กาลเวลา เทวาลัย : Projection Mapping ปลุกโถงเทวาลัย คณะอักษรฯ จุฬาฯ

อาคารอักษรศาสตร์ 1-2 เรียกลำลองกันว่า "เทวาลัย" (ขวามือคือหอประชุมใหญ่)

ทางเชื่อมระหว่างอาคารอักษรศาสตร์ 1-2 (6 พ.ย.2569)

เบื้องหลังซุ้มประตูสถาปัตยกรรมไทยผสมตะวันตกอันทรงคุณค่าที่ตั้งเด่นเป็นตระหง่านอยู่ใจกลาง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีเรื่องราว ความทรงจำ และความลับทางประวัติศาสตร์ที่ถูกถักทอผ่านกาลเวลามากว่าหนึ่งศตวรรษ

ในวาระที่ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มีอายุครบรอบ 109 ปี และกำลังก้าวเข้าสู่ปีที่ 110 หมุดหมายสำคัญทางประวัติศาสตร์กำลังจะเกิดขึ้นอีกครั้ง เมื่อ อาคารมหาวชิราวุธ หรือที่ศิษย์เก่าหลายยุคสมัยคุ้นเคยในนาม "อาคารอักษรศาสตร์ 2" กำลังจะปิดเพื่อบูรณะครั้งใหญ่เป็นเวลา 2 ปีครึ่ง

การปิดซ่อมแซมอาคารซึ่งเป็นที่เก็บความทรงจำข้ามยุคสมัย นำมาสู่การจัดนิทรรศการพิเศษในชื่อ กาลเวลา เทวาลัย (Times within Devalai) เพื่ออำลาอาคารก่อนการย้ายข้าวของและหนังสือหลายแสนเล่มออกไป พร้อมทั้งเปิดประตูให้สาธารณชนได้เข้ามาสัมผัสความงาม ล่วงรู้ความลับที่เคยซ่อนอยู่ใต้อิฐปูน และย้อนรอยประวัติศาสตร์ชีวิตของผู้คนที่เคยผูกพันกับสถานที่แห่งนี้

 

 

อาคารมหาจุฬาลงกรณ์ (6 พ.ย.2569)

 

การเดินทางของกาลเวลา: จากวันวางศิลาฤกษ์สู่วาระเปิดประตูเทวาลัย

เรื่องราวของคณะอักษรศาสตร์และการก่อตั้งอาคารในหมู่อาคารเทวาลัยมีความเชื่อมโยงอย่างแนบแน่นกับประวัติศาสตร์การสร้างอุดมศึกษาแห่งแรกของประเทศไทย ตามที่ รศ.ดร.สุรเดช โชติอุดมพันธ์ คณบดีคณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ ได้บันทึกและถ่ายทอดไว้ 

ประวัติศาสตร์ของคณะได้เติบโตควบคู่มากับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยจุดเริ่มต้นย้อนกลับไปถึงการวางศิลาฤกษ์อาคารบัญชาการ ซึ่งปัจจุบันคือ อาคารมหาจุฬาลงกรณ์ (หรือตึกอักษรศาสตร์ 1)

รศ.ดร.อาทิตย์ ชีรวณิชย์กุล ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ อธิบายถึงประวัติศาสตร์การก่อตั้งว่า จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเดิมมีชื่อว่า ‘โรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว’ ซึ่งตั้งขึ้นเมื่อปีพ.ศ.2453

ต่อมาในวันที่ 3 มกราคม พ.ศ.2458 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินมาทรงวางศิลาฤกษ์อาคารบัญชาการ

"วันที่ 3 มกราคม ถูกเลือกเนื่องจากเป็นงานที่ต่อเนื่องจากวันเฉลิมพระชนมพรรษาของรัชกาลที่ 6 ในวันที่ 1 และ 2 มกราคม โดยการสร้างมหาวิทยาลัยถือเป็นพระราชปณิธานสำคัญของรัชกาลที่ 5 ในการพัฒนาสติปัญญาและวิชาการของคนไทย เพื่อแสดงถึงความเจริญของประเทศชาติ"

