'สามก๊ก ปฐมบทโจโฉ' รู้จักโจโฉตัวจริงในแอนิเมชั่นอลังการ

แอนิเมชั่นฟอร์มยักษ์ "สามก๊ก ปฐมบทโจโฉ" 三国的星空 ลงโรงในไทย 31 ธันวาคมที่ผ่านมา ใครเคยอ่าน ‘สามก๊ก’ จะพอดูเข้าใจ แต่สำหรับผู้ไม่รู้เรื่องราวใด ๆ มาก่อน ถือว่าไปดูหนังแอนิเมชั่นภาพสวย ฉากรบยิ่งใหญ่

เขียนบทและอำนวยการสร้างโดย อาจารย์อี้จงเทียน (易中天) นักประวัติศาสตร์ชื่อดัง ผู้เขียนหนังสือ พิเคราะห์สามก๊กฉบับอี้จงเทียน (แปลไทยโดย อ๋อง - นิธิพันธ์ วิประวิทย์ Ong China)

อี้จงเทียน เป็นนักประวัติศาสตร์จีนและแฟนตัวยงของ สามก๊ก โดยแอนิเมชั่นเรื่องนี้เป็นผลงานลำดับที่ 2 ของเขา ถานเจี้ยนซื่อ พากย์เป็น "โจโฉ" ลงโรงฉายในจีนเมื่อ 1 ตุลาคม 2025 ก่อนหน้านี้เป็นเวอร์ชั่นแนะนำ เล่าปี่ กวนดู เตียวหุย

โจโฉกับหมาน้อย

และจะมีสามก๊กเวอร์ชั่น 3 ตอน ศึกผาแดง (Red Cliff) หรือ โจโฉแตกทัพเรือ ที่เคยเป็นหนังฟอร์มยักษ์ 2 ภาค (ฉายปี 2008, 2009) รวมดาราดัง (เหลียงเฉาเหว่ย, ทาเคชิ คาเนชิโร่, จางเฟิงอี้, เจ้าเหว่ย) สร้างและกำกับโดย จอห์น วู หนังทำเงินลงทุนไป 80 ล้านดอลลาร์ ฉายเมืองไทยไปแล้ว ดังนั้นถ้ามีแอนิเมชั่นตอนศึกผาแดงให้ดู น่าจะถูกใจคอหนังคนไทย

สามก๊ก ปฐมบทโจโฉ (Three Kingdoms: Starlit Heroes) เล่าความเป็นมาของโจโฉ ก่อนจะมาเป็นแม่ทัพสงครามในเวลาต่อมา

โจโฉ (เฉาเชา ชื่อในวงเล็บคือภาษาจีนกลาง) ไม่ได้เป็นผู้ร้าย (อย่างที่คนทั่วไปเข้าใจ) เป็นคนหนุ่มที่มีเลือดรักชาติ ภักดีต่อยุวกษัตรย์ พระเจ้าเหี้ยนเต้ (ฮั่นเซี่ยนตี้ พระนามเดิม หลิวเสีย) เป็นฮ่องเต้หุ่นเชิด ถูกจับขึ้นครองราชย์ตั้งแต่อายุ 8 ขวบ เมื่อปี ค.ศ.189 ถูกขันที 10 คน (ตามประวัติศาสตร์) ควบคุม รวมถึงเสนาบดีกังฉิน แอนิเมชั่นตอนนี้ตัวร้ายต้องยกให้ขุนศึก ตั๋งโต๊ะ (ต่งจั๋ว) เสนาบดีใหญ่ที่กุมอำนาจทหาร

