พนิตพันธุ์ บริพัตร ณ อยุธยา’ ว่าทำไมเราถึงต้องอนุรักษ์ฉลาม
KEY POINTS
- พนิตพันธุ์ บริพัตร ณ อยุธยา หรือ พาริ ช่างภาพใต้น้ำและนักดำน้ำวัย 15 ปี ใช้ภาพถ่ายเพื่อรณรงค์อนุรักษ์ฉลาม
- พาริได้ร่วมบรรยายในงาน Sustainability Expo 2026 เพื่อสื่อสารว่าฉลามมีความสำคัญต่อระบบนิเวศทางทะเลและไม่ได้น่ากลัวอย่างที่เข้าใจกัน
- กิจกรรมมีชื่อว่า 'Shark Board Game' ที่ให้ผู้เล่นสวมบทบาทเป็นฉลาม เพื่อเรียนรู้และเข้าใจฉลามให้มากขึ้น โดย Fin Free Thailand
งาน Sustainability Expo 2026 (SX2026) มหกรรมด้านความยั่งยืนที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคอาเซียน จัดขึ้นภายใต้แนวคิด พอเพียง ยั่งยืน เพื่อโลก (Sufficiency for Sustainability) และธีม ปรับ รับ เปลี่ยน (Resilience in Action) ระหว่างวันที่ 6-15 พฤศจิกายน 2569 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
มีกิจกรรมและเวทีให้ความรู้ต่าง ๆ มากมาย หนึ่งในนั้นคือ ค่ายท่องทะเล 'Shark Board Game' ภารกิจโตไปเป็นฉลาม โดย พนิตพันธุ์ บริพัตร ณ อยุธยา ช่างภาพใต้น้ำและนักดำน้ำ อายุ 15 ปี ณ เวที SX IDEA LAB วันที่ 14 พฤศจิกายน 2569
เปิดเวทีด้วยภาพถ่ายฉลามหลากหลายสายพันธุ์ พร้อมกับเบื้องหลัง กว่าจะได้ภาพนั้นมา จะต้องทำอย่างไร
"ผมเป็นช่างภาพใต้น้ำ ถ่ายภาพฉลามแล้วก็สิ่งมีชีวิตใต้ท้องทะเล อย่างฉลามตัวนี้ ผมถ่ายที่มัลดีฟส์ เป็นฉลามหัวบาตร ฉลามทำให้ระบบนิเวศดีขึ้น เพราะมันกินปลาอื่น ๆ ทำให้ประชากรของสัตว์ใต้น้ำมีจำนวนเท่าเทียมกัน
การตกปลาฉลาม ทำให้ความสมดุลของระบบนิเวศหายไป แล้วฉลามบางชนิด อย่างฉลามหางยาวตัวนี้ มันก็ไม่มีปัญหากับมนุษย์ ไม่ได้กัดมนุษย์ เห็นได้จากในรูปว่าอยู่ใกล้กับฉลามมาก"
พาริ หรือ พนิตพันธุ์ บริพัตร ณ อยุธยา ช่างภาพใต้น้ำและนักดำน้ำ อายุ 15 ปี พูดถึงความสำคัญของฉลามกับท้องทะเล
Cr. Kanok Shokjaratkul
"ฉลามบางชนิดเป็น Pelagic (สิ่งมีชีวิตที่อยู่ในเขตน้ำเปิดของมหาสมุทร ไม่ได้อยู่ใกล้ชายฝั่ง) มันจะลอยตัวกลางน้ำตลอดชีวิต กินเหยื่อกลางทะเล แล้วยังมีฉลามบางชนิดที่อยู่ที่พื้น กินซากอื่น ๆ ที่ท้องทะเล ทำให้ทะเลสะอาด
ตอนนี้มีทั้งคนกินฉลาม และคนตกฉลาม ทำให้มันหมดไปจากทะเล สื่อต่าง ๆ ทำให้เห็นว่า ฉลามมันน่ากลัว ต้องฆ่าให้หมด ซึ่งจริง ๆ แล้ว ฉลามไม่ได้น่ากลัว ผมไปดำน้ำถ่ายฉลามใกล้ ๆ มาแล้ว ไม่มีปัญหาอะไรเลย ฉลามมีผลดีกับทะเลมากกว่าผลเสีย
