เบื้องหลังผลงานศิลปะนั้นมีเรื่องราวที่น่าสนใจอยู่เสมอ วันนี้ชวนไปชมผลงานศิลปะในนิทรรศการเทิดพระเกียรติ “สิริขัตติยกษัตริย์ ดวงใจรักแห่งแผ่นดิน” เพื่อน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พร้อมพูดคุยกับศิลปินถึงที่มาและแนวคิดในการสร้างสรรค์ผลงานกันค่ะ
- ทุกฝีแปรงคือการน้อมถวายด้วยความเคารพ
ชูศิษฐ์ วิจารณ์โจรกิจ หัวเรือใหญ่ในการจัดนิทรรศการกล่าวถึงผลงานไฮไลต์ของตนที่ภูมิใจนำเสนอในครั้งนี้ว่ามีทั้งผลงานจิตรกรรมและศิลปะภาพยนตร์ดิจิทัลสามมิติที่เริ่มนำขึ้นฉายให้เห็นกันแล้วบนจอมัลติมีเดียสกรีน ภายในศูนย์การค้าไอคอนสยาม ตั้งแต่ปลายเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา
“ผลงานจิตรกรรมที่นำมาจัดแสดงมี 8 ชิ้น ประกอบไปด้วยพระบรมสาทิสลักษณ์ ในหลวงรัชกาลที่ 9 พระสาทิสลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และพระบรมสาทิสลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10
ถ่ายทอดด้วยเทคนิคจิตรกรรมแบบ Old Master สะท้อนพลังแห่งแสง สี และรายละเอียด ทุกฝีแปรงคือการน้อมถวายด้วยความเคารพ ทุกองค์ประกอบ”
ศิลปินเล่าถึงผลงานจิตรกรรมที่สร้างสรรค์ขึ้นด้วยความตั้งใจ โดยเฉพาะผลงาน “ทศมราชา พระเมตตาทอแสงแห่งแผ่นดิน" พระบรมสาทิสลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ที่ใช้เวลาวาดนาน 2 ปีกว่าจะแล้วเสร็จ
“อีกหนึ่งไฮไลต์ คือ ภาพยนตร์แอนิเมชันเทิดพระเกียรติความยาว 6 นาที ที่ทำงานร่วมกับ Decide Kit Studio และทีมศิลปินจากหลากหลายสาขาที่ร่วมกันถ่ายทอดผลงานด้วยหัวใจแห่งความภาคภูมิใจในความเป็นไทย ความพิเศษของภาพยนตร์แอนิเมชันชุดนี้ คือ การฉายพร้อมกันบนจอมัลติมีเดียสกรีน ภายในไอคอนสยาม และจุดสำคัญทั่วกรุงเทพมหานครตลอดช่วงปลายเดือนกรกฎาคมไปจนถึงวันที่ 8 สิงหาคม
เรียกได้ว่าเป็นการก้าวข้ามข้อจำกัดของพื้นที่ พร้อมร่วมถวายพระพรชัยมงคลเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ครบ 74 พรรษา ในวันที่ 28 กรกฎาคมที่ผ่านมาด้วยครับ” เป็นผลงานแห่งความภูมิใจของศิลปินที่อยากเชิญชวนไปชมกัน
- เพื่อความผาสุกของพสกนิกร
พินิตย์ พันธประวัติ เป็นศิลปินอิสระที่นำเทคนิคการแกะสลักภาพพิมพ์โลหะ (Copper Engraving หรือ Intaglio) แบบเดียวกันงานแกะสลักแม่พิมพ์ธนบัตรมาสร้างสรรค์ผลงานภาพพิมพ์ที่งดงามและเต็มไปด้วยรายละเอียดที่แฝงไปด้วยความหมายที่ลึกซึ้ง
ศิลปินกล่าวถึง ผลงาน “ใต้ร่มพระบารมี” ภาพพิมพ์พระสาทิสลักษณ์ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และพระบรมสาทิสลักษณ์ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 ประทับยืนเคียงกันว่าเป็นผลงานที่สร้างขึ้นเมื่อปี 2565 ให้ฟังว่า
“เป็นปีที่สมเด็จพระพันปีหลวง พระชนมายุ 90 พรรษา ในหลวงรัชกาลที่ 10 พระชนมายุ 70 พรรษา ผมจึงสร้างงานศิลปะให้เหมือนกับรูปทรงธนบัตร ในภาพจะมีทั้งพระราชดำรัสมีอักษรจิ๋ว และอักษรแฝงแบบเดียวกับในการพิมพ์ธนบัตร เขียนว่าทรงพระเจริญซ่อนอยู่ในภาพด้วย
