ทำความรู้จัก ม่วงเทพรัตน์ ไม้มงคลพระราชทาน พืชถิ่นกำเนิดบนพื้นที่มรดกโลก

ชวนมาทำความรู้จัก "ม่วงเทพรัตน์" ไม้มงคลพระราชทาน จุดเด่นดอกสีม่วงอมฟ้า เกสรเหลือง กลิ่นหอมอ่อนๆ ซึ่งพืชมีถิ่นกำเนิดในเกาะ Socotra บนพื้นที่มรดกโลก ในมหาสมุทรอินเดีย ของประเทศ Yemen ส่วนในประเทศไทยมีการปรับปรุงพันธุ์ให้ทนร้อน ทนหนาวก่อนปลูกในอากาศบ้านเราได้ 

 

ม่วงเทพรัตน์ ไม้มงคลพระราชทาน

• ม่วงเทพรัตน์​ (Persian violet) 𝘌𝘹𝘢𝘤𝘶𝘮 𝘢𝘧𝘧𝘪𝘯𝘦 Balf.f. ex Regel 
• วงศ์ : GENTIANACEAE

ความเป็นมาของม่วงเทพรัตน์ ในประเทศไทย

ในเดือน มีนาคม พ.ศ. 2551 กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้พระราชทานต้น Persian violet ที่ได้รับการถวายมาจากเกาะ Socotra ประเทศเยเมน 

ซึ่งมีดอกสีม่วงอมฟ้า เกสรเหลือง และมีใบสีเขียวเข้ม ให้แก่โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ฯ (อพ.สธ.) เพื่อปลูกเลี้ยงและทดลองขยายพันธุ์ ในการนี้โครงการฯ ได้ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อมีความสัมฤทธิผล และไม้ต้นจิ๋วที่ได้สามารถออกดอกในขวดสวยงามแปลกตา 

 

โครงการจึงได้ขอพระราชทานผลิตและจำหน่ายเพื่อนำรายได้หลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมด เป็นทุนในการก่อตั้ง  "มูลนิธิอนุรักษ์พันธุกรรมพืช สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี" เนื่องในวาระเฉลิมพระชนมพรรษา 55 พรรษา 

โดยผลิตจำนวน 155,000 ขวด จำหน่ายในราคาขวดละ 155 บาท  และได้ขอพระราชทานชื่อไทย ให้กับพืชชนิดนี้ โดยได้รับพระราชทานชื่อเรียกไทยว่า "ม่วงเทพรัตน์" ในเดือน กันยายน พ.ศ. 2552

 

ลักษณะเด่นของ"ม่วงเทพรัตน์"

ไม้ล้มลุก อายุ 1-2 ปี สูงประมาณ 40 ซม. ใบเดี่ยว ออกตรงข้ามเป็นคู่ แผ่นใบสีเขียวเข้ม รูปไข่ ยาวไม่เกิน 4 ซม. 

ดอกออกเดี่ยวที่ปลายยอด สีม่วงอมฟ้าเข้มและจะซีดลงเมื่อใกล้โรย กลีบดอก 5-6 กลีบ เกสรตัวผู้สีเหลืองที่ปลายมีรู เรียงเป็นมัดอยู่กลางดอก ผลแห้งรูปกระสวยสั้นๆ แต่มักไม่ติดผล

 

ถิ่นกำเนิดม่วงเทพรัตน์

เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในเกาะ Socotra ซึ่งเป็นมรดกโลก ตั้งในมหาสมุทรอินเดีย ของประเทศ Yemen

ด้วยดอกสีฟ้าอมม่วงที่สดใสและมีกลิ่นหอมอ่อนๆ จึงมีการนำไปปรับปรุงพันธุ์ให้ทนร้อน ทนหนาว สีเข้ม สีอ่อน​ ฯลฯ ให้เข้ากับอากาศบ้านเรา

นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ ทั้งไม้พื้นล่าง ไม้กระถางและไม้แขวนทั่วโลก 

 

 

อ้างอิง-ภาพ : ดร.วีระชัย​ ณ​ นคร , กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช , อุทยานหลวงราชพฤกษ์ : Royal Park Rajapruek