เปิดพิกัดชมประติมากรรมของ วายุพัด รัตนเพชร ศิลปินรุ่นใหม่ผู้สร้างสรรค์รูปปั้นเทวดาร่วมสมัยที่ผสานอัตลักษณ์ไทยและตะวันตกเข้าด้วยกันอย่างลงตัว ใน Bangkok Art Biennale 2026
KEY POINTS
- เปิดพิกัดชมประติมากรรมของ วายุพัด รัตนเพชร ศิลปินรุ่นใหม่ผู้สร้างสรรค์รูปปั้นเทวดาร่วมสมัยที่ผสานอัตลักษณ์ไทยและตะวันตกเข้าด้วยกันอย่างลงตัว
-
ไขปริศนาเทวดาตะโกน ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร เซ็นทรัลเวิลด์ และเทวดาตกสวรรค์ ที่วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร
-
ชวนสายอาร์ตออกเดินทางชมความงามเหนือจินตนาการนี้ ในเทศกาลศิลปะร่วมสมัย บางกอก อาร์ต เบียนนาเล่ 2026 ได้แล้ววันนี้
เราต่างมีภาพ ‘เทวดา’ ในจินตนาการเป็นแบบของตัวเอง หาก ‘เทวดา’ ที่สะท้อนออกมาในงานประติมากรรมของ วายุพัด รัตนเพชร ศิลปินรุ่นใหม่ทำให้หลายคนรู้สึกสะดุดตาสะดุดใจกับเทวดาในมิติใหม่ไม่น้อยเลย
เทวดาหน้าตาเป็นฝรั่ง สีหน้าแสดงอารมณ์เกรี้ยวกราด สวมลอมพอก (เครื่องสวมศีรษะแบบหนึ่ง สำหรับขุนนาง ข้าราชการ และเจ้าพนักงานในราชสำนักใช้สวมในการพระราชพิธีต่าง ๆ) จะเป็นเทวดาในแบบไหนกันนะ
วายุพัดเล่าให้ฟังว่าเป็นเทวดาในเวอร์ชันที่ไม่ใช่เทพ เทวดาที่เรากราบไหว้บูชา ขอพร แต่เป็นเทวดาในบริบทที่มีความรัก ความโมโห ความโกรธ ความเมื่อย ความง่วงนอน เป็นเทวดาที่ไม่สมบูรณ์แบบ มีความใกล้เคียงกับมนุษย์ที่บางครั้งก็อยากจะบิดขี้เกียจบ้าง
“อยากลองทำอะไรสนุก ๆ เพราะว่าผมทำงานศิลปะไทยประเพณีมาเยอะมากจนเริ่มอิ่มเลยอยากมาลองสิ่งใหม่ดู”
อายุเพียงแค่ 26 ปี แต่ฝีมือของเขาบอกเลยว่าไม่ธรรมดา วายุพัดเติบโตมาในครอบครัวช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร มีคุณพ่อ (สมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร) เป็นนายช่างศิลปกรรมอาวุโส นายช่างประณีตศิลป์ คุณแม่ (เพ็ชสุภา รัตนเพชร) เป็นนายช่างศิลปกรรมอาวุโส ประจำกลุ่มศิลปะประยุกต์และเครื่องเคลือบดินเผา และมีคุณลุง (ภราดร เชิดชู) เป็นประติมากรผู้เชี่ยวชาญ
“ผมมีพี่น้อง 3 คน คุณลุงภราดรเป็นเพื่อนสนิทของคุณแม่ คุณลุงช่วยเลี้ยงผมมาตั้งแต่เด็ก ๆ คุณลุงทำให้ผมชอบทำงานปั้นเพราะว่าคุณลุงพาผมไปทุกที่ เวลาไปทำงานที่โรงปั้นผมก็ช่วยนวดดิน ไปช่วยเขาทำแม่พิมพ์ พาไปดูงานตามต่างจังหวัด พาไปเที่ยวชมงานศิลปะที่ฝรั่งเศส อิตาลี”
วายุพัดในวัยเด็ก
วายุพัดเรียนรู้งานประติมากรรมจากคุณลุง จนสามารถปั้นพระพิฆเนศและนำไปหล่อเป็นบรอนซ์ออกไปจำหน่ายหารายได้มาตั้งแต่ยังเรียนชั้นมัธยมต้นที่วิทยาลัยนาฏศิลป หมุดหมายของเขาคือการเรียนในคณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร เพื่อที่จะได้เป็นประติมากรเหมือนกับคุณลุง
