“ศุภจี” แจงหลังไทย-สหรัฐลงนามแถลงการณ์ร่วม ART เดินหน้ากระบวนการเดินหน้าขั้นตอนภายในประเทศ หวังสร้างความชัดเจนอัตราภาษีตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย ซึ่งสร้างรายได้เชื่อมโยงการจ้างงานกว่า 1.25 ล้านคน ชี้ไทยได้ภาษีไม่เสียเปรียบเพื่อนบ้าน
KEY POINTS
- ไทยลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทน (ART) กับสหรัฐฯ เพื่อสร้างความชัดเจนด้านภาษีและรักษาความสามารถในการแข่งขันในตลาดส่งออกอันดับ 1
- ข้อตกลงดังกล่าวจะช่วยให้สินค้าไทยไม่เสียเปรียบประเทศคู่แข่งในภูมิภาค
- การสร้างความชัดเจนด้านอัตราภาษีจะช่วยให้ผู้ประกอบการไทยสามารถประเมินต้นทุน วางแผนการผลิต และการลงทุนในระยะยาวได้อย่างมั่นใจ
- ความตกลง ART ฉบับสมบูรณ์คาดว่าจะใช้เวลาจัดทำและลงนามประมาณ 2 เดือน โดยต้องผ่านกระบวนการทางกฎหมาย การเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี และรัฐสภาก่อนมีผลบังคับใช้
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยภายหลังไทยและสหรัฐฯ ลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย-สหรัฐฯ (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ร่วมกับนายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ในห้วงการประชุมสุดยอดอาเซียน ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ ว่า การบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของการเจรจาครั้งนี้ ถือเป็นสัญญาณเชิงบวกต่อภาคธุรกิจและนักลงทุน และมีความสำคัญต่อการรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย ตลอดจนการจ้างงานในประเทศ
เนื่องจากสหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย โดยปี 2568 ไทยส่งออกสินค้าไปสหรัฐฯ มูลค่า 2.37 ล้านล้านบาท และการส่งออกไปยังตลาดดังกล่าวเชื่อมโยงกับการจ้างงานในประเทศประมาณ 1.25 ล้านคน
การสร้างความชัดเจนด้านอัตราภาษีจึงช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถประเมินต้นทุน วางแผนการผลิต และบริหารคำสั่งซื้อจากลูกค้าได้ดีขึ้น รวมถึงวางแผนการค้าและการลงทุนในระยะยาวได้อย่างมั่นใจ
สำหรับผลสำคัญจากการบรรลุข้อตกลงครั้งนี้ คือ การทำให้ไทยได้รับการปฏิบัติด้านสิทธิประโยชน์ทางภาษีในกลุ่มเดียวกับประเทศที่ลงนาม ART กับสหรัฐฯ ไปก่อนหน้า แม้ไทยยังไม่ได้ลงนามในสัญญาฉบับสมบูรณ์ แต่สหรัฐฯ ยินดีให้ไทยอยู่ในกลุ่มเดียวกัน เพื่อไม่ให้สินค้าไทยเสียเปรียบประเทศคู่แข่งในภูมิภาค
โดยเฉพาะประเด็นภาษีตามมาตรา 301 กรณีแรงงานบังคับ (Forced Labor) ก่อนหน้านี้สหรัฐฯ กำหนดอัตราภาษีสำหรับไทยไว้ที่ 12.5% ขณะที่มาเลเซีย อินโดนีเซีย และกัมพูชา ซึ่งลงนาม ART ไปแล้ว ได้รับอัตราภาษี 10% ทำให้สินค้าไทยเสียเปรียบคู่แข่งในภูมิภาค 2.5%
อย่างไรก็ตาม ภายหลังการลงนามแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) เมื่อวันที่ 17 พ.ย. 2569 ไทยจะใช้ข้อตกลงดังกล่าวเป็นฐานในการดำเนินการร่วมกับสหรัฐฯ เพื่อปรับลดอัตราภาษีกรณี Forced Labor จาก 12.5% เหลือ 10% ในระดับเดียวกับประเทศที่ลงนาม ART ไปแล้ว โดยการปรับลดอัตราภาษีดังกล่าวจะเริ่มต้นทันทีหลังการลงนาม Joint Statement
ส่วนอัตราภาษีตอบโต้ (Reciprocal Tariff) ซึ่งสหรัฐฯ กำหนดให้ไทยไว้ที่ 19% นั้น หลักการเจรจาของไทยคือการได้รับอัตราภาษีใกล้เคียงกับประเทศอื่นในภูมิภาค และไม่ถูกทิ้งห่างจากประเทศคู่แข่ง โดยประเมินว่า อัตราภาษีรวมของไทยจะไม่เกิน 19%
อย่างไรก็ตาม อัตราภาษีที่ไทยต้องเผชิญในระยะต่อไปไม่ได้ขึ้นอยู่กับภาษีตอบโต้เพียงรายการเดียว เนื่องจากสหรัฐฯ ยังมีเครื่องมือทางภาษีอื่นภายใต้อำนาจฝ่ายบริหารและประธานาธิบดี เช่น มาตรา 301 มาตรา 232 และมาตรา 122 ซึ่งสามารถนำมาใช้กับสินค้านำเข้าเป็นรายประเด็นได้