ถานเจี้ยนซื่อ พากย์เป็นโจโฉ

เหตุการณ์ดำเนินในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันออก แผ่นดินระส่ำระสาย ฮ่องเต้หุ่นเชิด ขันทีชั่ว เสนาบดีเลวครองเมือง ปี ค.ศ.190 เกิดกองกำลังต่อต้านตั๋งโต๊ะ อ้างว่าจะช่วยฮ่องเต้น้อย ตั๋งโต๊ะจึงสั่งให้เผาเมืองหลวงลกเอี๋ยง (ลั่วหยาง) แล้วบังคับให้ย้ายเมืองหลวงไปอยู่ฉางอาน จับฮ่องเต้เป็นตัวประกัน

โจโฉ ในตอนนั้นเป็นเพียงขุนศึกตำแหน่งเล็ก ๆ อยากช่วยฮ่องเต้น้อย รวบรวมพรรคพวก รวมถึงอ้วนเสี้ยว (หยวนเซ่า) เสนาบดีตระกูลผู้ดีที่คิดเหมือนโจโฉว่าอยากกำจัดขันทีชั่วกับตั๋งโต๊ะ จึงผนึกกำลังทัพเข้าไปช่วยฮ่องเต้น้อยสำเร็จ

อ้วนเสี้ยว

เวอร์ชั่นเล่าเรื่องความร่วมมือระหว่างโจโฉกับอ้วนเสี้ยว (ต่อมากลายเป็นศัตรูเข่นฆ่ากัน) ฉากรบยิ่งใหญ่ ถ้าทำเป็นหนังน่าจะลงทุนไม่ต่ำกว่า 100 ล้าน (ดอลลาร์) แต่เป็นฉากสงครามห้ำหั่นที่เด็กดูได้ไม่เลือดสาด มีบทหมาน้อยที่โจโฉตั้งชื่อว่า “ม่ายจื่อ” แปลว่าข้าวสาลี เป็นเพื่อนหมาช่วยรบด้วย แต่ก็แทรกดราม่าให้ม่ายจื่อถูกธนูยิงตายคาสนามรบ

หนังจบด้วยโจโฉ เอาชนะศึกใหญ่กับตั๋งโต๊ะแต่ก็ไม่ฆ่าเขา และทูลเชิญฮ่องเต้น้อยมาประทับที่เมืองฮูโต๋ว (สวี่ตู) เปิดเผยความเป็นมาของเทพสงคราม ที่แท้เขามีใจภักดีต่อราชวงศ์ รู้จักใช้คน รอบคอบ จอมวางแผน เป็นดวงดาวกำเนิดใหม่ตามชื่อเรื่อง

แอนิเมชั่นภาพสวย อลังการ ฉากรบยิ่งใหญ่ ฉากอาหารตอนอ้วนเสี้ยวเลี้ยงต้อนรับโจโฉคือภาพเนียน กินเนื้อย่างแกล้มสุรา ดูแล้วหิวเลย ทีมงานสร้างมาจากทีมหนังนาจา ใครไม่รู้เรื่องสามก๊กมาก่อนก็ดูได้ ดูเสร็จแล้วก็กลับไปอ่านสามก๊กให้เข้าใจมากขึ้น เพื่อรอดูศึกผาแดงตอนต่อไป หรืออ่านฉบับการ์ตูนเพื่อย่อยง่ายหน่อย

แปลฉบับแรกโดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน)

คนไทยอ่านสามก๊ก ฉบับแปลแรกโดย เจ้าพระยาพระคลัง (หน) จากนิยายอิงประวัติศาสตร์ เขียนโดย “ล่อกวนตง” (หลัวกว้านจง) โดยแปลชื่อตัวละครเป็นภาษาฮกเกี้ยน เพราะคนไทยเชื้อสายจีนสมัยรัชกาลที่ 1 รู้ภาษาฮกเกี้ยนกับแต้จิ๋วมากกว่าภาษาจีนกลาง เราจึงจดจำชื่อตัวละคร ชื่อเมือง แบบฮกเกี้ยน เช่นเดียวกับมังกรหยกชื่อแต้จิ๋ว ภายหลังมีนักประวัติศาสตร์หลายคนพยายามหาหลักฐานอ้างอิงความเป็นจริง เขียนเป็นบันทึกและจดหมายเหตุสามก๊ก ให้ตรงกับความเป็นจริงที่สุด

