กองทุนศรีบูรพา, สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย, กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ และหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
จัดงาน วันนักเขียน มอบรางวัล ศรีบูรพา รางวัล รพีพร ประจำปี 2569
วันที่ 5 พฤษภาคม 2569 ช่วงเช้า มีพิธีสงฆ์ ทำบุญอุทิศส่วนกุศลแด่นักเขียนผู้ล่วงลับ ณ สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทยบางซื่อ
ช่วงบ่าย มีงาน มิตรน้ำหมึก ผนึกสัมพันธ์ สังสรรค์มิตรนักเขียน 2569 ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร
เริ่มงานด้วยวิดีทัศน์ 55 ปีสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย, นรีภพ จิระโพธิรัตน์ นายกสมาคมนักเขียน กล่าวเปิดงาน, วิดีทัศน์ 100 ปี ชาตกาล ทองใบ ทองเปาด์ นิติทัศนะรับใช้สังคมและวรรณกรรม รำลึกอดีตนายกสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย ทนายคนยาก, ปาฐกถาจาก ผศ. สุนี ไชยรส อาจารย์วิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต, การอ่านบทกวีโดย ปรัชญา พวงเพ็ชร์, เสวนาทินกรณ์ศรีบูรพา, พิธีมอบรางวัลศรีบูรพาและรางวัลรพีพร
Cr. Kanok Shokjaratkul
รางวัลศรีบูรพา
ริเริ่มโดย สุวัฒน์ วรดิลก (รพีพร) นักเขียนที่เคารพรัก ศรีบูรพา (กุหลาบ สายประดิษฐ์) เมื่อศรีบูรพาไม่ได้กลับมาเมืองไทย ก็เกรงว่าชื่อเสียงของท่านจะหายไปจากสังคมไทย
จึงตั้งรางวัลชื่อ ศรีบูรพา ขึ้นในปี พ.ศ. 2531 โดยเลือก เสนีย์ เสาวพงศ์ เป็นผู้รับรางวัลคนแรก
เกณฑ์การคัดเลือก มอบรางวัลให้กับ นักคิด นักเขียน นักข่าว นักหนังสือพิมพ์ ที่เดินเส้นทางเดียวกับศรีบูรพา ชีวิตเป็นแบบอย่างเดียวกัน และทำงานต่อเนื่องมายาวนานกว่า 30 ปี
Cr. Kanok Shokjaratkul
คำประกาศเชิดชูเกียรติ นักเขียนรางวัลศรีบูรพา พ.ศ. 2569
กิตติ สิงหาปัด
นักข่าวผู้ยึดมั่นในจริยธรรมวิชาชีพ เกิดวันที่ 14 ธันวาคม 2507 ที่อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น จบการศึกษาเกษตรศาสตร์บัณฑิต สาขาสัตวบาล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, นิเทศศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และศิลปศาสตร์ มหาบัณฑิต สาขาวิชาจิตวิทยาอุตสาหรรมและองค์การ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
เริ่มงานข่าวในปี 2531 เป็นทีมงานบริษัท แปซิฟิค อินเตอร์คอมมิวนิเคชั่น ทำรายการโทรทัศน์ชื่อ เกษตรสนทนา สถานีโทรทัศน์ช่อง 5 เป็นผู้ควบคุมการผลิตรายการ ผู้เขียนบท ผู้บรรยาย ผู้ดำเนินรายการ พิธีกร ผู้สื่อข่าว ผู้ประกาศข่าว ต่อเนื่อง 8 ปี
ในปี 2539 เป็นหนึ่งในทีมข่าวสถานีโทรทัศน์ไอทีวี และเป็นผู้ประกาศข่าวทางโมเดิร์นไนน์
ก่อตั้งบริษัท ฮอทนิวส์ ผลิตรายการ ข่าว 3 มิติ ทางสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง ตั้งแต่วันที่ 7 สิงหาคม 2551 จนถึงปัจจุบัน
ผลิตรายการ ตุ้มโฮม ปกิณกะทอล์คโชว์ภาษาอีสาน อีกหนึ่งรายการ
Cr. Kanok Shokjaratkul
