ชุบชีวิต ‘คำไทย’ ผ่านรสชาติอาหาร ส่งต่อ 'มรดกภาษาไทย' อย่างยั่งยืน

ภาษาไทย เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชนชาติไทย ทั้งภาษาพูดและภาษาเขียน

เราได้ไปร่วมงาน TikTok ไทยไทย: Food Talks Thai เพื่อพิสูจน์ว่า ภาษาไทย ที่หลากหลาย คือ พลังของคอนเทนต์ยุคใหม่ ขับเคลื่อนครีเอเตอร์ อีโคโนมี วันที่ 24 กรกฎาคม 2569

มองความหลากหลายของภาษาไทย ผ่านอาหารไทย ที่ไม่ได้มีดีแค่รสชาติที่อร่อย แต่ยังมาพร้อมกับ คลังคำไทย ที่สื่อถึงรสสัมผัสได้อย่างละเอียด ลึกซึ้ง และมีคำไทยสนุก ๆ ที่ซ่อนอยู่มากมาย 

เมื่อเสน่ห์ดั้งเดิมมาบรรจบกับโลกดิจิทัล อย่าง TikTok ที่ภาษาและการเล่าเรื่องคือ ฟันเฟืองของการสร้างสรรค์คอนเทนต์

พลังของการใช้ภาษาจึงกลายเป็นกุญแจที่แบรนด์และครีเอเตอร์หยิบมาใช้ เพื่อมอบเรื่องราวเบื้องหลังอาหารที่มีอรรถรสและเพิ่มมิติการรับรู้ได้มากกว่าที่คิด

การอนุรักษ์ภาษาไทยให้มีชีวิตอยู่ได้อย่างร่วมสมัยในโลกดิจิทัล คลังคำไทยจะเปลี่ยนการกินแบบทั่วไปให้กลายเป็น การเล่าเรื่องที่ถึงรสถึงชาติและทรงพลัง ผ่าน 2 กิจกรรม คือ ชิมอาหารร้านดัง ที่ตลาดนางเลิ้ง และเสวนา ทอล์กไทย ภาษาไทย และรสชาติไทย 

                   

Cr. Kanok Shokjaratkul

สืบสานตำนานรสชาติ รื่นรมย์ภาษาและวัฒนธรรมอาหาร

ในช่วงเช้า กิจกรรมแรกเริ่มต้นที่ ตลาดนางเลิ้ง ตลาดบกแห่งแรกของกรุงเทพฯ ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 120 ปี

นำทีมโดย ทอม-จักรกฤต โยมพยอม ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาไทย พิธีกร นักเขียน จากช่อง JakkritTomTom และ เบลล่า-ศิรัตติกาน คำพิมาน จากช่อง เบลล่า วิถีไทย ครีเอเตอร์สายอาหาร ที่มีผู้ติดตามมากกว่า 7 ล้านคนบน TikTok

ตลาดนางเลิ้ง เดิมมาจากชื่อตุ่มอีเลิ้ง ในยุคสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม มีการปรับเปลี่ยนภาษาให้สุภาพขึ้น อย่าง นกอีนวล ก็เป็นนกนางนวล ตุ่มอีเลิ้ง ก็เป็นตุ่มนางเลิ้ง และเป็นตลาดนางเลิ้งในที่สุด

Cr. Kanok Shokjaratkul

• ขนมถ้วยตะไลแม่มณฑา

เป็นร้านแรก คำว่า ตะไล มีที่มาจากหลายอย่าง บ้างก็บอกว่าถ้วยทำขนมมีลาย ก็เรียกว่า ถ้วยตราลาย เพี้ยนมาเป็นถ้วยตะไล บางคนไปนึกถึง เวรตะไล มาจากตัวละครเรื่องรามเกียรติ์ มีนางยักษ์ชื่อว่า นางอากาศตะไล นิสัยไม่ดี เลยเอาคำนี้มาใช้เป็นคำด่า ซึ่งคำว่าเวรตะไลก็ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับถ้วยตราลาย

