วันอาทิตย์ ที่ 22 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

รถไฟ GCC เปิดเส้นทางใหม่ ปี 73 หนุนส่งออกไทยเจาะตลาดอาหรับ ลดเสี่ยงสะดุด

GCC เร่งเชื่อมโครงข่ายรถไฟ 6 ประเทศ ระยะทาง 2,117 กิโลเมตร คืบหน้าเกือบ 56% ตั้งเป้าเปิดเต็มรูปแบบ ธ.ค. 2573 เพิ่มทางเลือกขนส่งสินค้า เชื่อมท่าเรือ-เมืองอุตสาหกรรม-ศูนย์โลจิสติกส์ ลดพึ่งพาเส้นทางทะเล หนุนไทยใช้ยูเออี โอมาน และซาอุดีอาระเบียเป็นฐานกระจายสินค้า

KEY POINTS

  • โครงการรถไฟ GCC มีกำหนดเปิดให้บริการเต็มรูปแบบในปี 2573 เพื่อเชื่อมโยง 6 ประเทศสมาชิกในอ่าวอาหรับ รองรับทั้งการขนส่งผู้โดยสารและสินค้า
  • เส้นทางรถไฟใหม่จะช่วยเพิ่มโอกาสให้สินค้าไทย เช่น อาหารแปรรูป อาหารฮาลาล และชิ้นส่วนยานยนต์ สามารถเจาะตลาดและกระจายสู่ประเทศสมาชิก GCC ได้สะดวกขึ้น
  • โครงการนี้มีเป้าหมายเพื่อเป็นทางเลือกในการขนส่ง ลดความเสี่ยงของห่วงโซ่อุปทานจากการหยุดชะงักของเส้นทางเดินเรือ และเพิ่มความยืดหยุ่นทางการค้า

เว็บไซต์กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ โดยสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ (สคต.) ณ นครดูไบ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ รายงานว่า โครงการรถไฟคณะมนตรีความร่วมมือรัฐอ่าวอาหรับ (Gulf Cooperation Council: GCC) มีความคืบหน้าเกือบ 56% โดยตั้งเป้าเปิดให้บริการเต็มรูปแบบในเดือนธ.ค. 2573 ครอบคลุมระยะทางรวม 2,117 กิโลเมตร เชื่อมโยงประเทศสมาชิกทั้ง 6 ประเทศ ได้แก่ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (ยูเออี) ซาอุดีอาระเบีย โอมาน คูเวต กาตาร์ และบาห์เรน รองรับทั้งการขนส่งผู้โดยสารและสินค้า

ความคืบหน้าดังกล่าวเกิดขึ้นหลังประเทศสมาชิก GCC ทั้ง 6 ประเทศลงนามความตกลงทั่วไปที่ประเทศบาห์เรน เมื่อวันที่ 8 พ.ย. ที่ผ่านมา เพื่อผลักดันการเชื่อมต่อโครงข่ายรถไฟแห่งชาติของแต่ละประเทศให้เป็นระบบระดับภูมิภาคที่มีมาตรฐานสอดคล้องกัน และสามารถเดินรถเชื่อมต่อระหว่างประเทศได้อย่างเป็นเอกภาพ โดยความตกลงกำหนดกรอบการดำเนินโครงการและการให้บริการร่วมกัน เพื่อให้ระบบรถไฟของแต่ละประเทศทำงานเชื่อมโยงกันได้อย่างสมบูรณ์

สำหรับแนวเส้นทางรถไฟจะเริ่มจากคูเวต มุ่งสู่เมืองดัมมัมของซาอุดีอาระเบีย ก่อนเชื่อมต่อไปยังบาห์เรนและกาตาร์ จากนั้นเข้าสู่ยูเออีผ่านกรุงอาบูดาบีและเมืองอัลไอน์ ต่อเนื่องไปยังโอมานผ่านเมืองโซฮาร์ และสิ้นสุดที่กรุงมัสกัต

องค์การรถไฟ GCC ระบุว่า รถไฟโดยสารจะมีความเร็วสูงสุด 200 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ส่วนรถไฟขนส่งสินค้าจะใช้ความเร็ว 80-120 กิโลเมตรต่อชั่วโมง โดยประมาณการของสำนักเลขาธิการ GCC ระบุว่า ภายในปี 2588 โครงข่ายดังกล่าวอาจรองรับผู้โดยสารได้มากกว่า 8 ล้านคน และขนส่งสินค้าได้ถึง 95 ล้านตัน

ในส่วนของยูเออี โครงข่ายรถไฟระดับภูมิภาคจะเชื่อมต่อกับระบบรถไฟแห่งชาติ โดยมีการก่อสร้างเส้นทางเชื่อมต่อถึงพรมแดนซาอุดีอาระเบียแล้ว ขณะที่ยูเออีและโอมานอยู่ระหว่างพัฒนาโครงการ Hafeet Rail ระยะทาง 238 กิโลเมตร เพื่อเชื่อมเมืองโซฮาร์ของโอมานเข้ากับโครงข่ายรถไฟแห่งชาติของยูเออี

เร่งกระจายเส้นทาง ลดความเสี่ยงห่วงโซ่อุปทาน

การผลักดันโครงการรถไฟ GCC เกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามของประเทศอ่าวอาหรับในการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมและโลจิสติกส์ เพื่อเพิ่มทางเลือกในการขนส่ง หลังเส้นทางเดินเรือในภูมิภาคเผชิญภาวะหยุดชะงัก ส่งผลให้ต้นทุนขนส่งและค่าประกันภัยเพิ่มสูงขึ้น

