ยกระดับ 'กระท่อมไทย' เป็นสมุนไพรเป้าหมายสู่เศรษฐกิจโลก

นพ.เทวัญ ธานีรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เปิดเผยว่า พืชกระท่อม หรือ “Mitragyna speciosa” เป็นสมุนไพรพื้นเมืองที่มีความผูกพันกับวิถีชีวิตและภูมิปัญญาแพทย์แผนไทยมาอย่างยาวนาน หลังการปลดล็อกจากบัญชียาเสพติดในปี 2564 ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่เปิดโอกาสให้เกิดการศึกษาวิจัย การสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และการพัฒนาเชิงพาณิชย์อย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะเมื่อกระท่อมได้รับการผลักดันให้เป็นหนึ่งในสมุนไพรเป้าหมาย (Herbal Champions) ของประเทศในปี 2566

กรมการแพทย์แผนไทยฯ จึงจัดทำ “แผนวิจัยและพัฒนาพืชกระท่อมแห่งชาติ” เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนา อย่างเป็นระบบและได้มาตรฐานสากล มุ่งวิเคราะห์สถานการณ์งานวิจัย ระบุช่องว่างองค์ความรู้ และสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อพัฒนานวัตกรรมที่พิสูจน์ได้ทั้งด้านประสิทธิภาพและความปลอดภัย ยกระดับผลิตภัณฑ์กระท่อมไทยสู่การแข่งขันในตลาดโลก

 จากการวิเคราะห์งานวิจัยพืชกระท่อมในประเทศไทย พบว่า มีผลงานวิจัยรวม 331 เรื่อง โดยส่วนใหญ่กระจุกตัวในด้านเภสัชวิทยาและความปลอดภัย  32.9 % และด้านวิทยาศาสตร์พื้นฐานและการเกษตร 31.1 %โดยมีมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนงานวิจัย

ขณะที่แผนวิจัย ฉบับใหม่จะมุ่งเติมเต็มช่องว่างสำคัญ เช่น มาตรฐานความปลอดภัย มาตรฐานผลิตภัณฑ์ การศึกษาผลกระทบระยะยาวในเยาวชน และการทดสอบทางคลินิกตามมาตรฐานสากล

การขับเคลื่อนกระท่อมไทย กรมการแพทย์แผนไทยฯ กำหนด 5 ยุทธศาสตร์หลัก ประกอบด้วย 

1.) ด้านการเกษตรและวิทยาศาสตร์พื้นฐาน พัฒนาสายพันธุ์และควบคุมคุณภาพวัตถุดิบ

2.) ด้านเภสัชวิทยาและความปลอดภัย เร่งศึกษาฤทธิ์ทางยาและการทดลองทางคลินิก

3.) ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ใช้นวัตกรรมขั้นสูง เช่น นาโนเทคโนโลยี และศึกษาความปลอดภัยร่วมกับยาแผนปัจจุบัน

4.) ด้านนโยบาย กฎหมาย และสังคม สร้างสมดุลระหว่างเศรษฐกิจและการคุ้มครองสุขภาพประชาชน

5.) ด้านเทคโนโลยีขั้นสูง นำ AI และเภสัชพันธุศาสตร์มาใช้พัฒนาการแพทย์อย่างแม่นยำ เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กระท่อมไทยในระดับนานาชาติ

ในระยะต่อไป กรมการแพทย์แผนไทยฯ พร้อมเดินหน้าบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานสำคัญ อาทิ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด รวมถึง มหาวิทยาลัยทั่วประเทศ เพื่อลดความซ้ำซ้อนด้านงานวิจัยและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งบประมาณ

"ตั้งเป้าผลักดันกระท่อมไทย ให้เป็นพืชเศรษฐกิจใหม่ สร้างรายได้แก่ประเทศควบคู่กับความปลอดภัยของสังคมอย่างยั่งยืน"นพ.เทวัญกล่าว