ททท. อุดรฯ ดันท่องเที่ยว ‘สายศรัทธา-พืชสวนโลก' กระจายรายได้ ‘อีสานตอนบน’

ภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวในเขตพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนยังคงรักษาโมเมนตัมการเติบโตได้อย่างแข็งแกร่ง ท่ามกลางภาวะกำลังซื้อในประเทศที่ชะลอตัว ต้นทุนพลังงานผันผวน และผลกระทบจากอุทกภัย โดยมี "อุดรธานี" เป็นจังหวัดสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ กระจายรายได้เชื่อมโยงสู่จังหวัดหนองคายและบึงกาฬ ผ่านจุดแข็งด้านโครงสร้างพื้นฐานคมนาคม การค้าชายแดน และอุตสาหกรรมท่องเที่ยวเชิงศรัทธา ที่ช่วยสร้างรายได้ส่งลงไปถึงคนในชุมชน 

น.ส.กนกวรรณ ดุงศรีแก้ว ผู้อำนวยการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) สำนักงานอุดรธานี (รับผิดชอบพื้นที่อุดรธานี หนองคาย บึงกาฬ) เปิดเผยว่า อุดรธานียังคงเป็นจุดหมายปลายทางที่เติบโตต่อเนื่องทั้งในแง่จำนวนผู้เยี่ยมเยือน รายได้ และอัตราการเข้าพัก โดยครองอันดับ 1 ด้านรายได้จากนักท่องเที่ยวต่างชาติในภูมิภาคอีสาน 

สถิตินักท่องเที่ยวและรายได้เติบโต

ข้อมูลจากกองเศรษฐกิจการท่องเที่ยวและกีฬา ระบุว่าในช่วง 8 เดือนแรกของปี 2569 (ม.ค.-ส.ค.) จังหวัดอุดรธานีมีผู้เยี่ยมเยือนสะสม 3,547,086 คน เพิ่มขึ้น 4.49% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน (3,394,809 คน)

สามารถสร้างเม็ดเงินหมุนเวียน 9,872.52 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 3.46% (จาก 9,542.81 ล้านบาท) อัตราการเข้าพักเฉลี่ย (Occupancy Rate) ขยับขึ้น 1.85 จุด มาอยู่ที่ 61.46% โดยมีฐานเป้าหมายเทียบเคียงจากสถิติทั้งปี 2568 ซึ่งทำยอดผู้เยี่ยมเยือนไว้กว่า 5 ล้านคน 

ทั้งนี้เมื่อรวมข้อมูลสะสม 9 เดือน (ม.ค.-ก.ย. 2569) ยอดผู้เยี่ยมเยือนอุดรธานีขยับแตะ 3.97 ล้านคน (+4.5%) สร้างรายได้สะสม 11,096 ล้านบาท (+3.6%) เฉพาะเดือนกันยายนสามารถทำยอดผู้เยี่ยมเยือนได้ 423,791 คน (+4.33%) รายได้ 1,223 ล้านบาท (+5.00%) และอัตราเข้าพัก 68.80% (+1.37 จุด) สะท้อนการฟื้นตัวอย่างมีนัยสำคัญหลังชะลอตัวในช่วงเดือนพฤษภาคมและสิงหาคม

โดยพบว่าเดือนกรกฎาคมเป็นเดือนที่ทำผลงานได้โดดเด่นที่สุด (ผู้เยี่ยมเยือน +7.63%, รายได้ +7.79%, อัตราเข้าพักพุ่งแตะ 70.41%) ขณะที่ไตรมาสแรกของปีเป็นช่วงที่มีอัตราเร่งสูงสุด (มี.ค. +10.06%, ก.พ. +9.10%)
 

น.ส.กนกวรรณ กล่าวว่าภาพรวมเศรษฐกิจท่องเที่ยวภาคอีสาน อุดรธานีรั้งอันดับ 2 ด้านจำนวนผู้เยี่ยมเยือน (รองจากนครราชสีมา 6,450,022 คน และนำหน้าขอนแก่น 3,486,273 คน) แต่ในด้านรายได้รวมอยู่อันดับ 3 (รองจากนครราชสีมา 16,720.6 ล้านบาท และขอนแก่น 11,569.5 ล้านบาท) ขณะที่จังหวัดในเครือข่ายอย่างหนองคาย ติดอันดับ 5 ทั้งด้านผู้เยี่ยมเยือน (2,625,154 คน) และรายได้ (6,621.2 ล้านบาท)

ต่างชาติกำลังซื้อสูงหนุนรายได้

แม้หนองคายจะมีปริมาณนักท่องเที่ยวต่างชาติสูงเป็นอันดับ 1 ของภาค (800,043 คน) แต่อุดรธานีซึ่งมีผู้เยี่ยมเยือนต่างชาติ 724,316 คน (อันดับ 2) กลับสามารถสร้างรายได้จากต่างชาติสูงเป็นอันดับ 1 ของภาคอีสาน มูลค่าถึง 2,393.16 ล้านบาท เติบโต 5.61% ทิ้งห่างหนองคาย (1,884.03 ล้านบาท เติบโต 1.79%) และนครราชสีมา (816.62 ล้านบาท เติบโต 10.42%) อย่างชัดเจน บ่งชี้ถึงพฤติกรรมการใช้จ่ายต่อหัวที่สูงกว่า

