‘ไทย’ เปิดเกมรุกสู้สินค้าจีน ขึ้นภาษีอีคอมเมิร์ซ 30% หนุน SME แข่งขันได้

การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีทำให้สินค้านำเข้าทะลักไทยผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ โดยไม่ต้องผ่านห่วงโซ่อุปทานในประเทศ ทำให้ไม่มีต้นทุนค่าเช่าหน้าร้าน ค่าจ้างแรงงาน หรือการเสียภาษีเงินได้เหมือนผู้ประกอบการไทย ซึ่งส่งผลต่อการแข่งขันของ SME ไทย

ล่าสุดมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เห็นชอบปรับหลักเกณฑ์การจัดเก็บอากรขาเข้าสำหรับสินค้าเร่งด่วน และสินค้าทางไปรษณีย์ระหว่างประเทศที่สั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์ม E-commerce เต็มเพดานสูงสุด 30% เพื่อสร้างการแข่งขันเป็นธรรม ปกป้องภาคธุรกิจและ SME ไทย พร้อมยกระดับการคุ้มครองผู้บริโภคในประเทศ 

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า การปรุงหลักเกณฑ์การจัดเก็บอากรขาเข้าสำหรับสินค้าเร่งด่วนและสินค้าทางไปรษณีย์ระหว่างประเทศที่สั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์ม E-commerce เพื่อรองรับการปรับเปลี่ยนเทคโนโลยีที่มีแพลตฟอร์มต่างประเทศ ทำให้สินค้านำเข้าทะลักเข้ามา 

นายพันธ์ทอง ลอยกุลนันท์ อธิบดีกรมศุลกากร กล่าวว่า ในทางปฏิบัติการคิดภาษีเพิ่มขึ้นจากอัตราเดิมเป็น 30% แต่ในทางกฎหมายจะยกเลิกการลดอัตราอากรเป็นการทั่วไปตามมาตรา 12 แห่ง พ.ร.ก.พิกัดอัตราศุลกากร แล้วกลับไปจัดเก็บตามอัตราพิกัดเพดานตามกฎหมาย แต่กำหนดเพดานสูงสุดไม่เกิน 30% 

ทั้งนี้ กระทรวงการคลังร่วมมือกับแพลตฟอร์ม E-commerce จัดส่งข้อมูลล่วงหน้าเพื่อเพิ่มความสะดวกและแม่นยำในการกำกับดูแล โดยคาดว่ามีผลบังคับใช้ช่วงต้นปี 2570

สำหรับมาตรการนี้มุ่งเน้นสินค้าพัสดุกล่องที่ส่งจากต่างประเทศถึงผู้บริโภค ขณะที่การนำเข้าสินค้ารูปแบบตู้คอนเทนเนอร์หรือการใช้สิทธิประโยชน์ตามความตกลงการค้าเสรี (FTA) ผ่านขั้นตอนศุลกากรยังดำเนินการตามเกณฑ์เดิม เพราะการนำเข้ารูปแบบตู้คอนเทนเนอร์มีลักษณะค้าส่งที่ยังจ้างงานและเช่าโกดังในไทย ต่างจากการสั่งซื้อผ่านแพลตฟอร์มที่ถึงมือผู้บริโภคโดยตรง

เปิด 20 สินค้าอันดับแรกนำเข้าสูงสุด

นอกจากนี้ รายการสินค้าที่สั่งซื้อออนไลน์สูงสุด 20 อันดับแรก โดยสินค้าหลายประเภทจะเพิ่มอัตราอากรขาเข้าเป็นรูปธรรม เช่น สินค้าทำด้วยพลาสติกเพิ่มจาก 10% เป็น 30%, เครื่องประดับเทียม เช่น ต่างหูและสร้อยคอ ปรับจาก 0% เป็น 30%

กระเป๋าสุภาพสตรี ปรับจาก 20% เป็น 30%, อุปกรณ์ออกกำลังกาย ปรับจาก 10% เป็น 30%, แผ่นฟิล์มติดหน้าจอโทรศัพท์ ปรับจาก 5% เป็น 30%, อุปกรณ์สื่อสารและส่วนประกอบ ปรับจาก 0% เป็น 30%, หูฟัง ลำโพง และไมโครโฟน ปรับจาก 10% เป็น 30% และแว่นกันแดด ปรับจาก 5% เป็น 30%

เหล่านี้ถือเป็นการต่อยอดจากมาตรการจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ตั้งแต่บาทแรกที่รัฐบาลเริ่มดำเนินการไปก่อนหน้านี้ตั้งแต่เดือน ม.ค.2569 

เพิ่มรายได้ภาษีนำเข้าแตะ 1 หมื่นล้านบาท

รวมทั้งกรมศุลกากรประเมินว่าจะสร้างรายได้ภาษีอากรขาเข้าเพิ่มขึ้น 6,300 ล้านบาทต่อปี จากเดิมปีงบประมาณที่ผ่านมาจัดเก็บอากรขาเข้าจากพัสดุออนไลน์ได้ 4,800 ล้านบาท และภาษีมูลค่าเพิ่ม 3,500 ล้านบาท ส่งผลให้ยอดรวมรายได้อากรขาเข้าส่วนนี้เพิ่มเป็น 11,100 ล้านบาท จากปริมาณการนำเข้าพัสดุผ่านช่องทางออนไลน์รอบปีที่ผ่านมาสูงถึง 241 ล้านกล่อง