วันที่ 3 มกราคม จึงกลายเป็นวันสำคัญยิ่งของชาวอักษรศาสตร์ จุฬาฯ หรือที่เรียกกันว่า วันอักษรศาสตร์ ซึ่งในทุกๆ ปี หลังจากเทศกาลปีใหม่ นิสิต คณาจารย์ และศิษย์เก่าจะกลับมาร่วมทำบุญตักบาตรที่คณะ

โดยได้รับพระกรุณาธิคุณจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเป็นประธานเป็นประจำทุกปี

รัชกาลที่ 6 ทรงวางศิลาฤกษ์เสาโถงกลางอาคารมหาจุฬาลงกรณ์

ในการวางศิลาฤกษ์เมื่อปี พ.ศ.2458 ไม่ได้มีเพียงการประกอบพิธีทางศาสนาพราหมณ์และการฝังเงินเหรียญตามโบราณราชประเพณีเท่านั้น แต่ยังมีการบรรจุสิ่งของอื่นลงในเสาโถงกลางของอาคารมหาจุฬาลงกรณ์ ซึ่งประกอบด้วย

• พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 6 อาทิ หนังสือเรื่อง หัวใจนักรบ และ หลักราชการ
• หนังสือพิมพ์รายวันฉบับที่พิมพ์ในวันใกล้เคียงกับวันประกอบพิธี
• แปลนแบบก่อสร้างอาคารของมหาวิทยาลัยและแปลนโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์

ต่อมาเมื่ออาคารมหาจุฬาลงกรณ์ไม่เพียงพอต่อการใช้งาน จึงมีการก่อสร้าง อาคารมหาวชิราวุธ โดยเปิดใช้งานเมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ.2500 เดิมสร้างขึ้นเพื่อทำหน้าที่เป็น "หอสมุดกลาง" ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก่อนจะโอนมาเป็นพื้นที่ของคณะอักษรศาสตร์ในเวลาต่อมา

 

 

ภัสสร์ภวิศา จิวพัฒนกุล, นักรบ มูลมานัส

 

ปริศนา "เทวาลัย" และความลับแห่งเฉดสีเขียวมินต์

คำว่า "เทวาลัย" ซึ่งปัจจุบันกลายเป็นคำแทนใจและฉายาของคณะอักษรศาสตร์และชาวอักษรศาสตร์จุฬาฯ แท้จริงแล้วไม่ได้เป็นชื่อทางการที่ตั้งขึ้นตั้งแต่แรกเริ่ม หากแต่เป็นคำลำลองที่ถือกำเนิดขึ้นจากจินตนาการและภาพจำของนิสิตในอดีต

นักรบ มูลมานัส ศิษย์เก่าอักษรศาสตร์ จุฬาฯ และหนึ่งในทีมงานจัดนิทรรศการ ‘กาลเวลา เทวาลัย’ ได้สืบค้นประวัติศาสตร์บอกเล่าและพบว่า คำว่า "เทวาลัย" ถือกำเนิดขึ้นราว พ.ศ.2480 ในยุคที่ตึก 1 (อาคารมหาจุฬาลงกรณ์) ตั้งตระหง่านอยู่เพียงหลังเดียว บริเวณรอบๆ ยังคงเป็นป่ารกชัฏ ด้านหลังอาคารมีบรรยากาศเงียบสงบ มืดมิด และมีศาลเล็กๆ ตั้งอยู่ในพงหญ้า

นิสิตยุคก่อนที่เดินผ่านไปมาหรือมานั่งอ่านหนังสือ รู้สึกว่าสถาปัตยกรรมยอดจั่วซุ้มประตูมีความคล้ายคลึงกับสถาปัตยกรรมขอมโบราณหรือที่อยู่ของเทวดา จึงพากันเรียกลำลองว่า "เทวาลัยร้าง" ก่อนจะย่อเหลือเพียง "เทวาลัย" และขยายความหมายครอบคลุมทั้งอาคารและผู้คนในคณะ

