กระต่ายแห่งความเพียร

กระต่ายแห่งความเพียร เป็นชื่อการแสดงผลงานศิลปะบนประติมากรรมรูปทรงกระต่าย จำนวน 14 ตัว จาก 12 จิตรกรอาเซียนชั้นนำ และ 2 จิตรกรไทยระดับครู เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการเฉลิมฉลองแด่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 86 พรรษา 5 ธันวาคม 2556

ขนาดของประติมากรรมกระต่ายลอยตัวมีความสูง 103 เซนติเมตร กว้าง 72 เซนติเมตร ผลิตจากไฟเบอร์กลาส จัดวางท่าทางอยู่ในลักษณะกำลังก้าวย่าง อันหมายถึงปีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ตรงกับปีเถาะ ซึ่งกระต่ายเป็นเครื่องหมายแห่งปีนักษัตร อันเป็นปีพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

ในขณะที่สีสันและลวดลายที่จิตรกรแต่ละคนรังสรรค์ หมายถึง ความเจริญรุ่งเรืองของประเทศไทยภายใต้พระบรมโพธิสมภาร

หนึ่งในจิตรกรไทยซึ่งร่วมเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ด้วยการสร้างสรรค์ 'กระต่ายแห่งความเพียร' ครั้งนี้ คือ ศักดิ์วุฒิ วิเศษมณี ศิลปินนักวาดภาพเหมือนบุคคล ผู้เก็บสะสมพระบรมรูปปั้น พระบรมสาทิศลักษณ์ และเขียนพระบรมสาทิศลักษณ์มาตลอด 20 ปี กล่าวความในใจว่า

"แวบแรกที่พูดถึงในหลวง ผมคิดถึงพระฉายาลักษณ์ของในหลวง สมัยก่อนเวลาหนังจบจะมีรูปในหลวงขึ้นมา ต่อมาก็คือสิ่งที่ท่านทำให้กับประเทศชาติ ความเสียสละความเหนื่อยยาก เราเห็นกันมาตั้งแต่เราเด็กจนกระทั่งปัจจุบัน ยุคนี้คนรักพระเจ้าอยู่หัวแสดงออกมากขึ้น แม้กระทั่งฟังเพลงพระราชนิพนธ์ก็น้ำตาไหลกันแล้ว ผมว่าเป็นเรื่องที่ยิ่งใหญ่มากในใจคนไทยทั่วไป" ศักดิ์วุฒิ กล่าว

สำหรับการทำงานศิลปะ 'กระต่ายแห่งความเพียร' ศักดิ์วุฒิตั้งชื่อผลงานครั้งนี้ว่า น้ำ โดยใช้สีอะคริลิควาดเป็นรูปพญานาคพ่นน้ำโดยใช้ลำตัวพันรอบตัวกระต่าย

"เป็นครั้งแรกที่พยายามเขียนภาพไทย ซึ่งผมไม่ค่อยถนัด" ศักดิ์วุฒิ กล่าวและอธิบายการทำงานศิลปะครั้งนี้ต่อไปว่า

"ผมใช้พญานาค สัญลักษณ์หรือสัตว์เทวะในความเชื่อของคนไทย เป็นเทพแห่งน้ำ ทางภาคเหนือทุกวัดมีรูปปั้นหรือภาพวาดพญานาค แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ เมื่อพญานาคให้น้ำ เป็นเรื่องของการก่อเกิดชีวิต ความอุดมสมบูรณ์ หรือแม้กระทั่งน้ำบริสุทธิ์ที่ช่วยชำระสิ่งชั่วร้าย...
เชื่อมโยงกับพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งพระองค์ท่านทรงทำงานเกี่ยวกับน้ำไว้มากมาย ป้องกันน้ำ ฝายกั้นน้ำ ป่าต้นน้ำ สิ่งเหล่านี้มีผลต่อคนไทยจำนวนมากที่ได้ประโยชน์จากโครงการเหล่านี้ พระเจ้าอยู่หัวทรงเป็นกษัตริย์ที่ไม่ได้เสวยสุขแบบกษัตริย์ประเทศอื่น แต่ทรงทำงาน เปรียบกับพญานาคที่ทำงานให้ความสมบูรณ์กับชาวไทย...
ผมวาดเป็นรูปพญานาคพ่นน้ำลงมา และมีเมล็ดพันธุ์ คือกระต่ายตัวนี้ตรงหางมีลักษณะเป็นปุ่ม พอดีกับสิ่งที่ผมคิด คือเป็นเมล็ดพันธุ์ที่งอกขึ้นมา เหมือนการก่อเกิดชีวิต เหมือนกับโครงการฝนเทียมของพระเจ้าอยู่หัวช่วยชีวิตของต้นไม้ เหมือนการเจริญของสิ่งต่างๆ"

