สกัดนำเข้า-ผลิตแผงโซลาร์เซลล์ด้อยคุณภาพคุมเข้มช่วงเปลี่ยนผ่านพลังงาน

โดยการส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์แบบติดตั้งบนหลังคา (Solar Rooftop) สำหรับภาคประชาชนเพื่อเป็นกลไกในการเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถเป็นผู้ผลิตไฟฟ้าได้ด้วยตนเองและลดการพึ่งพาไฟฟ้าจากระบบหลัก อันจะเป็นการลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงานของประชาชนในภาวะที่ค่าครองชีพปรับตัวสูงขึ้น ตลอดจนสนับสนุนให้ระบบเศรษฐกิจของประเทศสามารถขับเคลื่อนไปได้อย่างต่อเนื่องโดยมอบหมายหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องโดยเร็วนั้น

ในส่วนของกระทรวงอุตสาหกรรม โดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมพิจารณาแล้วจึงได้ยกร่างกฎกระทรวงกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน พ.ศ. ....ขึ้น เพื่อกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอน(ไม่ครอบคลุมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่รวมอยู่ในผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอื่น)ต้องเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเลขที่ มอก. 61730 เล่ม 2 – 2567ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรมเรื่อง กำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมคุณสมบัติด้านความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เล่ม 2 ข้อกำหนดสำหรับการทดสอบ พ.ศ. 2567 ลงวันที่ 27 ธ.ค. 2567 (มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมใหม่)

จากนั้นเมื่อวันที่ 29 ก.ย. 2569 ที่ผ่านมา คณะรัฐมนตรีมีเห็นชอบร่างกฎกระทรวงกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ชนิดผลึกซิลิคอนต้องเป็นไปตามมาตรฐาน พ.ศ. .... ตามที่กระทรวงอุตสาหกรรมเสนอ ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณาแล้ว และให้ดำเนินการต่อไปได้ รวมทั้งให้กระทรวงอุตสาหกรรมรับความเห็นของสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานไปพิจารณาดำเนินการต่อไปด้วย

สำหรับสาระสำคัญของร่างกฎกระทรวงกำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน พ.ศ. .... ที่กระทรวงอุตสาหกรรมเสนอนั้นว่าด้วยการกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมนี้เป็นข้อกำหนดสำหรับการตรวจสอบความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เช่น การทดสอบระบบไฟฟ้า กระแสไฟไหลย้อน หรืออุปกรณ์ภายในร้อนผิดปกติ เพื่อป้องกันไฟดูด ไฟรั่ว ความร้อนสะสม และไฟไหม้ เพื่อควบคุมให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมดังกล่าวมีคุณภาพและมีความปลอดภัย 

สอดคล้องกับมาตรฐานสากล และควบคุมมิให้มีการทำหรือนำเข้าผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ด้อยคุณภาพเข้ามาจำหน่ายในราชอาณาจักร โดยร่างกฎกระทรวงดังกล่าวมีผลใช้บังคับนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ปัจจุบันสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมได้เตรียมความพร้อมกับผู้ประกอบการในการดำเนินการในเรื่องนี้แล้ว โดยคาดว่าจะมีผู้ประกอบการ ผู้ทำและผู้นำเข้า จำนวน 200 ราย ที่พร้อมดำเนินการ

ทั้งนี้ ผู้ทำหรือผู้นำเข้าผลิตภัตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์จะต้องขอรับใบอนุญาตทำหรือนำเข้าผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมดังกล่าว และผู้จำหน่ายผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมแผงเซลล์แสงอาทิตย์ จะต้องจำหน่ายผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมดังกล่าวที่ได้รับใบอนุญาตและเป็นไปตามมาตรฐาน ซึ่งหากผู้ใดไม่ปฏิบัติตามหรือฝ่าฝืนจะได้รับโทษตามกฎหมายว่าด้วยมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานเห็นว่า สำนักงานฯ ได้มีระเบียบคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานและประกาศคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน เกี่ยวกับการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัยของแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมหรือมาตรฐานสากล และระเบียบข้อกำหนดของการไฟฟ้า ซึ่งเป็นการกำหนดมาตรฐานอย่างกว้าง และครอบคลุมถึงกรณีที่กฎหมายมีการปรับปรุงแก้ไขแล้ว สำหรับการกำหนดให้ร่างกฎกระทรวงดังกล่าวมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปนั้น ควรมีการกำหนดแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมดังกล่าว ซึ่งอาจจะมีการนำเข้าแผงเซลล์แสงอาทิตย์แล้ว หรืออยู่ระหว่างดำเนินการติดตั้งแผงเซลล์แสงอาทิตย์ เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อการบังคับใช้กฎหมายในภาพรวม

นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า มาตรฐานดังกล่าวครอบคลุมการตรวจสอบความปลอดภัยที่สำคัญ เช่น ระบบไฟฟ้า กระแสไฟไหลย้อน และกรณีอุปกรณ์ภายในเกิดความร้อนผิดปกติ เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากไฟดูด ไฟรั่ว ความร้อนสะสม และไฟไหม้ ซึ่งจะช่วยสร้างหลักประกันให้ประชาชนมั่นใจว่าแผงเซลล์แสงอาทิตย์ที่นำมาติดตั้งมีคุณภาพและผ่านมาตรฐานด้านความปลอดภัย

ก่อนหน้านี้ สมอ. ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างกฎกระทรวงอีกครั้ง ระหว่างวันที่ 20 พ.ค.–18 มิ.ย.2569 มีผู้แสดงความคิดเห็น 47 ราย แบ่งเป็นเห็นชอบตามร่างทุกประการ 7 ราย เห็นชอบแต่มีข้อเสนอเพิ่มเติมเกี่ยวกับระยะเวลาการบังคับใช้และการยอมรับผลการทดสอบ 24 ราย และไม่เห็นชอบ 16 ราย พร้อมจัดทำรายงานสรุปผลการรับฟังความคิดเห็นและการวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากกฎหมายแล้ว