ตลอดระยะเวลาทำงาน 40 ปี มีหลักการทำงานดังนี้
1 เลือกข่าวที่เป็นประโยชน์ต่อคนส่วนใหญ่ในประเทศ เพื่อประโยชน์สาธารณะ เน้นคุณภาพของเนื้อหา ไม่เน้นข่าวตามกระแส
2 นำเสนอข่าวแบบวิเคราะห์เจาะลึก พร้อมทีมข่าวลงพื้นที่จริง ให้เวลาแต่ละข่าวเต็มที่ เน้นความถูกต้อง สาระประโยชน์ และผลที่เกิดขึ้นอย่างแท้จริง
3 ยึดมั้นในจริยธรรมของสื่อมวลชนอย่างแน่วแน่ ไม่เอื้อประโยชน์ส่วนตนหรือผลประโยชน์คนใดคนหนึ่ง
4 มีการใช้ภาษาที่ถูกต้อง ชัดเจน ออกเสียงตามหลักภาษาไทย เคยได้รับรางวัลผู้ประกาศข่าวหลายครั้งและได้รับรางวัลผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่นของกระทรวงวัฒนธรรม ปี 3552
Cr. Kanok Shokjaratkul
ความจริง และ ไฟฉาย
"นี่เป็นรางวัลที่ผมไม่เคยคาดคิด ไม่เคยฝันมาก่อน เป็นรางวัลเชิงคุณค่าในระดับวารสารศาสตร์ที่ผมยึดมั่นมาตลอดชีวิตการทำงานมาเกือบ 40 ปี ตั้งแต่วันแรกที่เป็นนักข่าวจนมาถึงวันนี้
สิ่งที่ผมคิดอยู่ในใจตอนที่ทราบว่าได้รับรางวัลอันทรงเกียรติที่มีชื่อของกุหลาบสายประดิษฐ์อยู่ คือหลักคุณค่าของวารสารศาสตร์ แน่นอนต้องเริ่มด้วย ความจริง
ร้อยมาที่ไอโอ (IO) พันกับข้อเท็จจริงเรื่องข่าวสาร
เรื่องที่ผมบ่นมากที่สุดกับเพื่อน ๆ ในระยะหลังคือการ Crash กันระหว่าง Journalism กับ Algorithm
นักข่าวต้องสื่อสารด้วย ความจริง ก่อน ถ้าไม่จริงก็สอบตกตั้งแต่ต้น"
กิตติ สิงหาปัด กล่าวบนเวทีหลังรับรางวัลศรีบูรพา
"ความจริงที่ผมเรียนรู้มาตลอด โดยเฉพาะข่าวสิ่งแวดล้อม ที่ผมค่อนข้างให้ความสำคัญคือ ความจริงบางเรื่องมันฟังแล้วไม่สบายใจ
เรามีพื้นที่ให้กับความจริงระดับไหน เรื่อง โลกร้อน เรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เรื่องพวกนี้ถูกอัลกอริทึ่มเบียดไปอยู่ท้าย ๆ ไม่ดันขึ้นมาให้เราเห็นแน่นอน
เราต้องทำงานแข่งกับอัลกอริทึมที่บีบข้อมูลข้อเท็จจริงที่ฟังแล้วไม่สบายใจให้ไปอยู่หลัง ๆ ต้องแข่งขันต่อสู้กับการเสกสรรค์ปั้นแต่ง ขยาย เอาความจริงบางส่วนมาปั่นให้ร้ายคนอื่นที่เรียกว่า IO
ทุกวันนี้ ข่าวที่ได้รับความนิยมมากที่สุด อาจไม่ใช่ข่าวที่มีความจริง แต่แพลตฟอร์มมันดัน มันสร้างคุณค่าให้ข่าวนี้
ผมพยายามเอาแนวทางของผม บอกกับน้อง ๆ ว่าเราทำแบบนี้ เพราะคนทำแบบอื่นกันเยอะแล้ว คนที่ทำแบบเราน้อย
Cr. Kanok Shokjaratkul
คนทำงานที่เป็นสื่อมวลชนหรือนักข่าว เป็น คนที่ถือไฟฉาย เราเป็นคนนำเสนอข้อมูล ส่องไฟฉายไปในที่ ๆ สังคมควรจะเห็น
แน่ละที่เราส่องไฟฉายไปมันเป็นความจริงที่ไม่สบอารมณ์ของผู้มีอำนาจหรือฉายไปเห็นสิ่งที่ไม่สวยงาม
แต่ถ้าไม่มีคนฉาย สังคมก็ไม่รู้ว่า ใต้อุ้งตีนของเรามีการเปลี่ยนแปลง โลกกำลังจะเกิดอะไรขึ้น
ต้องขอบคุณกองทุนที่มอบรางวัลอันทรงเกียรติให้ผม ที่ให้คุณค่ากับการทำงานลักษณะแบบนี้
ถ้าไม่มีคนที่ทำงานแบบนี้ เราก็จะมีแต่คนทำงานไปวัน ๆ กับคนที่มองไปข้างหน้าไกล ๆ เตือนว่ามันจะมีอะไรเกิดขึ้น
เพราะฉะนั้นหน้าที่ของผมที่ได้รับรางวัลนี้ ผมให้คำมั่นว่า ผมทำมันมา 30 กว่าปี ผมมีหน้าที่ที่จะรักษาเกียรตินี้อันนี้ให้ยาวนานที่สุดจนกว่าชีวิตจะหาไม่"
