กรณีสงสัย 'กาฬโรคปอด' ในรัสเซีย ประเมินความเสี่ยงเข้าไทย 'ยังต่ำ

กรมควบคุมโรค(คร.) กระทรวงสาธารณสุข(สธ.) ติดตามสถานการณ์การเผยแพร่ข่าวพบผู้สงสัยเสียชีวิตจากกาฬโรคปอดในสหพันธรัฐรัสเซียอย่างใกล้ชิด จากการติดตามและประเมินสถานการณ์ทางระบาดวิทยายังไม่มีหลักฐานเพิ่มเติมและยังไม่พบการแพร่ระบาดนอกพื้นที่ ส่วนการประเมินความเสี่ยงนำเข้าเชื้อสู่ประเทศไทยอยู่ในระดับต่ำ ขอประชาชนติดตามข้อมูลข่าวสารจากหน่วยงานราชการ พร้อมย้ำในประเทศไทย กาฬโรค (Plague) เป็นหนึ่งในโรคติดต่ออันตรายตามพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 จึงอยู่ภายใต้มาตรการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคที่เข้มงวด โดยต้องรายงานตั้งแต่พบผู้ป่วยสงสัย ไม่จำเป็นต้องรอผลยืนยันทางห้องปฏิบัติการหรือการวินิจฉัยสุดท้าย

 เมื่อเวลา 19.30 น.วันที่ 5 ตุลาคม 2569  นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า จากการติดตามข่าวต่างประเทศ พบรายงานว่า หญิงอายุ 28 ปี ปฏิบัติงานที่ Irkutsk Anti-Plague Research Institute แคว้น Irkutsk สหพันธรัฐรัสเซีย ป่วยด้วยโรคปอดอักเสบรุนแรงไม่ทราบสาเหตุและเสียชีวิตภายหลังเข้ารับการรักษาเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569 โดยมีรายงานผู้สัมผัสอย่างน้อย 197 รายที่ได้รับการติดตามอาการจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุขท้องถิ่น

เบื้องต้นยังไม่พบอาการป่วยในกลุ่มผู้สัมผัส และยังไม่มีหลักฐานยืนยันทางห้องปฏิบัติการว่าเป็นการเสียชีวิตจากเชื้อกาฬโรค (Yersinia pestis) และยังไม่มีหลักฐานการแพร่เชื้อหรือเกิดการแพร่เชื้อจากคนสู่คนแต่อย่างใด แม้เหตุการณ์ดังกล่าวยังจัดเป็นเหตุการณ์สงสัยแต่กรมควบคุมโรคไม่นิ่งนอนใจ ได้มอบหมายกองระบาดวิทยา ในฐานะจุดประสานงานกฎอนามัยระหว่างประเทศ (IHR National Focal Point: IHR-NFP) ตรวจสอบและติดตามข้อมูลเพิ่มเติมกับองค์การอนามัยโลก (WHO) โดยตรง

อีกทั้ง ขณะนี้ WHO ยังไม่มีการประกาศเตือนหรือยกระดับมาตรการจำกัดการเดินทางแต่อย่างใด ตามกฎหมายและประกาศที่เกี่ยวข้อง กาฬโรคถูกจัดอยู่ในกลุ่มโรคติดต่ออันตราย ซึ่งเป็นโรคที่มีความรุนแรงสูง จึงต้องมีระบบรายงานและการควบคุมโรคอย่างเร่งด่วน โดยทั่วไปกาฬโรคปอดจะแพร่จากคนสู่คนผ่านละอองฝอยจากทางเดินหายใจของผู้ป่วยที่สามารถแพร่เชื้อได้ และมักเกิดจากการสัมผัสใกล้ชิด

ขณะเดียวกันโรคมีระยะฟักตัวค่อนข้างสั้น และมีมาตรการควบคุมที่มีประสิทธิผล ได้แก่ การตรวจจับและวินิจฉัยผู้ป่วยอย่างรวดเร็ว การแยกผู้ป่วย การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ และการติดตามผู้สัมผัส ทั้งนี้ กาฬโรค คือชื่อโรคติดเชื้อทั้งหมดที่เกิดจากเชื้อ Yersinia pestis ส่วน กาฬโรคปอด คือหนึ่งในรูปแบบของกาฬโรคที่เชื้อเข้าสู่ปอดหรือแพร่กระจายมาที่ปอดจึงรุนแรงและสามารถแพร่จากคนสู่คนได้

ด้าน นพ ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวเสริมว่า ขณะนี้ยังไม่มีความจำเป็นต้องเพิ่มมาตรการจำกัดการเดินทาง เที่ยวบิน หรือเปิดการคัดกรองพิเศษ ณ ช่องทางเข้าออกประเทศ เนื่องจากระบบเฝ้าระวังปกติของประเทศไทยมีความเข้มแข็งและเพียงพอในการรองรับสถานการณ์

ทั้งนี้ โรคที่อยู่ใน พ.ร.บ. โรคติดต่อ พ.ศ. 2558  ประเทศไทยจะต้องมีระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา การสอบสวนโรค และความพร้อมทางห้องปฏิบัติการอย่างครบถ้วน หากพบผู้เดินทางที่มีอาการสงสัย (ไข้ ร่วมกับปอดอักเสบรุนแรง และมีประวัติสัมผัสเสี่ยง) สามารถเข้าสู่กระบวนการแยกกัก รักษาด้วยยาปฏิชีวนะ และสอบสวนโรคได้อย่างทันท่วงที โดยกรมควบคุมโรคจะติดตามและประเมินสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง และจะแจ้งข้อมูลให้ประชาชนทราบเมื่อมีหลักฐานหรือข้อมูลสำคัญเพิ่มเติม