ที่จริงแล้วซานสคันส์เป็นพิพิธภัณฑ์เปิด อาคารบ้านเรือนแบบโบราณที่เห็นนั้น เป็นความตั้งใจของเนเธอร์แลนด์
ที่อยากให้คนต่างถิ่นได้เห็นและสัมผัสประสบการณ์ความเป็นอยู่ของชาวดัชท์ในสมัยก่อน
แค่นึกอยากนั่งเล่นในมุมที่โลกหมุนช้า มีลมพัดเอื่อย กังหันลมหมุนอย่างอ้อยอิ่ง ชื่อของซานสคันส์ (Zaanse Schans) ก็แล่นฉิวแซงหน้าเมืองอื่น
ไปเกาะแกะป้วนเปี้ยนอยู่แถวสถานีรถไฟกลางของเมืองอัมสเตอร์ดัมเหมือนเคย คุ้นเหมือนเดินเหินแถวหัวลำโพง จากสถานีต้นทางไม่ถึง 20 นาทีก็ถึงสถานี Koog-Zaandijk เร็วเท่านั่งบีทีเอสจากอ่อนนุชไปสยามเดินเท้าเข้าไปอีกประมาณ 15 นาทีก็ถึงเมืองกังหันที่อยากเห็น
สมกับเป็นเมืองกังหัน ซานสคันส์ส่งกังหันใหญ่เท่าตึกสามชั้นมาต้อนรับอันคันตุกะ ฉันแบกความสงสัยเดินข้ามสะพานที่พาดผ่านแม่น้ำซาน(Zaan) เพราะไม่แน่ใจในความรู้เรื่องกังหันอันฉาบฉวยของตัวเอง
หน้าตาซานสคันส์ไม่เป็นไปตามจินตนาการแฮะไม่อยากเชื่อว่าใกล้อัมสเตอร์ดัมจะมีหมู่บ้านเล็กๆเงียบสงบแบบนี้ซ่อนอยู่ บางทีอาจจะเป็นเพราะเป็นช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิ ซานสคันส์เลยยังเงียบๆเหงาๆ
โดยมากหลังคาบ้านในยุโรป สีส้มจะมาแรงที่สุด แต่สำหรับซานสคันส์ต้องสีเขียวเท่านั้น เข้าใจว่าร้านขายสีแถวนี้ไม่ยอมทำสีอื่นมาขาย ซานสคันส์เลยกลายเป็นหมู่บ้านสีเขียว
บ้านเรือนแบบดัชท์โบราญโดยมากหลังเล็กกระทัดรัก น่ารัก แค่เห็นสวนหลังบ้าน ขาก็หยุดก้าวเอาดื้อๆเก้าอี้ไม้หลังบ้านบนสนามหญ้าสีเขียวริมคลอง ที่ลดเลี้ยวไปตามบ้านช่องห้องหับ
ลองนึกดูสิ ถ้าได้นั่งเลื้อยอยู่ตรงนี้ จิบคาปูชิโนรสชาตินุ่มลิ้น ขลุกอยู่กับหนังสือเล่มโปรด มีกังหันหมุนติ้วๆ เหมือนมีพัดลมคอยโบก ให้ชีวิตเคลื่อนไปอย่างอ้อยอิ่ง และรื่นรมย์กับสิ่งรอบข้าง
หรือบางทีอาจจะเป็นเพราะ ชีวิตเร่งรีบของคนกรุงไม่เคยอนุญาตให้ฉันทำอะไรเนิบนาบ เลยโหยหาอารมณ์ละเมียดละมุนแบบนี้
ที่จริงแล้วซานสคันส์เป็นพิพิธภัณฑ์เปิด อาคารบ้านเรือนแบบโบราณที่เห็นนั้น เป็นความตั้งใจของเนเธอร์แลนด์ ที่อยากให้คนต่างถิ่นได้เห็นและสัมผัสประสบการณ์ความเป็นอยู่ของชาวดัชท์ในสมัยก่อน
มุมหนึ่งของซานสคันส์ที่ไม่เคยไร้ร้างผู้คน ก็คือกังหัน ตรงไหนมีกังหันที่นั่นมีคนมายืนออเหมือนมามุงดูซุปเปอร์สตาร์