โดยค่าใช้จ่ายเฉลี่ยในอุดรธานีอยู่ที่ 1,900 บาท/คน/ทริป (คนไทย 1,700 บาท ต่างชาติ 2,500-2,600 บาท) ระยะเวลาพักเฉลี่ย 2 วัน

 

กลุ่มนักท่องเที่ยวรายได้สูงนุนตลาดค้าปลีกระดับบน

น.ส.กนกวรรณกล่าวต่อด้วยว่าในส่วนของโครงสร้างตลาดต่างชาติที่สำคัญของอุดรธานี ได้แก่ กลุ่มลักชัวรี่ที่เดินทางข้ามสะพานมิตรภาพเพื่อช้อปปิ้งและรับประทานอาหารในช่วงสุดสัปดาห์ ผู้บริหารศูนย์การค้าประเมินว่ากลุ่มลูกค้า Top Spender ที่ได้รับรางวัลกว่า 10 รายเป็นชาวลาว ซึ่งเป็นฐานสำคัญของเศรษฐกิจค้าปลีก

นอกจากนั้นยังมีกลุ่มเกาหลีใต้ ที่เป็นกลุ่มนักกอล์ฟหนีหนาว บินเข้าทางท่าอากาศยานวัดไต (เวียงจันทน์) ข้ามมาพักผ่อนและเหมาสนามกอล์ฟในอุดรธานีและหนองคายแบบระยะยาว

ส่วนนักท่องเที่ยวจากจีน ถือเป็นตลาดศักยภาพ ที่อยู่ระหว่างการฟื้นฟูเส้นทางบินเช่าเหมาลำ หลังเคยทดสอบตลาดสำเร็จจากอี้อูและอู่ซี ซึ่งชะลอตัวไปจากผลกระทบต้นทุนพลังงาน

นอกจากนี้ การแข่งขันแย่งชิงส่วนแบ่งนักท่องเที่ยวต่างชาติในพื้นที่อื่นเริ่มมีสัญญาณที่ต้องจับตา โดยบุรีรัมย์เติบโตด้านรายได้จากต่างชาติสูงสุดในภาคที่ 12.92% (266.24 ล้านบาท) ขณะที่นครราชสีมา นครพนม และมุกดาหาร ยังคงรักษาระดับผู้เยี่ยมเยือนต่างชาติไว้ที่ระดับ 1-2 แสนคน

มหกรรมพืชส่วนโลกขับเคลื่อนท่องเที่ยวต่อเนื่อง  

สำหรับมหกรรมพืชสวนโลก ที่เป็นอีเวนต์ขนาดใหญ่ปลายปี 2569 - ต้นปี 2570 ได้มีการตั้งเป้าหมายนักท่องเที่ยวเป็นสัดส่วนคนไทย 70% ต่างชาติ 30% โดยททท. เตรียมแผนกระจายรายได้และยอดผู้เข้าพักไปยังจังหวัดใกล้เคียง เช่น หนองคาย ที่อยู่ในระยะทาง 50 กม. และขอนแก่น เพื่อป้องกันการกระจุกตัวของรายได้ และการขาดแคลนสถาที่พัก 
 

นอกจากนี้อุดรธานีมีความพร้อมสูงด้านโลจิสติกส์ ทั้งสนามบินเชื่อมภูมิภาค (เชียงใหม่ ภูเก็ต หาดใหญ่ ดอนเมือง สุวรรณภูมิ) และระบบรางผ่านสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์-นครราชสีมา-ขอนแก่น-อุดรธานี-หนองคาย สู่เวียงจันทน์

และมีเส้นทางท่องเที่ยวเชิงศรัทธา ที่สามารถร้อยเรียงเส้นทางตามรอยพญานาค (คำชะโนด อุดรธานี - แหล่งท่องเที่ยว อ.สังคม หนองคาย - ถ้ำนาคา บึงกาฬ) ซึ่งช่วยลดความผันผวนของรายได้ระหว่างช่วง High Season และ Low Season

ปัจจัยเสี่ยงกระทบท่องเที่ยวในพื้นที่ 

น.ส.กนกวรรณ ประเมินปัจจัยกดดันที่ต้องเฝ้าระวัง ได้แก่ ภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว ภาระการซ่อมแซมบ้านเรือนหลังอุทกภัย การไหลออกของกลุ่มกำลังซื้อสูงไปต่างประเทศ และปัญหาฝุ่น PM2.5 ที่ส่งผลโดยตรงต่อการยกเลิกการเดินทางในกลุ่มจังหวัดริมโขง

ททท. จึงเสนอให้ผู้ประกอบการท่องเที่ยวเร่งปรับโมเดลธุรกิจจากการขายทัวร์รูปแบบเดิม เป็นการสร้างประสบการณ์เฉพาะกลุ่ม (Exclusive Experience) ควบคู่ไปกับการพึ่งพามาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจจากภาครัฐ เพื่ออุดหนุนและกระจายความเสี่ยงในช่วง Low Season รักษาเสถียรภาพรายได้ของผู้ประกอบการในพื้นที่อย่างยั่งยืน