ศิลปะที่มองผ่านปลายนิ้ว UOB นำ “ศิลปะสัมผัสได้” สู่หอศิลปกรุงเทพฯ จากภาพวาดบนผืนผ้าใบสู่ผลงานนูนต่ำสามมิติ
ประสบการณ์ในหอศิลป์ครั้งแรกของบรรชัน หมวกคำ ซึ่งเป็นผู้พิการทางการเห็น ชวนให้ค้นพบว่า ศิลปะชิ้นเดิม สามารถเปิดรับผู้ชมได้กว้างขึ้น เมื่อการสัมผัสกลายเป็นส่วนหนึ่งของการชมงาน
ในหอศิลป์ ผู้ชมส่วนใหญ่มักเริ่มต้นทำความรู้จักกับงานศิลปะผ่านการมอง แต่สำหรับ บรรชัน หมวกคำ ซึ่งเป็นผู้พิการทางการเห็น การทำความรู้จักกับผลงานเริ่มต้นที่ปลายนิ้ว
เขาค่อยๆ สำรวจเส้น รูปทรง พื้นผิว และองค์ประกอบต่างๆ ที่อยู่ตรงหน้า ก่อนนำรายละเอียดเหล่านั้น มาประกอบขึ้นเป็นภาพในจินตนาการ วันนั้นเป็นครั้งแรกที่บรรชันได้สัมผัสงานศิลปะภายในหอศิลป์ในลักษณะนี้
“รายละเอียดที่สัมผัสผ่านปลายนิ้วช่วยให้ผมจินตนาการถึงรูปทรงและองค์ประกอบของผลงานได้ชัดเจนขึ้น เป็นประสบการณ์ที่ทั้งสนุกและน่าประทับใจมาก” บรรชัน กล่าว
"บรรชัน" เป็นหนึ่งในผู้พิการทางการเห็น 30 คนจากโครงการส่งเสริมการจ้างงานคนพิการของธนาคารยูโอบี โรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ และศูนย์ฝึกอาชีพหญิงสามพราน ที่เข้าร่วมโครงการ “UOB Please Touch ศิลปะสัมผัสได้” ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC)
ข่าวที่เกี่ยวข้อง:
ยูโอบี ชี้โอกาสลงทุน AI ขยายวง จากชิปสู่โครงสร้างพื้นฐาน
พลังศิลปะไร้ขีดจำกัด! ศิลปินอิสระผนึกเด็กพิเศษ สื่อสารผ่านภาพวาด
จากภาพวาดสู่งานที่รับรู้ผ่านการสัมผัส
หัวใจของการจัดแสดงครั้งนี้คือ ผลงาน 10 ชิ้นจาก UOB Art Collection ซึ่งล้วนเป็นผลงานรางวัล จากการประกวดจิตรกรรมยูโอบี หรือ UOB Painting of the Year ที่ได้รับการถ่ายทอดจากภาพวาดสองมิติ ให้เป็นงานศิลปะนูนต่ำสามมิติ เพื่อให้ผู้ชมรับรู้องค์ประกอบสำคัญของภาพผ่านการสัมผัส
ผลงานทั้งหมดจัดทำโดย "ก้องเกียรติ์ พิษณุลักษณ์" ศิลปินงานสามมิติ โดยใช้ไฟเบอร์และเรซินเป็นวัสดุหลัก เคลือบด้วยสีปลอดสารพิษที่ปลอดภัยต่อการสัมผัส รายละเอียดของผลงานแต่ละชิ้นผ่านเทคนิคที่แตกต่างกัน ทั้งการปั้นดิน การหล่อขึ้นรูป และการสร้างต้นแบบด้วยเทคโนโลยีการพิมพ์สามมิติ
ตลอดกระบวนการพัฒนา ทีมงานยูโอบีและศิลปินเจ้าของผลงานร่วมทดลองและปรับแก้รายละเอียด เพื่อให้ระดับความนูน พื้นผิว และเส้นสาย สามารถทำหน้าที่แทนสี แสง และมิติในภาพต้นฉบับได้ โดยยังคงลักษณะสำคัญและเจตนาของผลงานไว้
