ครม.รับทราบความคืบหน้าการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของภาครัฐ เสนอโดย ก.พ.ร. มุ่งยกระดับบริการประชาชนและลดงบประมาณร้อยละ 75 ดัน Agentic Chatbot
KEY POINTS
- ก.พ.ร. ร่วมกับเนคเทคพัฒนา "AI Agentic Chatbot" เพื่อเป็นศูนย์กลางตอบคำถามข้อมูลภาครัฐจากจุดเดียว โดยมีแผนเชื่อมต่อกับแอปพลิเคชัน "ทางรัฐ"
- มีการนำ AI มาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน เช่น การตรวจประเมิน PMQA 4.0 ที่ช่วยลดระยะเวลาจากเดิม 540 นาที เหลือเพียง 23 นาทีต่อหน่วยงาน
- จัดตั้งคลังข้อมูล AI ภาครัฐ (AI Repository) เพื่อรวบรวม Use Cases ให้หน่วยงานต่างๆ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ต่อยอดได้โดยไม่ต้องเริ่มจากศูนย์
การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในองค์กร และหน่วยงาน เป็นเรื่องสำคัญในยุคปัจจุบัน โดยเกี่ยวข้องทั้งการเพิ่มประสิทธิภาพ และลดต้นทุน ขณะที่ภาครัฐมีการดำเนินการส่งเสริมให้มีการใช้ AI ในหน่วยงานภาครัฐเช่นกัน เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อการให้บริการประชาชน เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน และช่วยประหยัดงบประมาณได้ด้วย
ทั้งนี้ในการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อเร็วๆนี้คณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ได้มีการรายงานเรื่อง แนวทางการขับเคลื่อนการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) ในภาครัฐ โดยการดำเนินงานในด้านนี้เพื่อส่งเสริมการใช้ทรัพยากรและองค์ความรู้ร่วมกัน ลดความซ้ำซ้อน และยกระดับประสิทธิภาพการทำงานของระบบราชการ
ก.พ.ร. ระบุว่า ผลงานประยุกต์ใช้ AI ในภาครัฐที่ได้รับรางวัลเลิศรัฐ ระหว่างปี พ.ศ. 2561–2569 มีจำนวนรวม 31 ผลงาน ครอบคลุมทั้งด้านการแพทย์ สาธารณสุข การบริการประชาชน สิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย และการเกษตร
นอกจากนี้ จากการสำรวจรายการงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับ AI ตาม พ.ร.บ. งบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ. 2570 พบมูลค่ารวมประมาณ 2,583.3 ล้านบาท ครอบคลุม 113 โครงการ จาก 90 หน่วยงาน
ชู AI Agentic Chatbot จ่อเชื่อมแอปฯ "ทางรัฐ"
ก.พ.ร. ร่วมกับเนคเทคพัฒนาต้นแบบ AI Agentic Chatbot ให้ประชาชนสอบถามข้อมูลภาครัฐได้จากจุดเดียว โดยใช้ Pathumma LLM และ Pathumma Connect จากการทดสอบกับ 5 หน่วยงาน ได้แก่ กรมสรรพากร กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กรมการปกครอง อย. และกรมที่ดิน รวมกว่า 1,200 คำถาม พบว่าระบบตอบถูกต้องเฉลี่ยร้อยละ 85 ซึ่งระบบดังกล่าวมีแผนขยายผลเป็นแพลตฟอร์มกลางแบบ Shared Service และเตรียมเชื่อมโยงกับแอปพลิเคชัน "ทางรัฐ" ในระยะต่อไป โดยเนคเทคประมาณการว่าการใช้แพลตฟอร์มกลางจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการพัฒนา AI Chatbot ได้ประมาณร้อยละ 75 เมื่อเทียบกับการพัฒนาระบบใหม่แยกรายหน่วยงาน
AI ลดเวลาประเมิน PMQA จาก 540 เหลือ 23 นาที
สำนักงาน ก.พ.ร. ได้ทดลองนำ AI มาใช้ในหลายภารกิจเพื่อลดภาระงานประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่ เช่น การพัฒนา AI Chatbot ขณะที่ในส่วนของรางวัลเลิศรัฐด้วยโมเดลภาษาไทย “Typhoon” ได้ร่วมมือกับเนคเทค (สวทช.) นำ AI มาช่วยตรวจประเมินสถานะระบบราชการ 4.0 (PMQA 4.0) ซึ่งผลการทดลองในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 พบว่า AI ใช้เวลาประมวลผลเฉลี่ยเพียง 23 นาทีต่อหน่วยงาน จากเดิมที่ผู้ตรวจประเมินใช้เวลาประมาณ 540 นาที โดยมีความสอดคล้องกับผู้ตรวจประเมินเฉลี่ยร้อยละ 70
ทั้งนี้ ยังได้นำ AI มาช่วยวิเคราะห์ตัวชี้วัดผลการปฏิบัติราชการ ตลอดจนช่วยตรวจคัดเลือกข้อเขียนนักพัฒนาระบบราชการอีกด้วย
สำหรับผลงานต้นแบบในกิจกรรม AI Hackathon และคลังข้อมูล AI Repository ในการดำเนินกิจกรรม AI Hackathon for Public Sector Development ปีงบประมาณ 2569 ได้ผลงานชนะเลิศ 3 ต้นแบบ ได้แก่ ระบบ ONE MIND-Alert เฝ้าระวังอุบัติภัยโรงงานอุตสาหกรรม (สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดยโสธร), HR RAG-AI Agent ผู้ช่วยด้านทรัพยากรบุคคล (สำนักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม) และ PIT Chat ระบบช่วยยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (กรมสรรพากร)
พร้อมกันนี้ ได้เปิดตัวระบบฐานข้อมูล AI ภาครัฐ (AI Repository) ผ่านเว็บไซต์ opdc.ai.in.th ซึ่งรวบรวมตัวอย่าง Use Cases แล้ว 55 รายการ เพื่อให้หน่วยงานต่าง ๆ สามารถนำ Code, Prompt และ Workflow ไปประยุกต์ใช้ซ้ำได้โดยไม่ต้องเริ่มจากศูนย์
นอกจากนี้สำนักงาน ก.พ.ร. ยังได้หารือร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) ซึ่ง สดช. พร้อมสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานผ่านคลาวด์กลางภาครัฐ (GDCC)
โดยจะมีการจัดทำแนวทางเพื่อบรรจุเป็นส่วนหนึ่งของแผนปฏิบัติการด้านปัญญาประดิษฐ์แห่งชาติต่อไป เพื่อให้การนำ AI มาใช้ในภาครัฐมีทิศทางสอดคล้องกันและขยายผลได้อย่างเป็นระบบและส่งผลดีต่อประชาชน และระบบเศรษฐกิจมากขึ้น
