เลือกตั้ง 'บอร์ดประกันสังคม' ชี้ชะตากองทุนเกือบ 3 ล้านล้านก่อนติดลบ

11 ตุลาคา 2569 วันเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคม (บอร์ดประกันสังคม) ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อผู้ประกันตนกว่า 24 ล้านคนในระบบ เนื่องจากเปรียบเสมือน "ตัวแทน" ของผู้ใช้แรงงานในการเข้าไปมีส่วนร่วม กำหนดนโยบายบริหารกองทุนประกันสังคม เป็นกลไกหลักที่มีบทบาทในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง โดยองค์ประกอบ ได้แก่ ตัวแทนฝ่ายนายจ้าง ตัวแทนฝ่ายผู้ประกันตน และผู้แทนจากภาครัฐ ฝ่ายละ 7 คน ที่สะท้อนถึงความเป็น “ไตรภาคี”

​ทำไมเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมจึงสำคัญ

• ​กำหนดทิศทางการลงทุนและผลตอบแทน  บอร์ดประกันสังคมมีอำนาจตัดสินใจในการนำเงินสะสมของผู้ประกันตนไปลงทุนในสินทรัพย์ต่างๆ เพื่อสร้างผลกำไร งบประมาณที่บริหารได้ดีจะช่วยเพิ่มความมั่นคงและเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้กับผู้ประกันตนในระยะยาว

• ​กำหนดสิทธิประโยชน์และความคุ้มครอง  บอร์ดมีหน้าที่พิจารณาปรับปรุงสิทธิประโยชน์ต่างๆ เช่น กรณีการคลอดบุตร สงเคราะห์บุตร ว่างงาน เจ็บป่วย ทุพพลภาพ ชราภาพ และกรณีเสียชีวิต ให้สอดคล้องกับค่าครองชีพและสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน

• ​ตรวจสอบความโปร่งใส การมีตัวแทนจากฝั่งผู้ประกันตน (ทั้งลูกจ้างและนายจ้าง) เข้าไปนั่งในบอร์ด จะช่วยถ่วงดุลอำนาจ ตรวจสอบการใช้งบประมาณและการบริหารงานของสำนักงานประกันสังคม (สปส.) ให้เป็นไปด้วยความโปร่งใสและคุ้มค่าที่สุด

• ​เสียงสะท้อนจากหน้างานจริง  ตัวแทนที่มาจากการเลือกตั้งจะเข้าใจปัญหาและความต้องการที่แท้จริงของผู้ใช้แรงงาน ทำให้สามารถผลักดันนโยบายที่ตอบโจทย์และแก้ปัญหาความเดือดร้อนของสมาชิกได้อย่างตรงจุด

ความมั่นคงกองทุนประกันสังคม

การเข้ามาปฏิบัติหน้าที่ของ บอร์ดประกันสังคม ชุดใหม่ มีเรื่องที่ต้องเร่งพิจารณาและขับเคลื่อนเพื่อประโยชน์ของผู้ประกันตน นายจ้าง และความมั่นคงของกองทุนประกันสังคมที่มีมูลค่ากว่า 2.5 ล้านล้านบาทในหลายประเด็น
โจทย์ใหญ่คงเป็น“ความมั่นคงของกองทุนประกันสังคม” ที่คนทำงานกว่า 25 ล้านคนร่วมจ่ายเงินสมทบ ซึ่งสถานะกองทุน ณ สิ้นปี พ.ศ. 2568 ประมาณ 2.85 ล้านล้านบาท กองทุนยังคงมีสถานะเป็นบวก โดยรายรับจากเงินสมทบและผลตอบแทนจากการลงทุนในปี 2568 สูงกว่ารายจ่ายบำนาญประมาณ 1.3 แสนล้านบาท ทำให้ภาพรวมในระยะสั้นยังดูมีเสถียรภาพ

อย่างไรก็ตาม จากรายงานทีดีอาร์ไอ(สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย)  เรื่อง “กองทุนบำนาญประกันสังคมหน้าต่างแห่งการปฏิรูปที่กำลังปิดลง” ระบุว่า  กองทุนบำนาญประกันสังคม กำลังเข้าสู่จุดเปลี่ยนสำคัญด้านฐานะการคลัง ผ่านแบบจำลองภายใต้ สมมติฐานฐานปัจจุบันที่ชี้ว่า รายจ่ายจะเริ่มสูงกว่าเงินสมทบ ในปี พ.ศ. 2580 สินทรัพย์กองทุนจะเพิ่มขึ้นสูงสุดราว 4.52 ล้านล้านบาทในช่วงปี พ.ศ. 2585