เดิมผมทำงานอยู่ที่โรงพิมพ์ธนบัตร ธนาคารแห่งประเทศไทย มีหน้าที่ในการออกแบบและแกะแม่พิมพ์ธนบัตร หลังจากเกษียณอายุ ผมนำเทคนิคการแกะสลักโลหะนี้มาต่อยอดในการทำงานศิลปะ ผลงานของผมมองดูแล้วจะเหมือนกับงานธนบัตรเพราะว่ารายละเอียดต่างๆ เกิดขึ้นจากเส้นกับจุดเท่านั้น”
ศิลปินอธิบายถึงขั้นตอนการทำงานว่าจะต้องเริ่มจากการสร้างแม่พิมพ์ทองแดงด้วยการแกะสลักโดยใช้เส้นและจุดสร้างเป็นภาพกลับด้าน
“พอเราแกะแม่พิมพ์เสร็จแล้ว เราจะอุดหมึกเข้าไป ภาพพิมพ์ที่ออกมามันก็จะเป็นภาพตรงอย่างที่เราเห็นอยู่ในตอนนี้”
ไม่ว่าจะเป็นงานแกะสลักแม่พิมพ์ธนบัตร หรือว่างานศิลป์ ศิลปินบอกว่าไม่ใช่งานง่าย ส่วนความยากนั้น
“เท่ากันครับ คือ ยากมากเท่ากันหมดทุกอย่างเกิดจากการฝึกฝน ผมทำงานออกแบบธนบัตรมา 36 ปี ตลอดระยะเวลาทำงานผมต้องไปค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจต่างๆ ทำให้ผมซึมซับในพระอัจฉริยภาพของในหลวงรัชกาลที่ 9 ท่านทรงมีโครงการอันเนื่องในพระราชดำริมากกว่า 5,000 โครงการ แต่ละโครงการเพื่อความผาสุกของพสกนิกรทั้งสิ้น ทำให้เรายิ่งรักในงานที่เราทำ ตลอดระยะเวลาที่ทำงานในแบงก์ชาติผมรู้สึกว่าผมได้อยู่กับพระองค์ท่านมาโดยตลอด”
ในนิทรรศการครั้งนี้ศิลปินจึงได้นำผลงานภาพพิมพ์ “พระบรมราชจักรีวงศ์ รัชกาลที่ 9” ร่วมจัดแสดงเพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทย พร้อมด้วยผลงานภาพพิมพ์พระสาทิสลักษณ์ สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี นับเป็นผลงานภาพพิมพ์ที่มีความงดงามน่าชมเป็นอย่างยิ่ง
- มรดกแฟชั่นจากสมเด็จพระพันปีหลวง
ฉลองพระองค์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง คือแรงบันดาลใจที่ทำให้ นที ทับทิมทอง ประติมากรสร้างสรรค์ผลงานพระรูปปั้นและพระรูปหล่อสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงที่ตั้งเด่นเป็นสง่าในนิทรรศการ
ศิลปิน กล่าวถึงผลงานประติมากรรมชุดนี้ว่า “ผมเป็นคนที่ทำงานตามความรู้สึกของตัวเอง ไม่ได้คิดว่าจะทำเพื่อไปติดตั้งไว้ที่ไหน ผลงานชุดนี้ผมขึ้นรูปไว้ตั้งแต่ปี 2567 พอพระองค์ท่านเสด็จสวรรคตจึงมาทำให้เสร็จ
แนวคิดในการทำงานเป็นการถ่ายทอดภาพจำของคนรุ่นผมที่เคยเห็นพระองค์ท่านทรงงานผ่านข่าวในพระราชสำนักทุกวัน
ผมอยากนำเสนอพระองค์ท่านในพระอิริยาบถที่ไม่เป็นทางการ สบายๆแต่มีชีวิตชีวา จึงเป็นที่มาของการเลือกพระฉายาลักษณ์ขณะทรงฉลองพระองค์ชุดนี้ที่มีความโดดเด่นในเรื่องของแฟชั่นมาเป็นต้นแบบในการทำงานประติมากรรม”
นที เล่าต่อว่าไปค้นคว้าข้อมูลของฉลองพระองค์ที่เคยนำออกจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ เมื่อเข้าใจแล้วจึงลงมือปั้นด้วยดินน้ำมันขนาดเล็กเพื่อเป็นต้นแบบก่อนแล้วจึงนำไปหล่อเป็นโลหะ เป็นการทดสอบสัดส่วนว่าสมบูรณ์หรือไม่ จากนั้นจึงสร้างสรรค์เป็นประติมากรรมชิ้นใหญ่หล่อด้วยปูนปลาสเตอร์ที่นำมาจัดแสดงให้ชมไว้คู่กันในนิทรรศการครั้งนี้
นที ทับทิมทอง
“ผมเกิดมาในแผ่นดินของในหลวงรัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระพันปีหลวง ผมคิดว่าคนรุ่นผมเข้าใจและเห็นความสำคัญถึงสิ่งที่ท่านทำเพื่อคนไทยมาโดยตลอด ท่านทำให้เรารู้สึกแข็งแรง ถึงแม้ว่าวันนี้พระองค์ท่านจะจากไปแล้ว แต่ยังคงส่งต่อมรดกความดีงามในหลากหลายมิติโดยเฉพาะเรื่องของแฟชั่นเครื่องแต่งกายให้คนรุ่นหลังได้รักษา ต่อยอด สืบต่อไป