อย่างไรก็ตาม ภัสสร์ภวิศา จิวพัฒนกุล ศิษย์เก่าอักษรศาสตร์ จุฬาฯ และหนึ่งในทีมงานจัดนิทรรศการฯ กล่าวถึงนิยามคำว่า "เทวาลัย" ของชาวอักษรศาสตร์จุฬาฯ แต่ละรุ่นกลับมีความหมายที่แตกต่างกันออกไปอย่างสิ้นเชิง

“รุ่นศิษย์เก่ารุ่นใหญ่ หมายถึง ‘พวกเรา’ หรือชุมชนผู้คนชาวอักษรศาสตร์ ไม่ใช่ตัวอาคาร, รุ่นศิษย์เก่ารุ่นกลาง หมายถึงกลุ่มอาคารสถาปัตยกรรมทั้งหมดของคณะ, รุ่นนิสิตยุคหลัง เรียกลำลองว่า ‘ตึกวัด’ จากรูปร่างสถาปัตยกรรมภายนอก, นิสิตและคนภายนอกทั่วไป เป็นภาพแทนของความทรงจำ การถ่ายรูปสำเร็จการศึกษา และพื้นที่ประวัติศาสตร์ร่วม”

นอกจากปริศนาแห่งชื่อแล้ว นิทรรศการครั้งนี้ยังได้ค้นพบ "ความลับสีเขียว" ที่ซ่อนอยู่ใต้ชั้นปูนของอาคารมหาวชิราวุธอย่างน่าตื่นเต้น ในระหว่างการเตรียมจัดแสดงนิทรรศการได้กระเทาะผิวผนังเก่าแก่ที่ร่อนออก และต้องตะลึงเมื่อพบว่าชั้นสีที่ทาอยู่ข้างในสุดไม่ใช่สีขาวหรือสีเทา แต่เป็น สีเขียวมินต์ (Celadon Mint) สดใส

ในตอนแรก ทีมงานจัดนิทรรศการคิดว่ารอยสีเขียวดังกล่าวอาจเป็นเพียงความคลาดเคลื่อนจากฟิล์มภาพถ่ายเก่าหรือเป็นคราบรอยจากการร่อนของปูน

แต่เมื่อสืบค้นภาพถ่ายตกแต่งภายในในอดีตอย่างถี่ถ้วน จึงได้รับการยืนยันว่า ในยุคหนึ่ง อาคารมหาวชิราวุธเคยทาสีภายในโถงอาคารด้วยสีเขียวมินต์จริงๆ ซึ่งกลายเป็นที่มาของกิมมิก "ความลับสีเขียวแห่งเทวาลัย" ที่สร้างความแปลกใจและประทับใจให้แก่ผู้เยี่ยมชม

 

 

Projection Mapping บนผนังโถงกลางของอาคารมหาวชิราวุธ (ซีนที่ 1-2)

เก้าอี้เลคเชอร์ในยุคต่างๆ วางตามตำแหน่งตัวเลขนาฬิกา

 

การรังสรรค์มิติเสียงและภาพ: ย้อนรอยประวัติศาสตร์ผ่านการแสดง 4 ซีน

นิทรรศการครั้งนี้เกิดจากความร่วมมือของทีมภัณฑารักษ์ คณาจารย์ และนิสิต ร่วมกันค้นคว้าข้อมูลและตรวจสอบความถูกต้องทางประวัติศาสตร์อย่างพิถีพิถัน พร้อมเติมความน่าสนใจด้วยเทคโนโลยี Projection Mapping บนผนังโถง ‘อาคารมหาวชิราวุธ’ จาก EPSON Thailand เพื่อถ่ายทอดบรรยากาศและความทรงจำให้งดงามน่าประทับใจที่สุด

