"ศุลกากร" ชงแก้กฎหมาย ยกเลิกสินบนรางวัลผู้บริหารทุกระดับอย่างถาวร ตามเงื่อนไขความตกลงการค้า "ART" กับสหรัฐเพื่อสร้างความโปร่งใส มองเงื่อนไขการค้าไทยได้มากกว่าเสีย แม้สูญเสียรายได้จากการเว้นภาษีนำเข้า แต่จะได้ประโยชน์จากตลาดการส่งออกไปสหรัฐที่ใหญ่กว่า จับตาปริมาณการนำเข้าสินค้าเกษตร อาจกระทบต่อเกษตรกรและผู้ประกอบการในประเทศ
นายพันธ์ทอง ลอยกุลนันท์ อธิบดีกรมศุลกากร เปิดเผยว่า ภายหลังจากที่ประเทศไทยได้ลงนามในแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา (Joint Statement on ART) ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับกรมศุลกากร และต้องแก้ไขกฎหมายเพิ่มเติมมีเพียงไม่กี่เรื่อง และขณะนี้ทุกเรื่องก็อยู่ระหว่างการเสนอแก้ไขกฎหมายแล้ว รวมถึงการยกเลิกบทบัญญัติเกี่ยวกับเงินสินบนรางวัลด้วย
อธิบดีกรมศุลกากร อธิบายว่า ก่อนหน้านี้กรมฯ ได้ยกเลิกสิทธิการรับเงินรางวัลศุลกากรของผู้บริหารทุกระดับไปแล้ว โดยอาศัยอำนาจของอธิบดีออกระเบียบงดจ่ายเงินรางวัลให้ผู้บริหาร
อย่างไรก็ดี ระเบียบดังกล่าวอาจถูกเปลี่ยนแปลงได้หากมีการเปลี่ยนตัวอธิบดี ฝ่ายสหรัฐและภาคเอกชนจึงต้องการให้แก้ไขกฎหมายเพื่อตัดบทบัญญัติส่วนนี้ออกไปโดยสิ้นเชิง
“ที่ผ่านมา กรมฯ ได้ยกเลิกสิทธิการรับเงินรางวัลศุลกากรของผู้บริหารทุกระดับ ผ่านการใช้อำนาจอธิบดีออกระเบียบ แต่เขามองว่าถ้าเปลี่ยนอธิบดีระเบียบก็อาจเปลี่ยนได้ ดังนั้นทางสหรัฐและภาคเอกชนจึงอยากให้เสนอแก้ไขกฎหมายในส่วนนี้ ให้ตัดออกไปเลย”
โดยการแก้ไขพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 เพื่อยกเลิกการจ่ายเงินรางวัลศุลกากรแก่พนักงานศุลกากรทุกระดับนั้น จำเป็นต้องผ่านการพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างการรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน ซึ่งเป็นขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดไว้
ทั้งนี้ กรมยึดหลักความเป็นธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินการ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่สังคมในระยะยาว
นายพันธ์ทอง กล่าวเพิ่มเติมว่า ในส่วนของเงื่อนไขการเจรจาการค้า ไทยได้ยกเว้นภาษีนำเข้าสินค้าหลายรายการให้แก่สหรัฐ ซึ่งอาจส่งผลต่อการจัดเก็บรายได้ของกรมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
แต่มองว่าผลกระทบมีไม่มากนัก เพราะปัจจุบันมูลค่าการนำเข้าจากสหรัฐยังอยู่ในระดับไม่สูง และสินค้าหลายรายการก็ไม่มีอากรขาเข้าอยู่ก่อนแล้ว เมื่อเทียบกับประโยชน์ที่ไทยได้รับจากการลดภาษีสินค้าส่งออกไปยังสหรัฐ ซึ่งเป็นตลาดส่งออกที่ใหญ่ที่สุดของไทย จึงนับว่าคุ้มค่า
อย่างไรก็ตาม อธิบดีกรมศุลกากรมองว่า ประเด็นที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิดคือปริมาณการนำเข้าสินค้าจากสหรัฐที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น โดยเฉพาะสินค้าเกษตรซึ่งสหรัฐผลักดันอย่างมาก
ทั้งนี้ เชื่อว่ากระทรวงเกษตรและสหกรณ์และกระทรวงพาณิชย์น่าจะเตรียมมาตรการรองรับไว้แล้ว เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อผู้ประกอบการและเกษตรกรภายในประเทศ