รางวัลรพีพร
เป็นรางวัลที่มอบให้แก่นักคิด นักเขียน นักแปล กวี นักหนังสือพิมพ์ ที่มีผลงานคุณภาพ สร้างสรรค์ เป็นแบบอย่างที่ดีต่อสังคมมายาวนาน ในปีนี้ ได้แก่ หทัยรัตน์ จตุรวัฒนา หรือ รินศรัทธา กาญจนวตี กวีผู้พิการทางสายตา
"เมื่อทราบว่าได้รับรางวัลนี้ ก็ได้เขียนบทกวี 4 วรรค
นกกวีขยับปีกกลอนอีกครั้ง
นกกวีขยับปีกลอนอีกครั้ง
ด้วยความหวังความฝันอันปรารถนา
นกกวีรินศิลป์ รินศรัทธา ชั่วชีวาแห่งเสรี รพีพร
เมื่อปลายปีที่แล้วลูกหมูป่วยหนักต้องผ่าตัดส่องกล้องนอนติดเตียงเป็นเดือนขยับไม่ได้ ถ้าขยับก็จะเลือดออก ครั้งแรกที่เข้าห้องผ่าตัด ลูกหมูได้รับข้อความหนึ่งจากท่าน พัชรี อาระยะกุล อดีตปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ท่านเขียนบอกว่า อดทนนะ เดี๋ยวก็ผ่านไป สิ่งนั้นเป็นข้อความหล่อเลี้ยงหัวใจให้ลูกหมูวางใจในขณะที่ถูกเข็นเข้าห้องผ่าตัด
แต่การผ่าตัดครั้งนั้น พอลูกหมูลืมตาฟื้นขึ้นมาจากยาสลบ พอสติตื่นรู้เต็มที่ คุณหมอแจ้งว่า การผ่าตัดไม่ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องใส่สายยางเข้าไปในช่องท้องแล้วต้องนอนนิ่ง ๆ ถ้าขยับเลือดจะออกทันที นาทีนั้นลูกหมูร้องไห้ ไม่รู้จะไปต่ออย่างไร ลูกหมูโทรศัพท์หาพี่ชื่นพี่ปองสำนักพิมพ์ออนอาร์ต พี่ ๆ ทั้งสองฟังลูกหมูร้องไห้ ร้างไร้กับชีวิตอย่างยิ่ง
Cr. Kanok Shokjaratkul
เล่าให้ครู ชมัยภร บางคมบาง ฟังว่า เรารู้สึกว่าชีวิตของเราถูกโรคภัยไข้เจ็บปลอกเปลือกออกทีละชั้น ๆ จนกระทั่งเหลือไว้แต่เพียงหัวใจเปลือย ๆ ที่เปราะบางดวงเดียว
สิ่งที่ครูทำคือ ครูอธิษฐานว่า บุญกุศลที่ครูได้ทำขอให้หนูได้มีชีวิตอยู่ด้วยความไม่เจ็บปวดทุกข์ทรมาน เพียงข้อความเล็ก ๆ นั้นทำให้ลูกหมูอยากมีชีวิตอยู่ต่อในทุกวัน
หลังจากนั้น ลูกหมูยังได้รับความเมตตาจาก คุณยายดุษฎี พนมยงค์ ศิลปินแห่งชาติ ก็พยายามที่จะประคับประคองหัวใจในทุกกระบวนการรักษาต่อไป
รวมทั้งความหมายในการเป็นมนุษย์ จากคุณครู เพชรยุพา บูรณ์สิริจรุงรัฐ ประธานสถาบันไทยปัญญ์สุขที่ชวนลูกหมูง่าย ๆ ว่า เขียนเล่าเรื่องกัน
Cr. Kanok Shokjaratkul
คนที่มันถูกปอกเปลือกชีวิตทั้งหมด มันไม่มีอะไรให้ยึดค่ะ ดังนั้น อะไรก็ได้ แค่เขียนเล่าเรื่อง ลูกหมูจับยึดไว้เป็นหลักชีวิตทั้งหมด
อย่างน้อยในชีวิตที่ไม่รู้ว่าจะยังไงต่อ เรายังบอกกับตัวเองได้ทุกวันว่า เช้านี้เราจะตื่นมาเพราะเราสัญญากับครูเพชรว่าเราจะเขียน
และสุดท้ายความหมายทั้งหมดได้รับการยืนยันจากท่าน ยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีอดีตปลัดกระทรวงวัฒนธรรม ท่านเลือกที่จะโอบกอดชีวิตลูกหมูไว้ในวันที่ลูกหมูกลัวแม้การโอบกอดตัวเอง
วันนั้นลูกหมูรู้เลยว่า จากนี้ลูกหมูจะดำรงอยู่เพื่อส่งต่อความหมายจากที่ได้รับจากทุก ๆ ท่านในตอนที่ป่วยไปสู่ชีวิตอื่นต่อไป ไปสู่ผู้คน ไปสู่บ้านเมือง ไปสู่งสังคม ไปสู่โลก เท่าที่ชีวิตเล็ก ๆ ชีวิตหนึ่ง พึงทำได้ จากนี้และตลอดไป"
Cr. Kanok Shokjaratkul