นอกจากนี้เป็นการยกระดับมาตรฐานสินค้าและการคุ้มครองผู้บริโภค เนื่องจากสินค้าที่สั่งซื้อตรงผ่านออนไลน์หลายรายการไม่ผ่านการตรวจมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) หรือมาตรฐานของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) 

เปิดข้อมูลสินค้า e-Commerce เพดาน 30%

สำหรับอัตราอากรสินค้า e-Commerce นำเข้า เพื่อปรับกติกาอากรให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรม ลดความได้เปรียบจากสิทธิอากรของสินค้าสำเร็จรูปนำเข้า และสนับสนุนความสามารถในการแข่งขัน SME โดยครอบคลุมสินค้าเร่งด่วนขาเข้าแบบรวมใบตราส่ง หรือรายการ สินค้าที่ออกจากเขตปลอดอากรกิจการ e-Commerce และสินค้านำเข้าทางไปรษณีย์ระหว่างประเทศที่แจ้งค่าภาษีอากร

ขณะที่สถานการณ์การนำเข้าพัสดุระหว่างประเทศปี 2567 ขยายตัวก้าวกระโดด มีปริมาณพัสดุนำเข้า 134.1 ล้านรายการ ก่อนเพิ่มเป็น 168.4 ล้านรายการในปี 2568 หรือเติบโต 25.58% และคาดว่าตลอดปีงบประมาณ 2569 จะสูงถึง 241 ล้านรายการ เพิ่มขึ้น 43.11%

ทั้งนี้ ในกติกาเดิมโครงสร้างภาระต้นทุนระหว่างผู้ผลิตภายในประเทศและผู้สั่งซื้อสินค้าจากต่างประเทศเหลื่อมล้ำกันมาก เพราะผู้ผลิตในไทยรับภาระอากรวัตถุดิบตามสิทธิที่ใช้ มีต้นทุนภาษีเงินได้นิติบุคคล ต้นทุนแรงงานและการลงทุน 

ขณะที่การสั่งสินค้าสำเร็จรูปจากต่างประเทศผ่านบริการส่งด่วนหรือไปรษณีย์ใช้สิทธิลดหรือยกเว้นอากรทั่วไป และไม่ใช่สินค้าทุกชิ้นที่จะต้องเสียอากรในอัตรา 30%

ยึดตาม พ.ร.ก.ศุลกากร 2530 

ดังนั้นกรมศุลกากรจึงเสนอแนวทางและกลไกการคำนวณอากรใหม่ โดยยกเลิกการใช้สิทธิลดหรือยกเว้นอากรเป็นการทั่วไป แล้วเปลี่ยนมาใช้อัตราตามพิกัดตาม พ.ร.ก.พิกัดอัตราศุลกากร พ.ศ.2530 พร้อมกำหนดจำกัดเพดานอากรไม่เกิน 30%

สำหรับวิธีการคิดอากรจะพิจารณาจากอัตราเพดานของสินค้าแต่ละประเภท ซึ่งหากสินค้าใดมีอัตราเพดานไม่เกิน 30% จัดเก็บตามอัตราเพดานจริงของสินค้านั้น เช่น เครื่องมือชนิดถอดสับเปลี่ยนได้ใช้งานด้วยมือมีเพดาน 25% จะเก็บตามเพดาน 25% แต่หากสินค้าใดมีอัตราเพดานตามกฎหมายเกิน 30% ให้จัดเก็บอัตราเพดานสูงสุดไม่เกิน 30% 

เปิดโอกาส SME ไทยแข่งขันได้มากขึ้น

นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผย “กรุงเทพธุรกิจ” ว่า ถือเป็นนโยบายสำคัญที่ช่วย SME โดยลดความเหลื่อมล้ำด้านราคาและลดความได้เปรียบด้านต้นทุนของสินค้าต่างชาติ จากเดิมสินค้าไทยเจอปัญหาราคาสินค้าต่างชาติถูกกว่าจนแข่งขันไม่ได้

ทั้งนี้ การปรับภาษีเพิ่มขึ้น 30% ส่งผลให้สินค้านำเข้าต้องปรับราคาขายสูงขึ้นจะเปิดทางให้ SME ไทยกลับมาแข่งขันได้

“หาก SME ไทยเร่งสู้ศึกครั้งนี้และดึงส่วนแบ่งการตลาดกลับคืนมาได้ครึ่งหนึ่ง หรือ 120 ล้านชิ้น หรือสู้เต็มกำลังจนทวงคืนตลาดได้ทั้งหมด 241 ล้านชิ้น จะสร้างยอดขายและสร้างกำลังซื้อกลับมามหาศาล" 