นางศุภจี กล่าวว่า สำหรับขั้นตอนหลังจากนี้ ไทยและสหรัฐฯ จะร่วมกันขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมายของร่างความตกลงให้มีความชัดเจนและสมบูรณ์ โดยฝ่ายไทยจะเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาให้ความเห็นชอบ จากนั้นจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และนำผลการรับฟังความคิดเห็นประกอบการเสนอความตกลงต่อรัฐสภาตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง
ทั้งนี้ คาดว่ากระบวนการจัดทำสัญญาและลงนาม ART ฉบับสมบูรณ์จะใช้เวลาประมาณ 2 เดือน ขึ้นอยู่กับการดำเนินงานของฝ่ายกฎหมายและสัญญาของทั้งสองประเทศ จึงไม่น่าจะแล้วเสร็จภายในสิ้นปี 2569 เนื่องจากสหรัฐฯ เข้าสู่ช่วงวันหยุดตั้งแต่กลางเดือน ธ.ค. เป็นต้นไป โดยความตกลงจะมีผลใช้บังคับเมื่อทั้งสองฝ่ายดำเนินกระบวนการที่เกี่ยวข้องครบถ้วนแล้ว
สำหรับรายละเอียดของความตกลง ART ยังอยู่ในชั้นความลับและระหว่างการจัดทำร่างกฎหมาย จึงยังไม่สามารถเปิดเผยรายละเอียดเป็นรายสินค้าได้ จนกว่าจะผ่านกระบวนการทางกฎหมายและเสนอ ครม. รวมถึงการเปิดรับฟังความคิดเห็น ซึ่งจะทำให้ทุกภาคส่วนได้รับทราบรายละเอียดอย่างครบถ้วน
แต่บอกในหลักการได้ว่า ในการเจรจาไทยได้ยึดหลักผลประโยชน์ของประเทศในภาพรวม ไม่ว่าจะเป็นผู้บริโภค เกษตรกร อุตสาหกรรม เอสเอ็มอี การส่งออก การสร้างงานในประเทศ และการลงทุน
ส่วนการเปิดตลาด ได้พิจารณาบนพื้นฐานที่จะเป็นทางเลือกของผู้บริโภคและภาคธุรกิจ ที่ต้องการสินค้าคุณภาพ ราคาดี ราคาเหมาะสมมาบริโภคและแปรรูป เป็นการให้ทางเลือก เพราะสินค้าที่เปิด ก็เปิดกับประเทศอื่น ๆ อยู่แล้ว และยังเป็นสินค้าที่ไทยผลิตได้ไม่พอกับความต้องการ และเสริมความมั่นคงทางอาหารและพลังงาน โดยทุกอย่างเจรจาจบหมดแล้ว เหลือกระบวนการแค่เซ็นอย่างเดียว
นางศุภจี กล่าวว่า การเร่งผลักดันความตกลง ART ยังมีความสำคัญอย่างยิ่งท่ามกลางความไม่แน่นอนของนโยบายการค้าสหรัฐฯ ภายหลังการเลือกตั้งกลางเทอม (Midterm Elections) เมื่อวันที่ 3 พ.ย. 2569 ซึ่งพรรคเดโมแครตได้รับเสียงข้างมากในสภาคองเกรสทั้งสองสภา โดยสภาชุดใหม่จะเริ่มปฏิบัติหน้าที่ในเดือน ม.ค. 2570 ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ยังคงมีอำนาจดำเนินนโยบายการค้าและมาตรการภาษีภายใต้กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
โดยเฉพาะสหรัฐฯ ยังอยู่ระหว่างกระบวนการไต่สวนตามมาตรา 301 (Section 301) ในประเด็นกำลังการผลิตส่วนเกินเชิงโครงสร้าง (Structural Excess Capacity) ซึ่งครอบคลุมประเทศไทยและประเทศคู่ค้าสำคัญในอาเซียน และอาจนำไปสู่มาตรการทางการค้าเพิ่มเติมในอนาคต ซึ่งยังอยู่ภายใต้อำนาจฝ่ายบริหารของสหรัฐฯ
ดังนั้น การบรรลุข้อสรุปสาระสำคัญของ ART ในครั้งนี้ จึงเป็นอีกก้าวสำคัญในการสร้างความชัดเจนด้านการค้า รักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ และลดความเสี่ยงที่ผู้ประกอบการไทยจะเสียเปรียบประเทศคู่แข่งในภูมิภาค ท่ามกลางความผันผวนของนโยบายการค้าโลก
ทั้งนี้ หลังจากที่มีการลงนาม ART เสร็จแล้ว นายอนุทิน ได้แนะนำตนกับนายทรัมป์ และท่านก็หันมายิ้ม คงรู้ว่าคนนี้แหละเป็นคนเจรจาของไทย ก็ยื่นมือมาให้จับก่อนเลย แล้วก็แสดงความยินดี บอกว่าเก่งมาก และท่านได้มอบปากกาที่ใช้เซ็นให้กับนายกรัฐมนตรีของไทย และผู้เข้าร่วมงาน
ขณะที่สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (Office of the United States Trade Representative หรือ USTR) ได้โพสต์เฟสบุ๊ก ระบุว่า
ต้องขอบคุณการทําข้อตกลงของประธานาธิบดีทรัมป์ ประเทศไทยจะยกเลิกภาษีสินค้า 99% และปลดล็อกการเข้าถึงตลาดสําหรับการส่งออกอุตสาหกรรมและการเกษตรของสหรัฐฯ อย่างเต็มรูปแบบ
ปัจจุบันประเทศไทยเป็นคู่ค้ารายที่ 15 ที่ยอมรับรถยนต์ที่ผลิตในสหรัฐฯ ซึ่งสร้างขึ้นตามมาตรฐานความปลอดภัยและการปล่อยมลพิษของเรา