ฉลามบางชนิดอย่างฉลามวาฬ มันกินแต่แพลงก์ตอน และสัตว์น้ำเล็ก ๆ ส่วน ฉลามเสือดาวตัวนี้ ก็เจอในเมืองไทย เมื่อก่อนเมืองไทยมีฉลามหลายชนิด แต่ว่าเดี๋ยวนี้เหลือแค่ 2-3 ชนิดเท่านั้น
ฉลามบางชนิดมีรูปร่างแปลก ๆ อย่างฉลามหัวค้อน มันจะใช้หัวค้อนไปตบกระเบนเพื่อจับกิน ส่วนนี่ก็คือ ปลาโรนัน ครึ่งฉลามครึ่งกระเบน มีปากข้างล่าง แต่มีหางเหมือนฉลาม ฉลามมีหลายชนิด มีหลายรูปร่าง ทำให้อยู่ในระบบนิเวศต่าง ๆ ได้ดี"
Cr. Kanok Shokjaratkul
ถ่ายภาพฉลามได้อย่างใกล้ชิด
"การถ่ายรูปใต้น้ำของผม ใช้การดำน้ำแล้วใช้กล้องใต้น้ำลงไปเก็บภาพ บางภาพเราต้องลงไปอยู่ใต้ฉลาม เพื่อให้เห็นมันทั้งตัว อย่างฉลามเสือ ที่มัลดีฟส์ ตัวนี้ใหญ่มาก 3-4 เมตร รอจังหวะขึ้นมากินเหยื่อในน้ำตื้น
วิธีการถ่ายของผมมีหลายแบบคือ ข้างบน ข้างล่าง ข้าง ๆ ผมจะใช้วิธีถ่ายให้เห็นอย่างอื่น เช่น ก้อนเมฆหรืออะไรเพื่อให้เห็นรูปร่างฉลามได้ มีความสวยงาม
เวลาถ่ายรูป ผมจะไม่ไปไล่ฉลาม แต่จะให้ฉลามว่ายเข้ามาใกล้ ที่ผมชอบมากที่สุดคือ เขาไม่กลัวเรา แล้วเราก็ไม่กลัวเขา เราอยู่ด้วยกันได้ใต้น้ำ เป็นความรู้สึกที่ดี"
Cr. Kanok Shokjaratkul
ชอบทะเล รักทะเล ต้องอนุรักษ์ฉลาม
"จุดเริ่มต้นของการดำน้ำ ผมชอบทะเลอยู่แล้ว แล้วมีคนรู้จักเขาสอนดำน้ำ ผมก็เลยไปลองดู เริ่มเรียนดำน้ำตอนอายุ 10 ขวบ แล้วผมเอากล้องลงไปถ่ายรูป ทำไปเรื่อย ๆ เรียนดำน้ำในกรุงเทพฯ แล้วออกไปสอบในทะเล ตอนนี้ผมระดับ Rescue สามารถช่วยเหลือคนอื่นได้ แต่ว่ายังไป lead คนอื่นไม่ได้
ผมชอบดำน้ำสนุก ๆ เป้าหมายคือการถ่ายรูปให้ดีขึ้นเรื่อย ๆ ผมชอบบันทึกภาพสิ่งที่เห็นใต้น้ำ แต่ถ้าถ่ายแล้วไม่สวย ก็ต้องทำให้ดีขึ้นเรื่อย ๆ ลองไปเรื่อย ๆ ทำมันไปซ้ำ ๆ ให้มันดีขึ้น
การถ่ายภาพใต้น้ำกับบนบก บนบกผมจะถ่ายเล่น ๆ แต่ใต้น้ำผมจริงจัง เพราะผมเริ่มถ่ายภาพใต้น้ำก่อน พอมาลองถ่ายบนบก ความรู้สึกมันไม่เหมือนกัน ผมชอบความรู้สึกของการได้อยู่ในน้ำ ได้เห็นปลา ได้เห็นสัตว์อะไรต่าง ๆ ใต้น้ำ มากกว่า
งาน SX วันนี้ ผมมาพูดเรื่องการอนุรักษ์ฉลาม แล้วใช้ภาพถ่ายมา refer ถึงการอนุรักษ์ฉลามว่ามันดียังไง จริง ๆ แล้วผมสนใจหลายอย่าง กระเบนราหู ปลาต่าง ๆ และทุกอย่าง แต่วันนี้ผมมาพูดเรื่องฉลามอย่างเดียว ฉลามไม่ได้น่ากลัว แล้วทะเลก็มีสิ่งที่ดี ๆ หลายอย่าง เราควรจะอนุรักษ์ทะเล"
