‘หนังสือที่ระลึกงานศพ’ สร้างเอกลักษณ์ประจำชาติไทย

‘หนังสือที่ระลึกงานศพ’ สร้างเอกลักษณ์ประจำชาติไทย

'หนังสือที่ระลึกงานศพ' คือธีมหลักในการจัดงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 45 ปีนี้ได้รวบรวมหนังสือจากงานศพต่างๆ ไว้หลากหลายให้ผู้อ่านได้ศึกษา เพื่อเป็นการตอกย้ำว่าการแจกหนังสืองานศพมีแค่ประเทศไทยเท่านั้น นั่นแสดงถึงเอกลักษณ์ทางอารยธรรมของไทย

หนังสือที่รฦกงานศพ: มรดกวัฒนธรรมประจำชาติ เป็นงานเสวนาวิชาการและให้ความรู้เรื่องหนังสือที่ระลึกในงานพระบรมศพ ซึ่งจัดขึ้นในงาน สัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 45 และได้เหล่าวิทยากรที่มีความรู้ด้านนี้โดยเฉพาะมาร่วมแบ่งปันข้อมูล

            ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง จันทรางศุ อุปนายกสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมเป็นวิทยากรให้ความรู้เรื่องหนังสือพระบรมศพ กล่าวว่า ธรรมเนียมการทำหนังสือพระบรมศพมีมาเนิ่นนาน

            “หนังสือที่ระลึกในงานศพเป็นวัฒนธรรมประเพณีที่ชาติไทยของเราทำเป็นเอกลักษณ์ ซึ่งธรรมเนียมนี้อยู่มา 100 กว่าปีแล้ว ได้มีการปฏิบัติแบบนี้กันมาตั้งแต่ปี 2423 เราพบหนังสือที่ระลึกงานพระบรมศพครั้งแรกเมื่อตอนแผ่นดินพระบามสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พบในงานพระเมรุของสมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี กับสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรรณาภรณ์เพ็ชรรัตน์ งานครั้งนั้นโปรดเป็นหนังสือสวดมนต์แจกพระราชทาน หลังจากนั้นในงานพระบรมศพทุกงานรวมไปถึงงานศพของประชาชนทั่วไปเริ่มทำแจกกันมากยิ่งขึ้น”

            หากครอบครัวไหนมีความพร้อมที่จะพิมพ์หนังสือที่ระลึกงานศพแจกเป็นวิทยาทาน ศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง แนะนำการทำหนังสือแจกแบบมีประโยชน์

            “อยากฝากประเพณีแบบนี้ไว้ถ้าหากใครมีความพร้อม ซึ่งการทำนั้นไม่ยากเรื่องราวที่จะทำลงในหนังสืออาจเป็นเรื่องราวที่มีความสัมพันธ์กับผู้วายชนม์ ทั้งเรื่องของผลงานต่างๆ หรือแม้แต่เรื่องที่ผู้วายชนม์สนใจก็ยังได้ เพราะสิ่งเหล่านี้จะเป็นประวัติและอนุสรณ์ที่อยู่อย่างยั่งยืน”