สมัยก่อนกังหันลมช่วยทุ่นแรงแก่พวกโรงงานอุตสาหกรรม หน้าที่ของมันนอกจากจะใช้วิดน้ำ ยังใช้หีบน้ำมันจากดอกมัสตาร์ด โม่แป้ง สีข้าว ทำสี กระดาษ และเลื่อยไม้ แต่หลังจากมีการปฎิวัติอุตสาหกรรม เครื่องจักรที่ใช้ถ่านหินได้เปลี่ยนโฉมของโรงงานอุตสาหกรรมให้ก้าวรุดหน้า กังหันก็ถูกลืม
แม้แต่กังหันยังมีช่วงเวลาที่เศร้าหมอง มันถูกผู้คนลืมคุณงามความดีที่เคยทำมา ถูกทอดทิ้งอย่างไม่ใยดี
จนราวปี 1960 เนเธอร์แลนด์มีความคิดที่จะสร้างหมู่บ้านซานสคันส์ขึ้นมา โดยย้ายบ้านเรือนอาคารโบราณ และกังหันลม จากทั่วย่านหมู่บ้านซานสคันส์มาตั้งบริเวณริมแม่น้ำซาน และจำลองบรรยากาศให้เหมือนกับหมู่บ้านในสมัยก่อน กังหันลม 2 หลังที่เคยเสียชีวิตในหน้าที่ได้รับการบูรณะซ่อมแซมจนกลับมาใช้งานได้
แม้ทุกวันนี้ชาวดัชท์จะสามารถดำเนินชีวิตอยู่ได้ โดยไม่ต้องพึ่งพากังหัน แต่ดูเหมือนกังหันได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตชาวดัชท์ไปแล้ว
ข้อมูลบางอย่างทำให้ฉันนึกภาพนั้นไม่ออก “สมัยก่อนมีกังหันลมทั่งเนเธอร์แลนด์เกือบหมื่นหลัง”
แต่ตัวเลขประชากรกังหันร่อยหรอลงเรื่อยๆ จนเหลือราวๆพันหลังนั่นแหละ ชาวดัชท์ถึงได้เริ่มรู้สึกหวงแหนมันขึ้นมา และตื่นตัวที่จะดูแลมันอย่างของมีค่า
สิ่งหนึ่งที่ต้องยอมรับคือ คนที่มาเนเธอร์แลนด์ ไม่ว่าจะอยากมาสูบกัญชา ปั่นจักรยาน หรือชมทุ่งทิวลิปก็ช่าง แต่ค่าที่ชาวดัชท์เป็นชาติแรกในโลกที่ประดิษฐ์กังหันลมแทบทุกคนเลยอยากมาแหงนคอมองกังหันที่บ้านเกิดของมัน
สำหรับนักการตลาด กังหันจึงเป็นแบรนด์ของเนเธอร์แลนด์ที่แข็งแรง
นั่งทอดหุ่ยบนเก้าอี้ไม้ในมุมสงบ สายตายังจับจ้องไปที่กังหันโบราณ เคยได้ยินว่า แม้กระทั่ง พระเจ้าปีเตอร์มหาราชแห่งรัสเซียก็เคยทรงเสด็จมาประทับแถวนี้ เพื่อฝึกหัดการต่อเรือ หรือแม้แต่นโปเลียนก็โปรดปรานที่นี่มาก ถึงกับกล่าวว่า เป็นสถานที่น่ารักที่สุดเท่าที่เคยเห็นมา
บางทีเก้าอี้ตัวนี้ อาจเคยต้อนรับแขกคนสำคัญอย่างพระเจ้าปีเตอร์มหาราชและนโปเลียนมาแล้วก็ได้ ใครจะไปรู้
เรื่อง : กาญจนา หงษ์ทอง: [email protected]
.....
Nationzone Recommended :
Interface FLOR (Thailand)
The world’s largest manufacturer of modular carpet is seeking candidates for the position of Planning Supervisor/ Sr. Supervisor.
www.nationzone.net/jobs/Interface FLOR
Innovation Group
Renowned rubber and polymer supplier is looking for HRM to be in the Talented Team.
www.nationzone.net/jobs/Innovation Group