• ข้าวแช่เจ้าเก่าเพชรบุรี

ร้านที่สอง ข้าวแช่เพชรบุรี เจ้าของร้านบอกว่า เป็นร้านชาวบ้านไม่ใช่ชาววัง มีเครื่อง 3 อย่างคือ ปลาหวาน, ไชโป๊หวาน, กะปิหวาน ใช้วัตถุดิบจากเมืองเพชร ทั้งน้ำตาลมะพร้าว และเกลือ เวลาจะรับประทาน ต้องตักเครื่องก่อนแล้วค่อยตักข้าวตาม จะไม่ตักเครื่องใส่ไปในข้าว

Cr. Kanok Shokjaratkul

• ร้านสาคูไส้ปลา

หาทานยากมาก ที่ร้านใช้สาคูแท้ ๆ จากต้นสาคู ทำให้เนื้อสัมผัสนุ่ม ละมุน เนียนเป็นเนื้อเดียวกัน นอกจากนี้ก็มี เมี่ยงลาว ที่เป็นลูกสีดำ ๆ ขายด้วย

• ร้านไส้กรอกปลาแนม

ของคุณป้าโสม ทำขายมานานกว่า 40 ปี ไส้กรอกปลาแนม ถือเป็นอาหารที่หาทานได้ยากอีกเมนูหนึ่งในกรุงเทพฯ

Cr. Kanok Shokjaratkul

• ร้านขนมไทยแม่สมจิตร

ร้านนี้มีเมนูเด็ดคือ ขนมใส่ไส้ ที่มีเอกลักษณ์พิเศษคือกลิ่นควันเทียนที่หอมละมุน ร้านเปิดมานาน 60 กว่าปี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2505 เอกลักษณ์คือ อบ 3 ไฟ และมีขนมถั่วแปบไส้กุ้งสดที่ต้องสั่งจองล่วงหน้าเพราะหมดเร็วมาก

• ร้านขนมเทียน

ของลุงนกเอี้ยง ประชาสัมพันธ์ของตลาดนางเลิ้ง เริ่มต้นจากคุณแม่ซึ่งจบแค่ ป.4 แต่ทำขนมส่งลูก 7 คนเรียนจบปริญญาได้ ขนมเทียนมีความหมายมงคลสื่อถึงความสว่างไสวและความเติบโต ขนมเทียนที่นี่คือใช้ หญ้าชิวคั่ก (หญ้านางนวล) ผสมกับแป้ง ทำให้แป้งเหนียวนุ่ม เก็บได้นาน มีสรรพคุณช่วยแก้ร้อนในและป้องกันข้อเสื่อม

จากนั้นก็นั่งรถตู้ต่อไปยัง Na Café เพื่อเข้าร่วมกิจกรรม Talk session

Cr. Kanok Shokjaratkul

ภาษาไทยวิถีใหม่ : พลวัตภาษาบนโลกดิจิทัล

"ทุกภาษาบนโลกนี้ สามารถเปลี่ยนแปลงได้ มันคือธรรมชาติของภาษา มันแทบจะไม่มี ภาษา ที่ไม่เปลี่ยนแปลงเลย ตราบใดที่ภาษานั้นยังมีคนใช้กันอยู่ 

ภาษาที่เราใช้ในทุกวันนี้เทียบกับภาษาไทยเมื่อ 10 ปี 100 ปีก่อน มันก็ต่างกัน

อย่างเช่น คำว่า แซ่บ ที่แปลว่า อร่อย ในภาษาอีสาน (ออกเสียงสั้น) แต่คนภาคกลาง คนกรุงเทพฯ เอามาใช้ (ออกเสียงยาว) ความหมายก็เปลี่ยนจาก อร่อย ที่ใช้ได้กับอาหารอะไรก็ได้ มาเป็น แซ่บ ที่มีความเปรี้ยว ความเผ็ด

นั่นแปลว่าภาษาเปลี่ยนแปลงไปได้ขึ้นอยู่กับบริบท และเปลี่ยนแปลงได้จากหลายปัจจัย อย่างการใช้แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย ก็ส่งผลให้ภาษาเปลี่ยนแปลงไปได้เหมือนกัน

ซึ่งการที่ภาษาเปลี่ยนแปลงนั้น ไม่ได้มีนัยยะทางความหมายเชิงบวกหรือลบ แย่ลงหรือดีขึ้น มันแค่ต่างเฉย ๆ "