ลดความเหลื่อมล้ำราคากับสินค้าจีน

ดร.ณพพงศ์ ธีระวร ประธานสมาพันธ์ SME ไทย เปิดเผย “กรุงเทพธุรกิจ” ว่า ขอบคุณรัฐบาลที่เห็นความเดือดร้อนของผู้ประกอบการ MSME และออกมาตรการสร้างความเป็นธรรมในการทำธุรกิจ ดังนี้

1. การลดความเหลื่อมล้ำด้านราคา โดยเฉพาะแพลตฟอร์มจีนราคาถูกได้อานิสงส์จากข้อยกเว้นทางภาษีและส่งตรงถึงผู้บริโภค ซึ่งไม่ต้องแบกต้นทุนค่าเช่าหน้าร้าน ค่าจ้างแรงงาน หรือภาษีเงินได้ในไทยทำให้ราคาถูกกว่าสินค้าของ MSME ไทยเห็นได้ชัด 
   
   ดังนั้นการปรับอากรขึ้นสูงสุด 30% เช่น พลาสติกจาก 10% เป็น 30%, อุปกรณ์สื่อสาร/เครื่องประดับเทียมจาก 0% เป็น 30% จะลดช่องว่างด้านราคาระหว่างสินค้าจีนและสินค้าไทยทำให้ MSME แข่งขันด้านราคาได้ดีขึ้น
    
2. คุ้มครองผู้บริโภคและสร้างมาตรฐานที่เป็นธรรม โดยจะสกัดสินค้าไม่มีมาตรฐาน มอก.หรือ อย.ที่ทะลักมาตัดราคา ซึ่งสร้างความเสียหายต่อชื่อเสียงภาพรวมสินค้าออนไลน์และทำให้ผู้บริโภคเสี่ยงอันตราย 

ปกป้องห่วงโซ่อุปทาน-สอดรับเทรนด์โลก

ในส่วนของภาพรวมเศรษฐกิจประเทศ ดร.ณพพงศ์ ได้ระบุถึงประโยชน์ใน 3 มิติสำคัญ ได้แก่ 

1. เพิ่มรายได้เข้ารัฐอย่างเป็นรูปธรรม กรมศุลกากรประเมินว่ามาตรการนี้จะช่วยสร้างรายได้อากรขาเข้าเพิ่มขึ้นเป็น 6,300 ล้านบาทต่อปี เมื่อรวมกับ VAT จะมีเม็ดเงินเข้าระบบ 11,100 ล้านบาท จากปริมาณพัสดุข้ามพรมแดนที่สูงถึงกว่า 241 ล้านกล่อง 
    
2. ปกป้องห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ภายในประเทศ: มาตรการนี้เลือกเก็บภาษีหนักกับ “การส่งพัสดุรายย่อยข้ามพรมแดนตรงถึงผู้บริโภค” แต่ยังคงเกณฑ์เดิมสำหรับการนำเข้าผ่านตู้คอนเทนเนอร์ขนาดใหญ่และการใช้สิทธิ FTA ซึ่งรูปแบบหลังนี้ยังมีการจ้างงานแรงงานไทย มีการเช่าโกดัง และเกิดการหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจในประเทศมากกว่า
    
3. สอดคล้องแนวทางสากล โดย EU และสหรัฐ ทยอยยกเลิกช่องโหว่ทางภาษี สำหรับสินค้าราคาถูกนำเข้าจากต่างประเทศ ซึ่งการที่ไทยปรับตัวตามทำให้ไทยไม่เป็น “พื้นที่สินค้าล้นตลาด” จากประเทศที่มีกำลังการผลิตส่วนเกินสูง

ชี้มาตรการภาษีอย่างเดียวไม่พอ

นายวิศิษฐ์ ลิ้มลือชา รองประธานกรรมการหอการค้าไทย และนายกสมาคมการค้าอาหารอนาคต กล่าวว่า มาตรการนี้ช่วยผ่อนเบาได้ระยะหนึ่ง เพราะถ้าผู้ผลิตต่างประเทศสร้าง Economies of Scale ได้ต่ำกว่าไทยมาก ต่อให้บวกภาษี 30% แล้วราคาสินค้านำเข้าอาจถูกกว่าไทยได้ รวมทั้งยังมีสินค้านำเข้าอีกส่วนมาทางตู้คอนเทนเนอร์และเก็บในคลังสินค้า Free Zone ที่ต้องใช้กำกับดูแลเข้มงวดควบคู่กัน

ดังนั้นการใช้มาตรการภาษีเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ รัฐบาลต้องขับเคลื่อนมาตรการบังคับใช้กฎหมายที่เข้มงวดขนานกัน โดยสินค้านำเข้าทุกชิ้นต้องผ่านมาตรฐาน เช่น มอก.และ อย. เช่นเดียวกับสินค้าที่ผลิตในประเทศ 

ทั้งนี้ SME ไทยต้องปรับตัวสู่สินค้ามูลค่าสูงและนวัตกรรม เพราะการตั้งกำแพงภาษีเป็นเพียงการ “ซื้อเวลา” ให้ผู้ประกอบการไทยตั้งหลักเท่านั้น