ก่อนลดลงต่อเนื่อง และมีแนวโน้มติดลบในปี พ.ศ. 2598 การวิเคราะห์ความอ่อนไหว ระบุว่าช่วงเวลาที่กองทุนอาจติดลบอยู่ระหว่าง พ.ศ. 2593– 2601 ซึ่งแม้ในกรณีดีที่สุดก็ยังอยู่ภายในช่วงอายุของแรงงาน ที่ทำงานในปัจจุบัน
ฉะนั้น บอร์ดประกันสังคมชุดใหม่ จะต้องเข้าพิจารณาบริหารพอร์ตการลงทุนอย่างมีประสิทธิภาพ ปรับสัดส่วนการลงทุนสินทรัพย์และยกเลิกหรือทบทวนโครงการลงทุนที่ไม่สร้างผลกำไร

ปฏิรูปโครงสร้างสปส.

นอกจากนี้ ยังต้องพิจารณาในเรื่อง  “ปฏิรูปโครงสร้างสำนักงานประกันสังคม(สปส.)”  ซึ่งที่ผ่านมาได้มีการตั้ง”คณะทำงานศึกษาโครงสร้างการปฏิรูปสำนักงานประกันสังคม”ที่มีปลัดกระทรวงแรงงานเป็นประธาน  โดยมีตัวแทนจากทั้งฝ่ายนายจ้าง ลูกจ้าง และหน่วยงานรัฐ ได้เห็นพ้องต้องกันในปัญหาหลักอยู่ 3 ประเด็น ได้แก่

1.ระบบความเป็นราชการ ทำให้การดำเนินงานของสำนักงานติดขัด ล่าช้า และวิธีการแก้ปัญหาก็ไม่ทันต่อความต้องการหรือความเดือดร้อนและสิ่งที่ผู้ประกันตนควรจะได้รับ

 2.ความโปร่งใสและธรรมาภิบาลที่ต้องทำให้ข้อมูลทุกอย่างสามารถเข้าถึงและตรวจสอบได้อย่างชัดเจน

และ3.รูปแบบการบริหารจัดการระดับองค์กร ซึ่งทั้ง 3 ส่วนนี้จะขาดออกจากกันไม่ได้ จึงต้องค้นหาสูตรที่เหมาะสมกับบริบทในอนาคต

เมื่อบอร์ดประกันสังคมชุดใหม่ อาจต้องร่วมผลักดันองค์กรออกนอกระบบราชการ พิจารณาข้อเสนอในการปรับเปลี่ยนโครงสร้างสำนักงานประกันสังคม (สปส.) ให้เป็นองค์กรมมืออาชีพและมีความคล่องตัวสูง ซึ่งที่ผ่านมามีการเสนอในหลากหลายรูปแบบ 

ยกระดับสิทธิประโยชน์ประกันสังคม

และที่สำคัญ บอดร์ชุดใหม่ จะต้องเข้ามาพิจารณา เพื่อยกระดับสิทธิประโยชน์ ทั้งที่เป็นบริการทางการแพทย์ในเรื่องต่างๆ ,สวัสดิการครอบครัวและเด็ก พิจารณาปรับเพิ่มเงินสงเคราะห์บุตร ขยายช่วงอายุที่ได้รับสิทธิ์ เช่น ขยายจาก 6 ปี เป็น 12 ปี และขยายวันลาคลอดบุตร  รวมถึงการขยายสิทธิกรณีว่างงาน  ทบทวนอัตราและระยะเวลาการจ่ายเงินชดเชยกรณีว่างงาน/ถูกเลิกจ้าง หรือลาออกจากงาน เป็นต้น 

อนึ่ง การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมผู้ประกันตน เลือกผู้ประกันตน 7 เบอร์ และนายจ้าง เลือกนายจ้าง 7 เบอร์ ตรวจสอบรายชื่อและข้อมูลผู้สมัคร  ผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน   ผู้แทนฝ่ายนายจ้าง

ตรวจสอบสถานที่เลือกตั้ง

ทั้งนี้ การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม กำหนดเดิมเป็นวันอาทิตย์ที่ 27 กันยายน 2569  เวลา 08.00–16.00 น. แต่ล่าสุดเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2569 และคณะกรรมการการเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้าง และผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตน (กกต.) ออกประกาศเลื่อนวันเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม เป็นวันที่ 11 ต.ค.2569 เนื่องจากสถานการณ์น้ำท่วม