Cr. Kanok Shokjaratkul

ทอม - จักรกฤต โยมพยอม กล่าวในงานเสวนา

"อย่างใน TikTok เราจะเจอ content ที่ลงท้ายด้วย ครับผม ทีละประโยค พอคนใช้กันเรื่อย ๆ ก็เอามาใช้ในชีวิตจริง พูดเป็นประโยค เป็นห้วง ๆ นั่นแปลว่ามันก็ส่งผลต่อภาษาเหมือนกัน

โซเชียลมีเดียเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ภาษาเปลี่ยนแปลงไป มันทำให้การใช้ภาษา สนุกขึ้น มีลูกเล่นมากขึ้น สามารถหยิบภาษามาเล่นได้ในหลายมิติมากขึ้น ตามแต่ละแพลตฟอร์ม

อย่างการตัดคลิป การลงเสียงทีละประโยค มันก็อาจจะเป็นการแก้ปัญหาของ creator เพราะครีเอเตอร์บางท่านอาจพูดต่อเนื่อง 1 2 3 4 5 นาที ไม่ได้ เลยแก้ปัญหาด้วยการค่อย ๆ อัดคลิป พูดทีละประโยคไป

นั่นแปลว่าทั้งแพลตฟอร์ม รวมไปถึงการใช้ภาษาและผู้ใช้ภาษา มันเชื่อมโยงเกี่ยวข้องกัน

เวลาเจอเด็กรุ่นใหม่ใช้คำของเจน Alpha แล้วเราไม่ทัน เราก็ต้องไปศึกษาเพิ่มว่ามันมีที่มาจากไหน มันแปลว่าอะไร มันใช้ในบริบทไหนบ้าง เพราะภาษามันเปลี่ยนแปลงไปตามแต่ละยุคสมัย

หน้าที่ของผู้ใช้ภาษา ถ้าอยากเข้าใจ อยากใช้ภาษานั้นเราต้องไปศึกษา ไม่ใช่ไปบ่นว่าคนที่เขาคิดคำใหม่ ๆ ขึ้นมา เพราะคำแปลก ๆ ใหม่ ๆ มันเกิดขึ้นมาทุกยุคทุกสมัยอยู่แล้ว ถ้าคำนั้นเป็นที่นิยม คนใช้กันเยอะ ก็มีโอกาสที่จะบัญญัติลงไปในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานด้วย

แต่ถ้าบางคำ ฮิต แค่ช่วงเวลาหนึ่งแล้วคนไม่ใช้กันต่อ มันก็หายไป ไม่ต้องไปซีเรียสว่าจะทำให้ภาษาไทยเสียหาย

เรามองว่ามันทำให้ภาษาสนุกขึ้น เราสามารถจะคิด จะสร้างสรรค์คำใหม่ขึ้นมาได้

ตอนเรียนภาษาไทย ก็มีเรื่องการสร้างคำ มูล ประสม ซ้ำ นั่นแปลว่าคำมันถูกสร้างขึ้นมาได้

Cr. Kanok Shokjaratkul

อย่างวันนี้เราไปเจอ ข้าวแช่ ก็มาจากการผสมกันของคำว่า ข้าว กับคำว่า แช่ เกิดเป็นคำความหมายใหม่ขึ้นมา เป็นชื่อของอาหารนี้

หรือ ขนมถ้วยตะไล ถ้วยตะไลไม่ใช่สิ่งที่ทุกบ้านจะมี มันเลยทำให้คำนี้ได้กลับมาอยู่ในความนึกคิดในความทรงจำอีกครั้งหนึ่ง

การที่เราเอาตัวเองออกไปเจอสื่อต่าง ๆ ข้างนอก ไปใช้ชีวิตอยู่ในโลกออฟไลน์บ้าง มาเดินตลาดบ้าง มันก็จะเจอคำแปลก ๆ ใหม่ ๆ ที่น่าสนใจ นอกจากถ้วยตะไลแล้ว ไส้กรอกปลาแนม ก็เป็นชื่ออาหารที่ผมเองก็ไม่คุ้นเหมือนกัน

ซึ่งจะว่าไป ภาษาในบริบทของมัน เราแค่ปรับมัน มันจะเป็นเหมือนแม่เหล็กมีลูกเล่น มีความยั่วยวนขึ้นมาได้