ศักดิ์วุฒิเลือกใช้ สีทอง วาดเป็นรูปพญานาคพันรอบตัวกระต่าย และทาตัวกระต่ายด้วย สีฟ้า แทนความหมายของน้ำและความสมบูรณ์ ใช้สีขาวนิดหน่อยช่วยทำให้เกิดเส้นน้ำที่ชัดเจนยิ่งขึ้น

จิตรกรไทยอีกท่านที่ร่วมสร้างสรรค์งานศิลปะเทิดพระเกียรติชุด 'กระต่ายแห่งความเพียร' คือ ปัญญา วิจินธนสาร ศิลปินผู้วาดภาพประกอบพระราชนิพนธ์เรื่องพระมหาชนก และร่วมทำงานศิลปะเกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวหลายโครงการ

อ.ปัญญา วิจินธนสาร ตั้งชื่อผลงานศิลปะชิ้นนี้ว่า เมตตาค้ำจุนโลก วิธีทำงานเริ่มจากขัดผิวประติมากรรมกระต่ายให้มีความตึงมากขึ้นแล้วพ่น สีเหลือง ทั่วทั้งตัวกระต่ายให้ดูสดใส ติดตั้ง 'ลูกโลกแผนที่' เข้ากับตัวกระต่าย และจัดวางกระต่ายให้อยู่ในท่านอน ซึ่งล้วนแต่มีความหมาย

"เป็นงานที่ไม่ได้เพนท์เหมือนศิลปินท่านอื่น แต่เน้นสีสดใสเหมือนงานพ็อพอาร์ต ทำให้งานดูสว่าง ร่าเริง สดใส" อ.ปัญญา กล่าวถึงชิ้นงานครั้งนี้ โดยอาจารย์ต้องทำฐานล้อเพิ่มเพื่อให้ประติมากรรมกระต่ายอยู่ในท่านอนได้

"ลักษณะงานของผมสื่อความหมาย 2 นัย" อ.ปัญญา กล่าวและอธิบายว่า สีเหลืองแทนพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงมีน้ำพระทัยเปี่ยมล้นด้วยความเมตตาต่อพสกนิกร ความเมตตาจะช่วยคลี่คลายปัญหาหรือความขัดแย้งลงได้ สังเกตจากเหตุการณ์ปัจจุบันหลายอย่าง สันติภาพจะเกิดบนโลกได้ก็ด้วย 'เมตตาธรรม' ที่ทุกคนมีให้กัน

ความหมายที่สองคือ 'ลูกโลก' ที่กระต่ายถืออยู่ หมายถึงคนหลายเชื้อชาติที่เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร

"ในหลวงทรงมีเมตตากับทุกคนเสมอกัน ไม่เลือกคนไทยหรือคนต่างชาติ เพราะยุคสมัยของพระองค์คนต่างชาติเข้ามาอยู่อาศัยในแผ่นดินไทยเป็นจำนวนมาก เหมือนกับที่ได้ยินกันว่า ถิ่นกาขาว" อ.ปัญญากล่าว

จิตรกรตัวแทนจากประเทศอื่นๆ ที่เดินทางมาร่วมทำงานนิทรรศการเทิดพระเกียรติชุดนี้ เช่น IIseon Ryu จากประเทศเกาหลีใต้ ตั้งชื่อผลงานว่า Magic of love วางคอนเซปต์ไว้ว่ากระต่ายที่น่ารักคือสัญลักษณ์แห่งมิตรภาพ อานุภาพแห่งความรักทำให้ทุกคนเคารพซึ่งกันและกัน ธงชาติของสองประเทศคือการกระชับความสัมพันธ์ระหว่างไทยและเกาหลีใต้ให้พัฒนาต่อไปในอนาคต

จากประเทศเวียดนาม Trinh Tuan กับผลงานชื่อ They call him father เป็นลวดลายที่เกิดจากความประทับใจจากการเดินทางท่องเที่ยวในประเทศไทยผ่านการมองผ่านช่องหน้าต่างเครื่องบินที่มองเห็นผืนนาสีทอง แผ่นดินที่อุดมสมบูรณ์ ป่าไม้สีเขียว รวมทั้งการเดินไปตามตรอกซอกซอยในเมืองก็พบอาหารอร่อย สถานที่ทางประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม รวมทั้งความรู้สึกปลอดภัย สงบสุข คนไทยที่น่ารัก ประเทศที่ร่มเย็นนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร คำตอบที่เขาได้รับจากคนไทยที่น่ารักคือ เกิดจากบุคคลที่พวกเราเรียกว่า 'พ่อ'