ภัสสร์ภวิศาอธิบายว่า บรรยากาศของนิทรรศการส่วนนี้ได้รับการถักทอขึ้นด้วยมิติทางดนตรีผ่านบทเพลงเรียบเรียงใหม่ เทวาลัยธีม (Devalai Theme) โดยอาจารย์คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ นำท่วงทำนองหลัก (Motif) จาก 3 บทเพลงสัญลักษณ์ ได้แก่ มหาจุฬาลงกรณ์, เราสง่า (ของคณะอักษรฯ) และ อุทยานจามจุรี มาหลอมรวมเข้าด้วยกัน

ดนตรีชุดนี้แบ่งออกเป็น 4 ซีนการแสดง เพื่อพาย้อนสัมผัสบรรยากาศในแต่ละยุคสมัย โดยมีไฮไลต์สำคัญกลางพื้นที่จัดแสดง คือ เก้าอี้เลคเชอร์โบราณ 12 ตัว ที่มีรูปแบบแตกต่างกันไปตามยุคสมัย วางเรียงตามตำแหน่งตัวเลขบนหน้าปัดนาฬิกา ทำหน้าที่เป็นตัวแทนแห่งกาลเวลา และเปิดโอกาสให้ผู้เข้าชมได้ลงไปนั่งสัมผัสบรรยากาศจริง

ซีนที่ 1-2 : รูปรอยสถาปัตยกรรมและรากฐานแห่งปัญญา การแสดงเริ่มต้นซีนแรกโดยมุ่งเน้นไปที่ โครงสร้างเสาและรากฐาน เสียงดนตรีในท่อนแรกจำลองบรรยากาศย้อนไปถึงจุดเริ่มกำเนิด ก่อนที่ทำนอง ‘เพลงมหาจุฬาลงกรณ์’ จะค้นพบเส้นทางของตัวเอง ในยุคที่มหาวิทยาลัยยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นก่อตั้งและบัณฑิตรุ่นแรกๆ ยังไม่ได้เข้ารับปริญญา

ซีนที่สอง นำองค์ประกอบสถาปัตยกรรมภายในอาคารมาตีความใหม่ ได้แก่ ลายปูนปั้นดอกบัวบนฝ้าเพดาน เปรียบเสมือนแกนแห่งองค์ความรู้ ลายปูนปั้นพญานาคบนหน้าบัน ตลอดจน บานประตูและหน้าต่าง จำนวนมาก อุปมาดัง "เทเลพอร์ต" (Teleport) นำพาปัญญาสู่อนาคต

พร้อมทั้งจำลองบรรยากาศด้วยงานจิตรกรรมตามแนวคิดสมัยรัชกาลที่ 6 ผ่านเส้นสายผลงานของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์

Projection Mapping ซีนที่ 3-4 พระสรัสวดีและต้นไม้สัญลักษณ์คณะอักษรฯ และมหาวิทยาลัย

ซีนที่ 3-4 : พฤกษา เทพสตรี และการรำลึกถึงผู้บุกเบิก เป็นการผสานสัญลักษณ์ทางธรรมชาติระหว่าง ต้นชงโค (ต้นไม้สัญลักษณ์ของคณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ) และ ต้นจามจุรี (ต้นไม้สัญลักษณ์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) ก่อนจะนำเข้าสู่บรรยากาศของป่าจามจุรีและป่าชงโค ซึ่งเป็นฉากการปรากฏพระองค์ของ พระสรัสวดี เทพเจ้าแห่งการสื่อสารและอักษรศาสตร์ ประทับบน นกยูง สัญลักษณ์ดั้งเดิมของคณะอักษรศาสตร์มาตั้งแต่ยุคแรกเริ่ม

องค์ประกอบของพระสรัสวดีและงานศิลป์ในซีนนี้รังสรรค์ด้วยการผสมผสานศิลปะตะวันออกและตะวันตก เพื่อสะท้อนอัตลักษณ์ของคณะอักษรศาสตร์ที่เป็นศูนย์รวมการศึกษาด้านภาษา วรรณคดี และศิลปวัฒนธรรมจากทั่วโลก

การแสดงในซีนสุดท้ายจบลงด้วย ภาพถ่ายของนิสิตอักษรศาสตร์รุ่นแรกๆ เพื่อเป็นการรำลึกถึงครูบาอาจารย์ รุ่นพี่ผู้บุกเบิก และหมุดหมายการกำเนิดขึ้นของคณะอย่างสมบูรณ์