เวลาที่เราใช้คำใหม่ ๆ ไม่ว่าในบริบทไหน อาจจะเป็นคำใหม่ ที่ไม่ได้หมายถึงคำที่เกิดขึ้นใหม่ เป็นคำที่มีอยู่นานแล้วแต่คนเพิ่งได้ใช้กันเป็นครั้งแรก ไม่ว่าในคลิปหรือว่าในสื่อใด ๆ อย่างในแวดวงหนังสือ ผมเองทำสำนักพิมพ์ด้วย

ที่เจอบ่อยมาก แล้วนักอ่านชอบคิดว่านักเขียนพิมพ์ผิด มาโพสต์ด่า คือ คำว่า กรอป หลายคนก็ไม่รู้จัก แปลว่าประกอบสร้างขึ้น (มีอยู่ในบทสวดมนต์ไหว้ครู ปาเจราจริยา โหนติ คุณุตรราสุสาสกา ข้าจอประณตน้อมสักการ บูรพคณาจารย์ ผู้ กอปร (หรือ กอร์ป) เกิดประโยชน์ศึกษา...)

หรือคำว่า ผีซ้ำด้ำพลอย เป็นสำนวนไทย หมายถึงถูกซ้ำเติมเมื่อเคราะห์ร้าย ด้ำ หมายถึงผีบรรพบุรุษ แต่คนอ่านไม่เข้าใจว่าด้ามอะไร (ถูกผีทั่วไปทำร้ายแล้วยังถูกผีบ้านผีเรือนตัวเองลงโทษซ้ำเติมเข้าไปอีก)

Cr. Kanok Shokjaratkul

เวลาที่เราใช้คำแปลก ๆ ใหม่ ๆ หรือเอาคำเก่ามาใช้ คนไม่รู้จักก็โพสต์ด่าก่อนเลย  

ภาษา ยังแสดงความเป็นกลุ่มก้อน การเป็นพวกเดียวกันได้ด้วย อย่างช่องของเบลล่าวิถีไทย ถือว่า มีลายเซ็นภาษาชัดเจน ในมุมมองของผู้เชี่ยวชาญภาษาไทย คนเราควรมีลายเซ็นภาษาชัดเจน การที่เราจะเป็น content creator ถ้าตัวตนเราชัด เอกลักษณ์เราชัด ลายเซ็นเราชัด มันจะส่งผลดีมาก ๆ คนดูจำได้ แฟน ๆ จำได้ ลูกค้าจำได้

ซึ่งมีหลายอย่างมากที่จะทำให้เอกลักษณ์ของเราชัดเจน ไม่ว่าแนวทาง content การแต่งหน้า การขึ้นซุปเปอร์ต่าง ๆ หรืออะไรใด ๆ ในเรื่องของภาษา ถ้าการใช้ภาษาของเราโดดเด่นแตกต่าง มันจะเป็นสิ่งหนึ่งที่ทำให้คนจำได้

อย่างศิลปิน นักร้อง พิธีกร ที่เราจำได้คือ เสียงของเขา กลวิธีการร้องของเขา จังหวะการพูด น้ำเสียง เป็นเอกลักษณ์ ก็ทำให้คนจำเขาได้"

Cr. Kanok Shokjaratkul

ภาษาไทย เป็นภาษาที่รุ่มรวย

"เรามีตัวเลือกทางภาษาเยอะมาก ๆ การแสดงอารมณ์แสดงความรู้สึกออกมา พวกคำขยายต่าง ๆ เรามีเยอะมากมายหลายแบบ แต่ว่าหลาย ๆ ครั้ง เราจะนึกไม่ออก เพราะคำมันเยอะมาก

เราถึงมีหนังสือคลังคำ ถ้าเราอ่านหนังสือเยอะ เราเสพสื่อต่าง ๆ เยอะ เราจะมีคำอยู่ในคลังในหัวของเราเยอะ แล้วเราก็ค่อย ๆ เลือกมาใช้ ทำให้การเลือกใช้คำของเราหลากหลายมากขึ้น

ณ ปัจจุบัน เราจะเจอเยอะที่มักจะใช้คำซ้ำ ๆ เดิม คนใช้คำไหนแล้วแมส ก็ติดและใช้คำนั้นมาเรื่อย ๆ โดยที่ไม่ได้มีคำใหม่ ๆ ซึ่งถ้าทุกคนสามารถหยิบคำโบร่ำโบราณ คำเก่า ๆ มาใช้ได้ ทำให้มันแมสได้ง่าย ๆ อย่าอายที่จะใช้ อย่ากลัวที่จะใช้