ในการประชุมรัฐมนตรีคมนาคม GCC ที่กรุงมานามา เมื่อวันที่ 8 พ.ย. เลขาธิการ GCC ระบุว่า สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนความจำเป็นในการเสริมความแข็งแกร่งของโครงข่ายคมนาคมและโลจิสติกส์ โดยเฉพาะการกระจายเส้นทางขนส่งเพื่อให้สามารถรองรับความเสี่ยงและรักษาความต่อเนื่องของห่วงโซ่อุปทานได้

ที่ผ่านมา ยูเออี ซาอุดีอาระเบีย และโอมาน ได้อำนวยความสะดวกในการใช้เส้นทางขนส่งสินค้าทางเลือกในช่วงที่เกิดการโจมตีจากอิหร่าน เพื่อรักษาการขนส่งสินค้าและสินค้าโภคภัณฑ์ไปยังประเทศสมาชิก GCC อื่น ๆ สะท้อนบทบาทของการเชื่อมโยงโครงข่ายคมนาคมและการกระจายเส้นทาง ซึ่งจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถของภูมิภาคในการรับมือกับวิกฤติในอนาคตและรักษาเสถียรภาพตลาด

นอกจากนี้ ภาคการขนส่งและการจัดเก็บสินค้าของ GCC มีอัตราการเติบโตที่แท้จริง 5.7% ในปี 2568 นับเป็นหนึ่งในกิจกรรมเศรษฐกิจนอกภาคน้ำมันที่เติบโตเร็วที่สุดของภูมิภาค โดยเมื่อเดือนเม.ย. 2569 ผู้นำ GCC ได้มอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องศึกษาแนวทางเสริมสร้างการบูรณาการด้านโลจิสติกส์ระหว่างประเทศสมาชิกเพิ่มเติม

โอกาสสินค้าไทยใช้ GCC เป็นฐานกระจายตลาด

สคต.ดูไบ ประเมินว่า เมื่อโครงการรถไฟ GCC เปิดให้บริการและเชื่อมต่อระบบได้อย่างสมบูรณ์ จะช่วยให้ประเทศสมาชิกทั้ง 6 ประเทศนำเข้าและกระจายสินค้าได้สะดวกขึ้น โดยเชื่อมโยงท่าเรือ เมืองอุตสาหกรรม และศูนย์โลจิสติกส์ระหว่างประเทศ เพิ่มทางเลือกนอกเหนือจากการขนส่งทางถนนและทางทะเล ซึ่งอาจช่วยลดต้นทุนและระยะเวลาขนส่งในบางเส้นทาง รวมถึงลดความเสี่ยงจากการหยุดชะงักของเส้นทางขนส่งเดิม

อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพและประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นจริงยังขึ้นอยู่กับปัจจัยสำคัญ ทั้งอัตราค่าบริการ ความรวดเร็วในการขนถ่ายสินค้า และความสะดวกของพิธีการศุลกากรข้ามแดน ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดว่าผู้ประกอบการจะสามารถใช้ระบบรถไฟเป็นทางเลือกที่คุ้มค่ากว่าการขนส่งรูปแบบเดิมได้มากน้อยเพียงใด

สำหรับไทย โครงข่ายดังกล่าวมีโอกาสเพิ่มช่องทางส่งออกสินค้าไปยังตลาด GCC โดยเฉพาะอาหารแปรรูป อาหารฮาลาล ข้าว ผลิตภัณฑ์ยาง ชิ้นส่วนยานยนต์ และวัสดุก่อสร้าง ผู้ประกอบการไทยสามารถพิจารณาใช้ยูเออี โอมาน หรือซาอุดีอาระเบียเป็นฐานกระจายสินค้าไปยังประเทศสมาชิกอื่น ช่วยขยายตลาดและเพิ่มความยืดหยุ่นในการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทาน

ขณะเดียวกัน ไทยยังอาจมีทางเลือกในการนำเข้าวัตถุดิบจากกลุ่ม GCC เช่น เม็ดพลาสติก ปุ๋ย และโลหะ ผ่านช่องทางขนส่งที่หลากหลายขึ้น ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นในการจัดหาวัตถุดิบและลดการพึ่งพาเส้นทางใดเส้นทางหนึ่งมากเกินไป

อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการไทยควรติดตามความคืบหน้าการก่อสร้างและความพร้อมของบริการขนส่งอย่างใกล้ชิด พร้อมประเมินต้นทุนโลจิสติกส์ตลอดเส้นทาง เปรียบเทียบการส่งตรงกับการใช้ศูนย์กระจายสินค้าในภูมิภาค รวมถึงศึกษาข้อกำหนดการนำเข้าของแต่ละประเทศ เพื่อวางแผนการส่งออกให้เหมาะสม

ทั้งนี้ การเชื่อมโยงรถไฟ GCC ไม่ได้สร้างโอกาสให้เฉพาะผู้ส่งออกไทย แต่ยังเพิ่มขีดความสามารถให้ผู้ผลิตในภูมิภาคและประเทศคู่แข่งด้วย การใช้ประโยชน์จากโครงข่ายใหม่นี้จึงต้องอาศัยทั้งความสามารถในการแข่งขันด้านราคา คุณภาพสินค้า และการส่งมอบที่ตรงเวลา เพื่อให้ไทยสามารถช่วงชิงโอกาสในตลาดอ่าวอาหรับได้อย่างเป็นรูปธรรม