ส่วนโปรเจคต่อไปของผม หลังจากพระรูปหล่อปูนปลาสเตอร์ชิ้นนี้แล้ว อาจไม่สร้างเป็นพระรูปหล่อด้วยโลหะ แต่จะเปลี่ยนเป็นงานแกะสลักหินอ่อน เพราะผมเคยไปเรียนแกะสลักหินอ่อนที่อิตาลี หากเป็นไปตามที่คิดไว้ผลงานแกะสลักหินอ่อนพระรูปสมเด็จพระพันปีหลวงจะเป็นผลงานประติมากรรมหินอ่อนแกะสลักชิ้นแรกของผมด้วยครับ”
โปรดติดตามกันต่อไป
- พลังแห่งความรักและศรัทธา
อลงกรณ์ หล่อวัฒนา ถ่ายทอดพลังความรักและศรัทธาของประชาชนชาวไทยผ่านช่วงเวลาที่ในหลวงรัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระพันปีหลวง เสด็จประพาสยุโรป
“เราชอบเขียนรูปทั้งสองพระองค์ในช่วงเวลานั้น โดยเฉพาะสมเด็จพระพันปีหลวงทรงมีพระสิริโฉมมาก ในภาพจึงมีความโดดเด่นด้วยสีทอง รายละเอียดของเครื่องประดับและฉลองพระองค์มีความนูน เวลาแสงส่องกระทบจะเกิดความระยิบระยับ มีความมลังเมลือง นอกจากความงามแล้วสีทองยังแทนความรักความศรัทธาของพสกนิกรที่มีต่อพระองค์ท่าน
ในขณะที่เส้นสีน้ำเงิน 3 เส้นที่อยู่ด้านหลัง หมายถึง ศีล สมาธิ ปัญญา และสีน้ำเงินยังเป็นสัญลักษณ์ของพระมหากษัตริย์อีกด้วย ส่วนดอกไม้ หมายถึง พสกนิกรชาวไทยที่มีความรักและศรัทธาในสถาบันพระมหากษัตริย์”
ศิลปิน อธิบายถึงความหมายที่อยู่ในผลงานจิตรกรรมอันเป็นถ้อยคำแทนใจของประชาชนชาวไทย
- 9 ด้วยเกล้า
วัชระ ประยูรคำ กล่าวถึงพระบรมรูปหล่อพระพักตร์ในหลวงรัชกาลที่ 9 จำนวน 9 ผลงาน ในชื่อ 9 ด้วยเกล้า ความว่า
“หลังจากที่พระองค์เสด็จสวรรคต 9 ปี ผมอยากสื่อความหมายว่าถึงแม้ว่าพระองค์ได้จากไปแล้วแต่พระราชกรณียกิจมากมายที่ทรงทำไว้เป็นที่ประจักษ์ เป็นความดีที่เราต้องจดจำและนำไปบอกเล่ากับคนรุ่นหลังต่อไปถึงพระมหากษัตริย์ที่ทำประโยชน์เพื่อประเทศชาติ เพื่อประชาชน
ผมจึงอยากเล่าเป็นไทม์ไลน์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์ ทรงอภิเษกสมรส ขึ้นครองราชย์ ทรงผนวช เสด็จประพาสยุโรป การทรงงาน ไปจนถึงเสด็จสวรรคต โดยสร้างพระพักตร์ให้เป็นแบบอุดมคติ ด้วยผิวที่เรียบเนียน พระรูปปั้นทุกองค์หลับพระเนตรสื่อถึงการมองเข้าไปถึงภายในไม่ได้มองแค่เปลือกนอก
คนรุ่นยายเราอาจจะจำช่วงที่ท่านทรงอภิเษกสมรส ขึ้นครองราชย์ คนรุ่นเราคุ้นเคยช่วงที่ท่านทรงงานทุกวัน
ผมจึงอยากบันทึกเหตุการณ์เหล่านี้ไว้ โดยตั้งคำถามว่าหลังความตายสิ่งที่มนุษย์เราควรฝากไว้ให้กับแผ่นดิน คืออะไร”
ได้รับทราบที่มาและแนวคิดในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะของศิลปินแล้ว อยากชวนไปชมผลงานจริงใน
นิทรรศการเทิดพระเกียรติ “สิริขัตติยกษัตริย์ ดวงใจรักแห่งแผ่นดิน” ซึ่งมีการนำผลงานของ 3 ศิลปินแห่งชาติ ได้แก่ จักรพันธุ์ โปษยกฤต ปัญญา วิจินธนสาร และ ปริญญา ตันติสุข ร่วมด้วยศิลปินอีกหลายท่าน ได้แก่ วิรัญญา จิราธิกิตติ์ และ นภดล วิรุฬห์ชาตะพันธ์ มาจัดแสดงให้คนรักศิลปะชื่นชมกันอย่างใกล้ชิด
นิทรรศการจัดแสดงให้ชมกันถึงวันที่ 9 สิงหาคม 2569 ณ Thara Hall, Walk Way และ Arts Way ชั้น M ไอคอนสยาม อ่านจบแล้วออกเดินทางไปได้เลย