รายงานข่าวระบุว่า ก่อนหน้านี้นายพันธ์ทอง เคยได้กล่าวว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้มีมติเห็นชอบข้อเสนอของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ที่ได้เสนอให้ทบทวนระบบการจ่ายเงินรางวัลของหน่วยงานที่มีอำนาจบังคับใช้กฎหมาย
เนื่องจากพบว่าการปฏิบัติงานที่มีเงินรางวัลเป็นเหตุให้เกิดปัญหาการทุจริตจากการปฏิบัติหน้าที่สูงกว่าข้าราชการอื่น รวมถึงเพื่อเป็นการยกระดับมาตรฐานประเทศไทยเพื่อเตรียมพร้อมในการเข้าเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ที่ให้ความสำคัญสูงสุดกับธรรมาภิบาลภาครัฐ และการต่อต้านการทุจริตตามหลักสากล
ดังนั้น กรมศุลกากรจึงได้ปรับปรุงระเบียบโดยยกเลิกสิทธิการรับเงินรางวัลสำหรับผู้บริหารระดับสูง เพื่อเป็นเครื่องพิสูจน์เจตจำนงที่ชัดเจนขององค์กรในการลดความเสี่ยงด้านผลประโยชน์ทับซ้อน สร้างความโปร่งใสในการปฏิบัติหน้าที่ และเพื่อให้สอดคล้องกับเงื่อนไขด้านความโปร่งใสของ OECD
ในการนี้ กรมศุลกากรได้ปรับปรุงหลักเกณฑ์การจ่ายเงินรางวัลศุลกากร โดยยกเลิกสิทธิการได้รับเงินรางวัล ศุลกากรของระดับผู้บริหารกรมศุลกากร ได้แก่ อธิบดี ที่ปรึกษาฯ รองอธิบดี ผู้อำนวยการกอง ผู้อำนวยการสำนักงาน และนายด่านศุลกากร
เนื่องจากผู้บริหารกรมศุลกากรบางตำแหน่งมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นการพิจารณาสั่งคดี การกลั่นกรองความเห็น หรือการพิจารณาอุทธรณ์ในคดีศุลกากร
ดังนั้น แม้การได้รับเงินรางวัลศุลกากรจะเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดไว้
แต่เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่เป็นไปอย่างโปร่งใส ปราศจากข้อครหา และสร้างความเชื่อมั่นต่อประชาชนและผู้ประกอบการ กรมศุลกากรจึงเห็นสมควรยกเลิกสิทธิการได้รับเงินรางวัลของผู้บริหารที่เกี่ยวข้อง
นอกจากนี้ กรมศุลกากรได้ปรับปรุงเกณฑ์การจำแนกกลุ่ม และกำหนดคำนิยามผู้มีสิทธิได้รับเงินรางวัลศุลกากรให้ชัดเจนมากขึ้น โดยจัดประเภทเจ้าหน้าที่ออกเป็น 3 กลุ่ม กล่าวคือ
- กลุ่มที่ 1 ผู้จับกุมและผู้ตรวจพบความผิด
- กลุ่มที่ 2 ผู้ร่วมจับกุม
- กลุ่มที่ 3 ผู้ช่วยเหลือ
รวมถึงกำหนดเกณฑ์การแบ่งสัดส่วนของเงินรางวัลศุลกากรให้เหมาะสมและสอดคล้องกับการปฏิบัติงานจริงมากขึ้นเพื่อสะท้อนถึงการมีส่วนร่วมและผลการปฏิบัติงานมากกว่าตำแหน่ง
“การยกเลิกสิทธิรับเงินรางวัลของผู้บริหาร ถือเป็นก้าวสำคัญ เพื่อแสดงให้เห็นว่าการใช้อำนาจรัฐต้องปราศจากข้อกังขาเรื่องประโยชน์ส่วนตน แม้การจ่ายเงินรางวัลจะชอบด้วยกฎหมาย แต่หากส่งผลต่อความเป็นกลางในการบังคับใช้กฎหมาย หรือความเชื่อมั่นของประชาชน เราก็พร้อมเปลี่ยน เพื่อยกระดับความโปร่งใส ภายใต้หลักธรรมาภิบาลและมาตรฐานสากล”
ทั้งนี้ กรมศุลกากรจะดำเนินการศึกษาทบทวนการจ่ายเงินรางวัลศุลกากรในภาพรวมอย่างรอบด้าน และจะเสนอแก้ไข พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 เพื่อยกเลิกการจ่ายเงินรางวัลศุลกากรของพนักงาน ศุลกากรทุกระดับ เพื่อให้ระบบการบังคับใช้กฎหมายของกรมศุลกากรตั้งอยู่บนหลักความเป็นธรรม ความโปร่งใส และได้รับความเชื่อมั่นจากสังคมอย่างยั่งยืน