 

 

รางวัลใบโพธิ์พระราชทาน ศิลปินชาวอินเดียวาดพระบรมรูปขณะทรงผนวชลงบนใบโพธิ์ในกรอบถมเงิน

วิทยานิพนธ์ในกรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ 

 

ศูนย์กลางแห่งปัญญา: จากหอสมุดกลาง ระบบ LC

ดนัย พลอยพลาย อาจารย์พิเศษ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ และภัณฑารักษ์ กล่าวว่า อาคารมหาวชิราวุธ ไม่เพียงแต่มีความสำคัญในเชิงสถาปัตยกรรม แต่ยังเป็นศูนย์กลางทางปัญญาของประเทศ โดยเคยรับหน้าที่เป็น หอสมุดกลาง ที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย ซึ่งถูกออกแบบให้รองรับหนังสือได้มากถึง 500,000 เล่ม

เอกลักษณ์ที่โดดเด่นของห้องสมุดอักษรศาสตร์และหอสมุดกลาง ณ อาคารแห่งนี้ คือการใช้ ระบบจัดหมวดหมู่หนังสือแบบ รัฐสภาอเมริกัน (Library of Congress Classification - LC) ซึ่งใช้ตัวอักษรภาษาอังกฤษผสมตัวเลข เพื่อให้ได้รายละเอียดหมวดหมู่ที่ลึกซึ้ง แตกต่างจากห้องสมุดส่วนใหญ่ในประเทศไทยที่มักใช้ระบบทศนิยมดิวอี้ (Dewey Decimal System)

ในนิทรรศการ ได้มีการนำหนังสือทรงคุณค่าที่มีอายุเกิน 100 ปี ซึ่งได้รับการบริจาคและบันทึกในราชกิจจานุเบกษามาจัดแสดง พร้อมทั้งเปิดเผยสถิติการยืมหนังสือของนิสิตตั้งแต่ปี ค.ศ.2000 เป็นต้นมา ซึ่งสะท้อนความคิด สภาพจิตใจ และความสนใจของวัยรุ่นในแต่ละยุคสมัยได้อย่างน่าสนใจ

• อันดับ 1 ตลอดกาล: เพชรพระอุมา ครองใจนิสิตทุกยุคสมัยด้วยยอดการยืมสูงสุด
• หมวดหมู่อารมณ์และความสับสน: กล้าที่จะถูกเกลียด ตามมาเป็นอันดับต้นๆ สะท้อนความแสวงหาตัวตนและการก้าวผ่านช่วงวัยรุ่น
• หมวดความเชื่อและศาสนา: หนังสือเกี่ยวกับ ผี พราหมณ์ และพุทธ ได้รับความสนใจอย่างต่อเนื่อง
• หมวดเทคโนโลยีและทักษะสมัยใหม่: หนังสือสอนการใช้โปรแกรม Adobe Premiere Pro ถูกยืมสูงสุดในหมวดเทคนิค สะท้อนค่านิยมของนิสิตยุคใหม่ที่ต้องการเป็นครีเอเตอร์และตัดต่อวิดีโอ

ยิ่งไปกว่านั้น อาคารแห่งนี้ยังเป็นจุดกำเนิดของวิทยานิพนธ์ระดับตำนาน ทั้งวิทยานิพนธ์ที่มีความยาวที่สุดในประวัติศาสตร์คณะถึง 1,320 หน้า (แบ่งเป็น 3 เล่มจบ เรื่อง เลือดแห่งพระมหาชนก) และวิทยานิพนธ์ในวิชาปรัชญาที่สั้นที่สุดเพียง 49 หน้า รวมถึงวิทยานิพนธ์ทรงคุณค่าในสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

