บอร์ด กขค. ดัดหลังโมเดิร์นเทรดเหนียวหนี้! ไฟเขียวร่างกฎเหล็ก “เครดิตเทอม” ใช้ยาแรงโมเดิร์นเทรดจ่ายเงิน SMEs ภายใน 30–45 วัน หากฝ่าฝืนฟันปรับทันที 10% ของยอดขาย ปลดล็อกเงินจมกว่า 2 แสนล้านบาทต่อปี คาดเริ่มใช้ ก.ย.นี้
นางวรวรรณ ชิตอรุณ กรรมการคณะกรรมการ การแข่งขันทางการค้า (บอร์ด กขค.) เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะกรรมการ การแข่งขันทางการค้า (กขค.) เมื่อวันที่ 17 ส.ค.2569 มีมติเห็นชอบร่างประกาศคณะกรรมการ การแข่งขันทางการค้า เรื่อง การปฏิบัติทางการค้าที่เป็นธรรมเกี่ยวกับระยะเวลาการให้สินเชื่อทางการค้า (Credit Term) ระหว่างผู้ประกอบธุรกิจขนาดใหญ่หรือผู้ประกอบธุรกิจค้าส่งค้าปลีกขนาดใหญ่กับผู้ประกอบธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SMEs)
ทั้งนี้ สำนักงานคณะกรรมการ การแข่งขันทางการค้า (สำนักงาน กขค.) จะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเป็นเวลา 15 วัน ก่อนนำข้อเสนอแนะมาปรับปรุง และประกาศใช้เป็นกฎหมายอย่างเป็นทางการ โดยคาดว่าจะมีผลบังคับใช้ได้ในช่วงต้นเดือนก.ย.2569
ร่างประกาศฉบับดังกล่าวถือเป็นการยกระดับการกำกับดูแลพฤติกรรมทางการค้าของธุรกิจรายใหญ่ โดยเฉพาะธุรกิจค้าส่งค้าปลีกสมัยใหม่ (โมเดิร์นเทรด) ในประเด็นการกำหนดระยะเวลาการชำระค่าสินค้าหรือการให้สินเชื่อทางการค้าแก่ผู้ประกอบการ SMEs ให้มีความเข้มงวดมากขึ้น
ปัจจุบัน สำนักงาน กขค. ใช้แนวทางพิจารณาการปฏิบัติทางการค้าที่เป็นธรรมเกี่ยวกับระยะเวลาการให้สินเชื่อทางการค้า หรือแนวปฏิบัติด้าน Credit Term มาตั้งแต่ปี 2564 โดยกำหนดระยะเวลาการชำระเงินไม่เกิน 30 วัน สำหรับสินค้าเกษตร และไม่เกิน 45 วัน สำหรับภาคการค้า การผลิต และการบริการ
อย่างไรก็ตาม พบว่าผู้ประกอบการรายใหญ่จำนวนมากยังคงประวิงเวลาการชำระเงินเกินกว่าระยะเวลาที่กำหนด บางกรณียืดเยื้อไปถึง 60 วัน 90 วัน หรือ 180 วัน ส่งผลให้ผู้ประกอบการ SMEs ขาดสภาพคล่อง และขาดเงินทุนหมุนเวียนในการดำเนินธุรกิจ คิดเป็นมูลค่าความเสียหายรวมกว่า 200,000 ล้านบาทต่อปี
แม้การประวิงเวลาชำระเงินจะเข้าข่ายความผิดตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ.2560 แต่เนื่องจากที่ผ่านมาเป็นเพียงแนวปฏิบัติ ทำให้กระบวนการบังคับใช้กฎหมายต้องอาศัยการสืบสวน และรวบรวมข้อเท็จจริงเป็นเวลานาน ส่งผลให้การลงโทษล่าช้า