หนึ่งในสามภาพ จากภาพชุดที่ได้รับรางวัล
คว้ารางวัลระดับนานาชาติ
พาริ ส่งภาพถ่ายใต้น้ำเข้าประกวดได้รับรางวัล Hasselblad Masters 2026 ในหมวด Project ผู้มีอายุไม่เกิน 21 ปี ผลงานชื่อว่า Dwellers of the Night ถ่ายที่เมืองอนิเลา (Anilao) ประเทศฟิลิปปินส์ เป็นภาพสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่กำลังกินแพลงก์ตอน ถ่ายด้วยกล้อง Nikon Z8 เลนส์ NIKKOR Z MC 105mm f/2.8 VR S Macro ติดตั้งอุปกรณ์กันน้ำ
ก่อนหน้านี้ พาริเคยได้รับรางวัล Photographer of the Year Under-18 จาก Shark Trust และ Commendation จาก Siena Awards มาแล้ว และเคยจัดนิทรรศการภาพถ่าย Pay Back to the Ocean ที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC)
Cr. Kanok Shokjaratkul
บอร์ดเกมฉลาม
"บอร์ดเกมฉลาม เกิดขึ้นโดยองค์กร Love Wildlife Foundation ในโปรเจกต์ Fin Free Thailand มีเป้าหมายทำให้คนได้รู้จักฉลามมากขึ้น ผ่านบอร์ดเกม
โดยผู้เล่นจำลองตัวเองเป็นฉลาม เรามีตัวละครให้ 4 ตัว ได้แก่ ฉลามครีบดำ ฉลามเสือดาว ฉลามหัวบาตร ฉลามหัวค้อน แล้วผ่านด่านต่าง ๆ ไปให้ถึงจุดสิ้นสุด มีคำถามให้ตอบ ผู้เล่นจะมีความรู้เกี่ยวกับฉลามมากขึ้น"
พันธุมาศ กันทา Communication Officer Fin Free Thailand พูดถึงบอร์ดเกมฉลาม
Cr. Kanok Shokjaratkul
"คนจะติดภาพจำว่า ฉลามน่ากลัว แต่จริง ๆ แล้วฉลามมีความสำคัญต่อระบบนิเวศในทะเลมาก เพราะฉลามเป็นผู้ล่าสูงสุดของห่วงโซ่อาหาร ถ้าหายไปจะมีผลกระทบกับห่วงโซ่ข้างล่างไล่ลงมาเรื่อย ๆ เพราะแต่ละตัวมีบทบาทต่อท้องทะเลในแบบที่แตกต่างกัน ฉลามมีหลากหลายสายพันธุ์ 500 กว่าชนิด มีตั้งแต่ไซส์เล็กเท่าฝ่ามือจนถึงไซส์ใหญ่เท่ารถเมล์
เป้าหมายของ Fin Free Thailand คือ ยุติการบริโภคหูฉลามและผลิตภัณฑ์จากฉลาม ตอนนี้เรามี 90 กว่าโรงแรม ทั้งในไทยแล้วก็ต่างประเทศ ที่ลงนามร่วมกับเราว่า จะไม่เสิร์ฟเมนูหูฉลามในพื้นที่ของเขา ในห้องอาหารของเขา หรือว่าในงานจัดเลี้ยงของเขา"
ติดตามผลงานของพาริ ได้ที่ Instagram : pelagic_captures
Cr. Kanok Shokjaratkul
Cr. Kanok Shokjaratkul
Cr. Kanok Shokjaratkul