รวมทั้งการจัดแสดงรางวัล ใบโพธิ์พระราชทาน ใบโพธิ์พุทธคยาสลักพระราชทานจาก รัชกาลที่ 9 เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินมาทรงร่วมประชุมเรื่องปัญหาการใช้ภาษาไทย ณ เทวาลัย เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ.2504 (อันเป็นที่มาของวันภาษาไทยแห่งชาติ) วัตถุจัดแสดงชิ้นนี้เป็น 1 ใน 5 ชิ้นที่มีอยู่ในโลก โดยเป็นของส่วนตัวของ รวงทอง ทองลั่นทม ซึ่งได้รับพระราชทานรางวัลนี้ประเภทร้องเพลงภาษาไทย

 

 

อ.ดนัย พลอยพลาย เล่าที่มาคำว่า "สวัสดี"

 

คำว่า "สวัสดี" จากเทวาลัยสู่ห้วงอวกาศ

หนึ่งในเรื่องราวอันน่าภาคภูมิใจที่สุดซึ่งถือกำเนิดขึ้น ณ เทวาลัยแห่งนี้ คือ ประวัติศาสตร์ของคำว่า "สวัสดี" ตามบันทึกในนิทรรศการฯ พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ) อาจารย์พิเศษผู้สอนวิชาหลักภาษาไทยในยุคเริ่มแรก ได้ศึกษาจารึกโบราณและค้นพบคำว่า "สวัสดิ" หรือ "สวัสดี" ซึ่งมีความหมายอันเป็นมงคลว่า "ขอความสุขความดีจงบังเกิดแก่ท่าน"

ท่านจึงนำคำนี้มาเสนอแก่นิสิตอักษรศาสตร์ จุฬาฯ เพื่อใช้เป็นคำทักทายอย่างเป็นทางการแทนคำพูดทั่วไปในสมัยนั้น เช่น "ไปไหนมา" หรือ "กินข้าวหรือยัง"

เมื่อพระยาอุปกิตศิลปสารถึงแก่อนิจกรรม นิสิตอักษรศาสตร์ได้ร่วมกันจัดทำหนังสืออนุสรณ์ และบันทึกคำเตือนใจของท่านที่เคยกล่าวไว้ว่า "อย่าลืมใช้คำว่าสวัสดี" จนคำว่าสวัสดีได้แพร่หลายไปทั่วประเทศไทย

ต่อมาในปี 1977 เมื่อองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐฯ (NASA) มีโครงการส่งยานอวกาศวอยเอเจอร์ (Voyager) ออกไปสำรวจอวกาศอันไกลโพ้น และต้องการบันทึกเสียงคำทักทายภาษาต่างๆ ของโลกไว้ในแผ่นเสียงทองคำ (Golden Record) เพื่อสื่อสารกับสิ่งมีชีวิตนอกโลก

ผู้ที่ได้รับเลือกให้เป็นผู้บันทึกเสียงคำทักทายภาษาไทยคือศิษย์เก่าคณะอักษรศาสตร์รุ่น 8  อาจารย์รุจิรา ชินพงศ์ เมนดิโอเนส ศาสตราจารย์ภาษาไทย ในสาขาวิชาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา มหาวิทยาลัยคอร์เนล ประเทศสหรัฐอเมริกา เสียงที่บันทึกไว้คือ "สวัสดีค่ะสหายในธรณีโพ้น พวกเราในธรณีนี้ขอส่งมิตรจิตมาถึงท่านทุกคน" บันทึกเสียงขณะมีอายุ 59 ปี ทำให้เสียงทักทายที่ถือกำเนิดจากเทวาลัย ได้เดินทางไกลไปก้องกังวานอยู่ในจักรวาล

 

 

ตัวสะกดชื่อมหาวิทยาลัยที่แตกต่างกันบนปริญญาบัตร เนื่องจากนโยบายผู้บริหารประเทศในอดีตเกี่ยวกับคำภาษาไทย จัดแสดงในห้องเทวาลัยในความทรงจำ

รางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ สาขาสารคดียอดเยี่ยมจากภาพยนตร์สารคดีเรื่อง The Last Breath of Sam Yan ปี 2566 ศาลเจ้าแม่ทับทิม สะพานเหลือง อนุเคราะห์ให้นำมาจัดแสดง (ชาวเทวาลัย อยู่ในคณะกรรมการศาลเจ้า)

ภาพและกล้องที่ใช้ถ่ายภาพของศิษย์เก่าอักษรศาสตร์

โปสเตอร์ละครของภาควิชาศิลปะการละคร สมบัติของกอล์ฟ เทยเที่ยวไทย ศิษย์เก่าอักษรศาสตร์ จัดแสดงในห้องเทวาลัยในความทรงจำ

 

ประวัติศาสตร์บอกเล่าและละอองชีวิตในเทวาลัย

คุณค่าที่แท้จริงของ นิทรรศการ "กาลเวลา เทวาลัย" ไม่ได้หยุดอยู่เพียงแค่ประวัติศาสตร์กระแสหลักหรือสถาปัตยกรรมภายนอก หากแต่อยู่ที่ วัตถุแห่งความทรงจำ (Memory Objects) กว่า 1,000 ชิ้น ที่ส่งมาจากศิษย์เก่าแต่ละรุ่น บอกเล่าประวัติศาสตร์จากล่างขึ้นบน (Bottom-up History) และประวัติศาสตร์ส่วนบุคคลได้อย่างลึกซึ้ง อาทิ

• ภาพถ่ายประวัติศาสตร์การรับพระราชทานปริญญาบัตร พ.ศ.2538 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จฯ แทนพระองค์เพียงวันเดียว และมีนิสิตอักษรศาสตร์เพียง 4 คนเท่านั้นที่ได้รับพระราชทานปริญญาบัตรจากพระองค์
• กล่องแมสก์สภาพผ่านการใช้งานจริงของตัวแทนนิสิตรุ่นโควิด แม้เป็นสิ่งของธรรมดา แต่กลับเป็นบันทึกความทรงจำของนิสิตที่ต้องเรียนผ่านหน้ากากอนามัยตลอด 2 ปีสุดท้ายในมหาวิทยาลัย
• หน้ากากอนามัยผ้าสีดำลายนกยูงอันเป็นสัญลักษณ์ของคณะ ซึ่งแจกจ่ายพร้อมบทกลอนพระราชทาน และกลอนให้กำลังใจแต่งโดยรศ.ดร.อาทิตย์ มีข้อความประทับใจว่า "ให้ความรักแพร่ไกลกว่าไวรัส" สะท้อนความเอื้ออาทรของคณะในยามยากลำบาก
• หวีสับของ เพชรพริ้ง สารสิน ศิษย์เก่าอักษรศาสตร์ สะท้อนเทรนด์แฟชั่นการสับผมของนิสิตหญิงในยุคหนึ่ง

"วัตถุบางชิ้นอาจเป็นเพียงกระดาษแผ่นเดียว หรือกล่องแมสก์ธรรมดา แต่เมื่อมันผูกพันกับช่วงเวลา 50 ปี หรือช่วงเวลาวิกฤติของชีวิต มันกลับกลายเป็นสิ่งที่มีคุณค่ามหาศาลและห้ามสูญหายเด็ดขาด" ภัสสร์ภวิศาสะท้อนการรวบรวมวัตถุจัดแสดง

อาคารมหาวชิราวุธที่กำลังจะปิดปรับปรุง

ยังมีเรื่องราวน่าสนใจอีกมากมายใน นิทรรศการ ‘กาลเวลา เทวาลัย’ (Times within Devalai) จัดแสดง ณ อาคารมหาวชิราวุธ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ ระหว่างวันที่ 7–15 พฤศจิกายน 2569 (7–9 พ.ย. เวลา 16.00–20.00 น. / 10–15 พ.ย. เวลา 13.00–20.00 น.) Projection Mapping การแสดงแสงสีในโถงอาคารยามค่ำคืน เฉพาะวันที่ 7–9 พ.ย. เวลา 16.00–20.00 น.

• credit photo : ทีมผู้จัดนิทรรศการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ และผู้เขียน