ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวลำปาง สำเร็จแผนเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ข้าวปี 2569 กระจายพันธุ์ดี 280 ตัน สู่เกษตรกร 2,950 ครัวเรือน ครอบคลุมกว่า 2 หมื่นไร่ ชูงบ 5.1 ล้านบาท ลุยแก้โจทย์พันธุ์ปน พร้อมปักหมุดขยายผลปี 2570
KEY POINTS
- ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวลำปางดำเนินโครงการส่งเสริมการเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ข้าวปี 2569 โดยแจกจ่ายเมล็ดพันธุ์คุณภาพดีจำนวน 280 ตัน
- โครงการช่วยเหลือเกษตรกรในพื้นที่จำนวน 2,950 ครัวเรือน ครอบคลุมพื้นที่นาข้าวรวมกว่า 20,000 ไร่
- มีเป้าหมายเพื่อให้เกษตรกรเข้าถึงพันธุ์ข้าวบริสุทธิ์ ลดต้นทุนการผลิต แก้ปัญหาพันธุ์ปน และยกระดับคุณภาพผลผลิต
หัวใจสำคัญของการทำนาให้ได้กำไรอย่างยั่งยืน ไม่ได้เริ่มต้นที่การใส่ปุ๋ยหรือเคมีภัณฑ์ แต่เริ่มต้นจาก “เมล็ดพันธุ์คุณภาพดี” ที่ตรงตามสายพันธุ์ การส่งเสริมให้เกษตรกรละทิ้งการเก็บพันธุ์ข้าวเสื่อมสภาพไว้ใช้เอง แล้วเปลี่ยนมาใช้นวัตกรรมเมล็ดพันธุ์บริสุทธิ์ จึงเป็นกระดุมเม็ดแรกในการลดต้นทุน แก้ปัญหาข้าวไม่ได้มาตรฐาน และสร้างอำนาจต่อรองด้านราคาในตลาดข้าวโลก
- ทุ่มงบ 5.1 ล้าน กระจายพันธุ์ดี 280 ตัน ยึดพื้นที่นา 2 หมื่นไร่
นางสาวปิยวรรณ มาตราช ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวลำปาง กรมการข้าว เปิดเผยถึงความสำเร็จในการขับเคลื่อน “โครงการส่งเสริมการเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ข้าว ปี 2569” ในพื้นที่จังหวัดลำปาง ซึ่งดำเนินงานตั้งแต่เดือนตุลาคม 2568 ถึง กันยายน 2569 ภายใต้วงเงินงบประมาณ 5,160,000 บาท
โครงการดังกล่าวประสบความสำเร็จในการสนับสนุนเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีรวม 280,000 กิโลกรัม (280 ตัน) ให้แก่เกษตรกรในพื้นที่จำนวน 2,950 ราย ครอบคลุมแปลงนาข้าวรวม 20,421.80 ไร่ โดยเน้นจัดสรรให้แก่ครัวเรือนที่ขึ้นทะเบียนปลูกข้าวกับกรมส่งเสริมการเกษตร ในอัตราไร่ละ 15 กิโลกรัม (สูงสุดไม่เกิน 30 ไร่ หรือ 450 กิโลกรัมต่อราย) เพื่อให้เกษตรกรเข้าถึงพันธุ์ข้าวบริสุทธิ์ ลดปัญหาพันธุ์ปน และยกระดับมูลค่าผลผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด
“ข้าวสร้างรายได้ส่งออกให้ประเทศสูงถึงปีละกว่า 2 แสนล้านบาท แต่ปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญที่สุดคือคุณภาพเมล็ดพันธุ์ การเปลี่ยนมาใช้เมล็ดพันธุ์ดีที่ผ่านการรับรอง จะช่วยลดปัญหาเมล็ดพันธุ์เสื่อมสภาพจากการเก็บไว้ใช้เองต่อเนื่อง และช่วยให้เกษตรกรขายข้าวเปลือกได้ราคาดีขึ้น” — นางสาวปิยวรรณ มาตราช
- ลงพื้นที่ติดตามแปลงนาต่อเนื่อง ติวกระบวนทัศน์ดูแลพันธุ์ข้าว
นอกเหนือจากการแจกจ่ายเมล็ดพันธุ์ ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวลำปางยังส่งเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ติดตามการใช้งานในแปลงนาของเกษตรกรอย่างใกล้ชิด เพื่อรับฟังปัญหา อุปสรรค และให้คำแนะนำทางเทคนิคเกี่ยวกับการดูแลรักษาแปลงนาอย่างเหมาะสม เพื่อให้การนำเมล็ดพันธุ์ไปใช้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและลดอัตราการสูญเสีย
- กางแผนปี 2570 ขยายผลเจาะพื้นที่เก็บพันธุ์ข้าวใช้เอง
สำหรับทิศทางในระยะต่อไป ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวลำปาง เตรียมขยายผลโครงการเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ข้าวต่อเนื่องเข้าสู่ปีงบประมาณ 2570 โดยมุ่งเน้นขยายพื้นที่การส่งเสริมให้ครอบคลุมกลุ่มเกษตรกรที่ยังคงใช้เมล็ดพันธุ์ไม่ได้มาตรฐาน หรือกลุ่มที่เก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้เองติดต่อกันเป็นเวลานาน เพื่อวางรากฐานการผลิตข้าวคุณภาพสูง และเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าวไทยในระยะยาว
การขับเคลื่อนโครงการเปลี่ยนเมล็ดพันธุ์ข้าวในจังหวัดลำปางครั้งนี้ สะท้อนถึงการแก้ปัญหาภาคการเกษตรจากต้นน้ำอย่างตรงจุด การสนับสนุนให้เกษตรกรเข้าถึงเมล็ดพันธุ์บริสุทธิ์ควบคู่ไปกับการให้องค์ความรู้ในการดูแลแปลงนา ไม่เพียงแต่ช่วยลดต้นทุนจากการใช้ปัจจัยการผลิตที่สิ้นเปลือง แต่ยังเป็นการยกระดับโครงสร้างพื้นฐานด้านการผลิต เพื่อให้ข้าวไทยสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้อย่างยั่งยืน