ตัวอย่างเช่น ชุมชนแออัด ผลงานของ "พิมพ์พิศา อนุฤทธิ์" ใช้การปั้นและหล่อเรซินถ่ายทอดสิ่งของจำนวนมากที่ซ้อนทับ กันจนคล้ายพื้นที่อยู่อาศัย ขณะที่ Ctrl + Alt + Destruct ของ "ธัญญภัทร มานะสาระกุล" นำองค์ประกอบของคีย์บอร์ด ที่ก่อตัวเป็นลูกระเบิดมาสร้างเป็นรูปทรงที่รับรู้ได้ผ่านการสัมผัส ส่วน กรุณาหยุด หยุดเพื่อโลก หยุดเพื่อทุกคน ของ "ทองไมย์ เทพราม" ใช้ความแตกต่างของระดับความนูนและพื้นผิวเพื่อถ่ายทอดสัตว์นานาชนิดที่เรียงตัวเป็น สัญลักษณ์เรียกร้องให้เกิดความสงบสุขบนโลก
การบรรยายที่ไม่กำหนดคำตอบ
นอกจากงานนูนต่ำ นิทรรศการยังมีข้อมูลอักษรเบรลล์ประกอบผลงาน และเปิดโอกาสให้ผู้ชมทั่วไปทดลองปิดตา เพื่อสำรวจงานผ่านการสัมผัส กิจกรรมดังกล่าวไม่ได้มุ่งจำลองประสบการณ์ของผู้พิการทางการเห็น หากชวนให้ผู้ชมตระหนักว่า งานศิลปะชิ้นเดียวกันอาจถูกรับรู้ได้มากกว่าหนึ่งวิธี
พนักงานอาสาสมัครยูโอบี 28 คนร่วมอธิบายรายละเอียดและเรื่องราวของผลงาน บทบาทของผู้บรรยาย ไม่ใช่การบอกว่าผู้ชมควรเห็นหรือรู้สึกอย่างไร หากเป็นการให้ข้อมูลที่เพียงพอสำหรับแต่ละคนจะสร้างภาพและ ความหมายของตนเอง
"รัตติยา มหัตโกมล" ผู้อำนวยการอาวุโส Legal and Secretariat ธนาคารยูโอบี ประเทศไทย หนึ่งในพนักงานจิตอาสายูโอบี สะท้อนว่า การอธิบายงานศิลปะไม่ใช่เพียงการบอกว่าสิ่งที่อยู่ตรงหน้าคืออะไร แต่คือการช่วยกันสร้างภาพขึ้นในจินตนาการ ผู้ชมแต่ละคนรับรู้และตีความรายละเอียดของผลงานแตกต่างกันออกไป
UOB Please Touch เริ่มต้นขึ้นที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) ในปี 2558 ด้วยการนำผลงานของศิลปินผู้พิการทางการเห็นมาจัดแสดงเคียงข้างผลงานของศิลปินอาชีพ ก่อนขยายกิจกรรมไปยังโรงเรียนสอนคนตาบอดในหลายจังหวัด
ในปี 2568 ยูโอบีได้นำผลงานรางวัลจาก UOB Art Collection มาถ่ายทอดจากภาพวาดเป็นงานนูนต่ำสามมิติ และจัดแสดงในโรงเรียนสอนคนตาบอดสี่แห่ง ก่อนนำผลงานชุดเดียวกันกลับมาจัดแสดงที่ BACC ในปีนี้ เปิดโอกาสให้ผู้ชมทำความรู้จักกับงานศิลปะผ่านการสัมผัส
"ธรรัตน โอฬารหาญกิจ" ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริหารสื่อสารและภาพลักษณ์องค์กร ธนาคารยูโอบี ประเทศไทย กล่าวว่า คุณค่าของคอลเลกชันศิลปะไม่ได้อยู่เพียงที่การเก็บรักษาผลงาน แต่อยู่ที่การทำให้ ผลงานได้พบกับผู้คนและเปิดรับการตีความใหม่ๆ การจัดแสดงครั้งนี้นำการสัมผัสมาเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ เพื่อให้ผู้ชมที่มีวิธีรับรู้ต่างกันสามารถเข้าถึงและตีความผลงานได้ด้วยตนเอง
สำหรับ "บรรชัน" ประสบการณ์ในวันนั้นแสดงให้เห็นว่า งานศิลปะชิ้นเดิมอาจพบผู้ชมได้มากขึ้น เมื่อมีวิธีเข้าถึงมากกว่า การมองเห็นเพียงอย่างเดียว