สามก๊ก ฉบับการ์ตูน

คนอ่านสามก๊กคนไทยมักเข้าใจว่า โจโฉ คือตัวร้าย ฝ่ายดีคือ เล่าปี่ กวนอู เตียวหุย (ขงเบ้งมาทีหลัง) สามพี่น้องที่ร่วมสาบานว่าแม้ไม่เกิดวันเดียวกันแต่จะตายวันเดียวกัน และตั้งปณิธานสืบสานราชวงศ์ฮั่น คนแปล (จากนิยาย) เมื่อตั้งต้นมาราวกับอ่านนิยายกำลังภายในจึงแยกฝ่ายผู้ร้ายผู้ดีเอาไว้แล้ว

ที่จริง โจโฉ เป็นหนึ่งในผู้นำและนักการทหารที่เก่งที่สุดคนหนึ่งในยุคสามก๊ก และในประวัติศาสตร์จีน เป็นนักวิเคราะห์ วางแผน อุบายเยอะ สามารถเขียนหนังสือวิเคราะห์ตำราพิชัยสงครามซุนจื่อ โจโฉอยากได้กวนอูมาเป็นพวกขนาดลงทุนทุกสิ่งที่มีแล้ว แต่กวนอูซื่อสัตย์ต่อเล่าปี่มากเสียจนเอาอะไรมายกให้ก็ไม่ยอม

สามก๊ก ฉบับเรื่องจริง

นักประวัติศาสตร์จีนระบุว่า ยุคสามก๊ก (ค.ศ.220-280) ต้องนับตั้งแต่โจโฉตาย (น่าจะเหลือ 50 ปี) แล้วโจผี (เฉาพี ลูกชายโจโฉ) ขึ้นมานำทัพ ตอนนี้เองที่โจผี บังคับให้ฮ่องเต้สละราชบัลลังก์ ตั้งตนเป็นจักรพรรดิ์ แล้วก่อตั้งวุยก๊ก จ๊กก๊ก (เล่าปี่) และง่อก๊ก (ซุนกวน) ทำให้ราชวงศ์ฮั่นสิ้นสุด จึงเกิดเป็นแผ่นดินสามก๊ก แย่งชิงอำนาจผ่านกลยุทธ์การสงคราม รบกันยาวนาน แผ่นดินนองเลือดขนาดประชากรจีนยุคปลายราชวงศ์ฮั่นมี 40 ล้านคน เหลือ 10 ล้านคน เมื่อสิ้นยุคสามก๊ก

ใครบอกว่าอ่านสามก๊กครบ 3 จบ คบไม่ได้ คิดว่าเป็นนิยายอิงประวัติศาสตร์จากเหตุการณ์จริง บางคนบอกจริง 7 เท็จ 3 บางคนบอกจริง 3 เท็จ 7 อย่างไรก็ดี ความเป็นนิยายก็มีจินตนาการของผู้เขียนสอดแทรกในหลายเวอร์ชั่น และเขียนฉบับแรกยุคราชวงศ์หยวน หลังเกิดแผ่นดินสามก๊กนานนับพันปี จึงมีทั้งจริงทั้งเท็จอยู่ในนั้น

มีข้อมูลอ้างอิงจากคนจีนตอนใต้ว่า คนพูดว่าใครอ่านครบ 3 จบ (หนังสือเล่มใหญ่ 3 เล่ม) คบไม่ได้ ไม่ใช่ว่าเขาได้อ่านคน การวางแผน การสงคราม จนคบไม่ได้ หากหมายถึงอ่านได้ยังไง 3 จบ ไม่ทำมาหากิน เอาเวลาไปอ่านนิยาย แบบนี้แหละคบไม่ได้!

เครดิตภาพ: Warner Bros Pictures