จากประเทศจีน Li Yu Shi สร้างสรรค์ผลงานชื่อ The Romantic Wallord ปกติสร้างสรรค์งานศิลปะโดยใช้สีเป็นตัวพรรณาความโรแมนติกและความแข็งแกร่ง ครั้งนี้ศิลปินใช้สีเทาและสีชมพูเป็นสัญลักษณ์แทนความเข้มแข็งและความอ่อนโยนของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และใช้สีเขียวพูดถึงชีวิต สีแดงเป็นตัวแทนแห่งความหวัง

ผลงาน 'กระต่ายแห่งความเพียร' ของสองจิตรกรไทยและจิตรกรจากประเทศเพื่อนบ้าน กำหนดจัดแสดง ณ บริเวณ โถงหน้าร้าน ชาเนล (Chanel) ชั้น เอ็ม ศูนย์การค้าสยามพารากอน ในระหว่างวันที่ 1-10 ธันวาคมนี้ ในงาน พระทรงเป็นยิ่งกว่ามหากษัตริย์ (More than A Monarch) ซึ่งศูนย์การค้าสยามพารากอนและสำนักนายกรัฐมนตรีร่วมกันจัดขึ้นเพื่อถวายความจงรักภักดี เทิดทูนพระเกียรติคุณและพระมหากรุณาธิคุณแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทยอย่างอเนกอนันต์

งานนี้ประกอบด้วย 4 กิจกรรมหลัก ได้แก่ 1. นิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ พระราชสถานะตามรัฐธรรมนูญของพระมหากษัตริย์ไทย พระราชสมัญญาและพระเกียรติคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว นำเสนอพระราชสถานะของพระมหากษัตริย์ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พร้อมถ่ายทอดเรื่องราวพระเกียรติคุณและพระราชสมัญญาที่พระองค์ทรงได้รับการทูลเกล้าฯ ถวายตลอดมา

2. มหกรรมเฉลิมพระเกียรติ อาเซียน สดุดี อัครศิลปิน และการออกร้านจากประเทศสมาชิกประชาคมอาเซียน โดยกระทรวงวัฒนธรรม

3. นิทรรศการแสดงผลงานศิลปะ กระต่ายแห่งความเพียร จาก 14 จิตรกรชื่อดังของอาเซียน

4. นิทรรศการศิลปะ การจัดสวนดอกไม้โครงการหลวงเทิดพระเกียรติ โดย โชวโกะ คาริยาซากิ (Shogo Kariyazaki) ศิลปินนักจัดดอกไม้ระดับโลกชื่อดังจากประเทศญี่ปุ่น ได้รับความไว้วางใจจาก 'ราชวงศ์ญี่ปุ่น' ให้จัดดอกไม้ในพระราชพิธีสำคัญอยู่บ่อยครั้ง นำเสนอการจัดดอกไม้ชั้นสูงของญี่ปุ่นภายใต้คอนเซปต์ Celebration ที่จะสะท้อนผลงานศิลปะที่มีชีวิตให้ออกมาในรูปแบบประติมากรรมอันยิ่งใหญ่ ไฮไลต์อยู่ที่การใช้ดอกไม้มงคลนานาพันธุ์ของไทย เช่น ดอกบัว กล้วยไม้ มาผสมผสานควบคู่กับดอกซากุระ ดอกไม้ประจำชาติของประเทศญี่ปุ่นอย่างสุดวิจิตร เพื่อสื่อถึงมิตรภาพและไมตรีจิตอันดีที่มีต่อกันระหว่างสองประเทศ จัดแสดงระหว่างวันที่ 4-8 ธ.ค.

สำหรับผู้เดินทางไปชมนิทรรศการในวันที่ 5 ธันวาคม มีการจุดเทียนชัยถวายพระพรชัยมงคลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ณ พาร์ค พารากอน

หมายเหตุ : ชมภาพ 'กระต่ายแห่งความเพียร' มากกว่านี้ที่แฟนเพจ 'กรุงเทพวันอาทิตย์ กรุงเทพธุรกิจ'คลิก https://www.facebook.com/sundaybkk