บางคนกลัว มันเก่าไป คนจะไม่เข้าใจหรือเปล่า อย่าไปกังวล ใช้ไปเถอะ แล้วถ้ามีคนไม่เข้าใจ เราค่อยมาอธิบายกันก็ได้ มันจะทำให้ภาษาของเรามันหลากหลายมากขึ้น ถ้าเรามัวแต่กลัว มัวแต่ไม่กล้า เราก็ไม่ได้ทำนั่นนี่นู่นสักที

Cr. Kanok Shokjaratkul

ไม่ใช่แค่เรื่องการเลือกใช้ภาษาเท่านั้น การทำ content ต่าง ๆ เหมือนกัน เจอเยอะมาก มีคนมาถามว่า จะทำ content แบบนั้นดีมั้ย ทำแบบนี้มั้ย ทำมาเถอะเธอ อย่าไปกลัว อยากทำอะไรทำไปเลย ทำไปเลย

แล้วก็ค่อย ๆ ดูว่าเราจะปรับแนวทาง content เรายังไง ถ้าเราชอบที่จะทำ content ลักษณะนี้ เราก็ทำไปสิ ทำอย่างต่อเนื่อง ค่อย ๆ หาทางปรับ เดี๋ยวมันก็จะเจอจุดที่ลงตัว

คำหนึ่งที่ผมชอบคือคำว่า สรรพรส เรามักได้ยินสำนวนที่ว่า รสชาติไม่เป็นสับปะรดเลย จริงๆ แล้วสำนวนนี้มาจากคำว่า สรรพรส สรรพคือหลากหลาย รส คือรสชาติ สรรพรส คือรสชาติอันหลากหลาย มีหลายมิติอยู่ในนั้น  

ผมอยากฝากทุกคนให้มองว่า ภาษา เป็นเครื่องมือที่เราใช้ในการสื่อสาร ซึ่งมันไม่จำเป็นว่าจะต้องใช้ให้ถูกต้องเป๊ะตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานตลอดเวลา เราต้องดูบริบทด้วย

เราใช้ภาษาเพื่อการสื่อสาร ไม่จำเป็นต้องไปกังวล ไม่จำเป็นต้องไปกลัว เราสามารถใช้ภาษาให้มันสนุกได้ สนุกกับการสร้างสรรค์

การเป็น creator เราสามารถจะ create ใดๆ ได้เยอะแยะมากมาย หยิบภาษามาเล่นได้ในหลากหลายมิติ เพียงแต่ว่าเราต้องดูบริบท

ในบางครั้งถ้าจำเป็นจะต้องใช้ให้ถูกต้องเป๊ะเป็นจริง ๆ ก็ใช้ให้ถูกต้อง แล้วเราจะมีความสุขกับการใช้ภาษา สนุก สนุก แล้วก็สนุกมาก" 

Cr. Kanok Shokjaratkul

วิวัฒนาการภาษาไทยในโลกดิจิทัลและคอนเทนต์ครีเอเตอร์

"คำว่า แซ่บ แปลว่าอร่อย แต่ถ้าเผ็ดคนอีสานใช้คำว่า เผ็ด เหมือนภาษากลาง แต่จะมีเลเวลคือ เค็ด เผ็ด แซ่บ สามารถเอามารวมกันได้ เพื่อให้รู้ถึงรสชาติเข้าไปอีก

ภาษา มีทั้งที่เปลี่ยนแปลงไป แล้วก็มีศัพท์ใหม่ ๆ อาจเป็นศัพท์สมัยใหม่เข้ามาผสมกับแบบเดิม ทำให้การพูดมันสนุก แล้วมีเลเวลมากขึ้นไปอีก

ในมุมมองของเบลที่ทำช่องเบลล่าวิถีไทย ยังคงใช้ภาษาอีสาน ภาษาพวนอยู่ อาจจะเอามาผสมกับภาษากลางบ้าง

อย่างคำว่า ขอให้ปัง ๆ นะคะ คำว่าปัง ๆ มันเป็นอะไรที่ดูสนุกขึ้น รู้สึกว่าฟังแล้วมันสนุกขึ้นไป