“ผมวางแผนเลยว่าจะเรียนคณะจิตรกรรมฯ ตามรอยคุณลุงแล้วจะไปทำงานที่ช่างสิบหมู่ แต่พอมาเรียนแล้วเราได้เห็นโลกกว้างขึ้น ได้ทำงานทดลองใหม่ๆที่สนุกกว่าการปั้นรูปเหมือนเลยเบนเข็มมาเป็นศิลปินแทน”
เรื่องราวของเทวดาฝรั่งปนไทยที่นำเอากายวิภาคแบบศิลปะตะวันตกมาผสานกับศิลปะไทยจึงเริ่มต้นในช่วงเรียนมหาวิทยาลัย
ผลงานของ Antoine Bourdelle ที่สร้างแรงบันดาลใจให้กับวายุพัด
“ช่วงที่คุณลุงพาไปดูงานศิลปะที่ฝรั่งเศส ผมได้เห็นงานของ Antoine Bourdelle เขาเป็นลูกศิษย์ของโอกุสต์ รอแด็ง (ประติมากรเอกของโลก) เป็นผลงานของการศึกษาเพื่อสร้างอนุสรณ์สถานเพื่อรำลึกถึงผู้เสียชีวิตและนักรบในสงครามฝรั่งเศส- ปรัสเซีย มีรูปปั้นทหารกำลังตะโกน ผมคิดว่าถ้าเราทำเป็นเทวดาตะโกนก็น่าสนใจเหมือนกัน
งานของเขาน่าสนใจตรงที่เขาไม่ได้ปั้นรูปเหมือนแต่เขาปั้นลึกลงไปกว่านั้น ใบหน้าที่กำลังมองไปไกล ๆให้ความรู้สึกถึงความมุ่งมั่น ผมชอบอารมณ์ที่เขาแสดงออก
กลับมาบ้านก็นำแรงบันดาลใจจากศิลปะตะวันตกมาผสานกับศิลปะไทย สร้างรูปเทวดาที่มีกายวิภาค อารมณ์และหน้าตาเป็นแบบฝรั่ง แล้วนำมาใส่ลอมพอกแบบศิลปะไทย”
วายุพัดเล่าต่อว่าเดิมทีเทวดาตะโกนชุดแรก (จัดแสดงที่วัดโพธิ์) ตั้งใจให้ดูเหมือนว่ากำลังตะโกนร้องเพลงโอเปรา แต่พอนำมาติดตั้งแล้วผู้ชมกลับรู้สึกว่าเทวดากำลังหัวเราะ หรือ ตะโกนใส่มากกว่า
เทวดาตะโกน ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร
ดังนั้นประติมากรรมเทวดาตะโกนที่จัดแสดงที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร และเซ็นทรัลเวิลด์ จึงปรับให้มีท่าทางที่เกรี้ยวกราดมากขึ้น พร้อมด้วยขนาดที่ใหญ่โตมากขึ้น เพื่อเป็นการสร้างอารมณ์ความรู้สึกของคนดูให้กลับไปคิดว่า เทวดาตะโกนใส่เราทำไม จะมาให้พร หรือว่าจะมาลงโทษกันแน่
ส่วนเทวดาตกสวรรค์ เป็นประติมากรรมหล่อด้วยอะลูมิเนียม ติดตั้งอยู่ในสระน้ำเขามอที่วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร เป็นงานต่อยอดมาจากเทวดาตะโกนที่วายุพัดอยากรู้ว่าถ้าเทวดาร่วงหล่นลงมาจากสวรรค์แล้วท่าทางที่ร่วงลงมาจะเป็นอย่างไร
“คิดแค่นั้นเองครับ ที่แน่ ๆคงไม่เหมือนคนที่เหยียบสบู่ลื่นในห้องน้ำ” เขาเล่ายิ้ม ๆ
“ผมใส่ดีไซน์เข้าไปจะเห็นนิ้วของเทวดาที่มีจริตแบบเทพหรือเทวรูปไทยอยู่ ในขณะที่เส้นของแขนขาเป็นดีไซน์ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากงานฝรั่ง มีอากาศที่วิ่งผ่านรอบตัวชิ้นงาน มีผ้านุ่งที่พลิ้วไหว โปร่งใส”
ย้ำกันอีกครั้งว่าผลงานประติมากรรมเทวดาตะโกน จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร และเซ็นทรัลเวิลด์ ส่วนเทวดาตกสวรรค์ อยู่ที่วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร
งานชุดนี้ของศิลปินวายุพัด รัตนเพชร เป็นผลงานจัดแสดงในเทศกาลศิลปะร่วมสมัย บางกอก อาร์ต เบียนนาเล 2026 ไปชมกันได้แล้ววันนี้จนถึง 28 กุมภาพันธ์ 2570
สายอาร์ตพลาดไม่ได้ !