ในคอมเมนต์ มันจะมีศัพท์ของคนรุ่นใหม่ที่ชอบใช้ เราก็ ห๊ะ แปลว่าอะไร ต้องไปหา"

Cr. Kanok Shokjaratkul

เบลล่า วิถีไทย กล่าวในงานเสวนา

"อย่างการไปชิมเมนูที่ตลาดนางเลิ้งวันนี้ ทำให้นึกถึงคำศัพท์ภาษาไทยคำหนึ่ง คือคำว่า รสสุคนธ์ มันมีความหมาย อย่างเราไปชิม ขนมใส่ไส้ ที่อบควันเทียน มีความหอม

เราสามารถใช้ voice over ว่าหอมอร่อย หอมรสสุคนธ์มาก อาจทำให้เกิด engagement ได้ คนจะถามว่าคำนี้มันคืออะไร เป็นโอกาสในการปลุกบางคำที่ไม่ได้ใช้งานแล้วกลับมา

ผู้ติดตามของเบลส่วนใหญ่เป็นของคนอีสาน เวลาไปทำคลิปเราก็จะใช้ภาษาอีสาน ภาษาพวน แต่บางทีมันอาจจะไปฟีดของคนภาคกลาง ภาคเหนือ เบลก็จะใช้ภาษาไทยกลางเป็น text ใส่เข้าไปในคลิป

เวลาทำคลิป เบลจะใช้พวกคำไทยที่ไม่ค่อยมีคนใช้ เอามาใช้บ้าง เพื่อให้คนรุ่นใหม่ หรือคนทั่วไปได้กลับมาซึมซับกับคำเก่า ๆ นี้ ที่ลืมไปแล้ว ซึ่งเป็นโอกาสในทุก content ที่เราสามารถนำเสนอภาษา

Cr. Kanok Shokjaratkul

มีคำคำหนึ่งที่อีสานไม่ค่อยมีคนใช้แล้วคือคำว่า ยัน หมายความว่า กลมกล่อม คำนี้เบลได้ยินบ่อยเวลาย่าทำกับข้าว เขาบอกว่า ใส่เกลือลงไป มันค่อยยัน  

คือการทำอาหาร มันนัวแล้วจริง ๆ แต่มันยังไม่กลมกล่อม แต่ถ้าใส่เกลือเข้าไป มันจะยัน คือจะกลมกล่อม ครบรส ครบเครื่อง (ยัน เป็นขั้นกว่าของคำว่า นัว)

ในเรื่องของการใช้ภาษา ใช้ศัพท์ใหม่ มันไม่ผิด การดัดแปลงคำ ไม่ผิด มันทำให้ content สนุกขึ้น ดูน่าสนใจขึ้น

เบลเป็นช่องวิถีไทย ก็มีคำวิถีไทยบ้าง เพื่อยังคงเอกลักษณ์และอัตลักษณ์ของภาษไทยอยู่ อาจจะไม่ถูกต้อง 100% แต่เรานำมาใช้เพื่อไม่ให้มันหายไป"

Cr. Kanok Shokjaratkul

พฤติกรรมผู้ใช้งาน (Food Fans) ในประเทศไทยบน TikTok

74% ของ Food Fans ในไทยบน TikTok

ใช้แพลตฟอร์มเพื่อกดติดตามและค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าและแบรนด์

37% ของ Food Fans ในไทยบน TikTok

ใช้งานหน้าค้นหา (Discover page) หรือฟังก์ชัน Search บน TikTok

พฤติกรรมผู้ใช้งาน (Food Fans) ทั่วโลกบน TikTok

เกือบครึ่งหนึ่ง (47%) ของ Food Fans ทั่วโลกบน TikTok ระบุว่า อาหารท้องถิ่น วัฒนธรรมการกิน และเครื่องดื่ม มีอิทธิพลต่อการเลือกสถานที่ท่องเที่ยวพักผ่อน ส่งผลให้พวกเขามีแนวโน้มที่จะให้ความสำคัญกับ ประสบการณ์ด้านอาหาร มากกว่าผู้ใช้งาน TikTok ทั่วไปถึง 19%

Cr. Kanok Shokjaratkul

Cr. Kanok Shokjaratkul

Cr. Kanok Shokjaratkul

Cr. Kanok Shokjaratkul

Cr. Kanok Shokjaratkul

Cr. Kanok Shokjaratkul