สำหรับร่างประกาศฉบับใหม่ จะเปิดทางให้สำนักงาน กขค. สามารถดำเนินการลงโทษทางปกครองได้ทันที โดยกำหนดโทษปรับไม่เกิน 10% ของรายได้ในปีที่กระทำความผิด ส่วนกรณีที่เป็นการกระทำผิดในปีแรกของการประกอบธุรกิจ จะมีโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 1 ล้านบาท
นางวรวรรณ กล่าวว่า จากการลงพื้นที่พบปะภาคธุรกิจในหลายจังหวัด สำนักงาน กขค. ได้รับข้อร้องเรียนจากผู้ประกอบการรายย่อยจำนวนมากว่าผู้ประกอบการโมเดิร์นเทรดบางรายใช้วิธีประวิงเวลาการจ่ายเงินค่าสินค้านานถึง 180 วัน ทั้งที่เงินดังกล่าวเป็นรายได้ของผู้ประกอบการ SMEs
นอกจากนี้ ยังพบว่าบางรายใช้วิธีหักลดราคาหน้าเช็ก หรือใช้เงินที่ค้างชำระไปลงทุนต่อ แทนการกู้ยืมจากสถาบันการเงิน ส่งผลให้ผู้ประกอบการรายใหญ่ได้รับประโยชน์ ขณะที่ผู้ประกอบการรายย่อยต้องแบกรับภาระด้านสภาพคล่อง
“หากรอให้ผู้ประกอบการเข้ามาร้องเรียนเพียงอย่างเดียว ปัญหาก็อาจไม่ได้รับการแก้ไข เพราะผู้ประกอบการรายเล็กจำนวนมากไม่กล้าร้องเรียน เนื่องจากกังวลว่าจะถูกตัดช่องทางการจำหน่ายสินค้า ดังนั้น จึงจำเป็นต้องใช้มาตรการที่เข้มงวดมากขึ้น เพื่อให้ผู้ประกอบการรายใหญ่ชำระค่าสินค้าตามกำหนด และช่วยให้ SMEs มีสภาพคล่องเพียงพอในการดำเนินธุรกิจ” นางวรวรรณ กล่าว
ทั้งนี้ ร่างประกาศยังได้กำหนดห้ามผู้ประกอบธุรกิจรายใหญ่ประวิงเวลาการชำระค่าสินค้าหรือค่าบริการเกินกว่าระยะเวลาที่กำหนดโดยไม่มีเหตุอันสมควร ห้ามเปลี่ยนแปลงระยะเวลาการให้สินเชื่อทางการค้าหรือเงื่อนไขตามสัญญาโดยไม่มีเหตุอันสมควร หรือไม่แจ้งให้คู่ค้าทราบล่วงหน้า รวมถึงห้ามกำหนดเงื่อนไขพิเศษเกี่ยวกับการให้สินเชื่อทางการค้าที่อาจสร้างภาระเกินความจำเป็นแก่คู่สัญญา
นอกจากนี้ ในร่างประกาศดังกล่าว ยังกำหนดระยะเวลาสินเชื่อการค้าไม่เกิน 30 วัน สำหรับการค้าสินค้าเกษตร และไม่เกิน 45 วันสำหรับภาคการค้า การผลิต และการบริการ, ห้ามรายใหญ่ประวิงเวลาจ่ายค่าสินค้าหรือบริการเกินกว่าระยะเวลาที่กำหนดโดยไม่มีเหตุอันควร, ห้ามเปลี่ยนแปลงระยะเวลาการให้สินเชื่อการค้า หรือเงื่อนไขอื่นภายใต้สัญญาโดยไม่มีเหตุอันควร หรือไม่แจ้งล่วงหน้า, ห้ามมีพฤติกรรมอื่นๆ อันเป็นการบังคับโมเดิร์นเทรดรายอื่น ซึ่งเป็นคู่ค้ากับ SMEs อย่างไม่เป็นธรรม เช่น กำหนดเงื่อนไขพิเศษเกี่ยวกับการให้สินเชื่อการค้า ที่อาจสร้างภาระอันไม่จำเป็นแก่คู่สัญญา เป็นต้น
ทั้งนี้ หากฝ่าฝืน จะมีความผิดตามมาตรา 82 พ.ร.บ.แข่งขันทางการค้า โดยต้องชำระค่าปรับทางปกครองไม่เกิน 10% ของรายได้ในปีที่กระทำผิด หากเป็นการกระทำผิดในปีแรกของการประกอบธุรกิจ ให้ชำระค่าปรับทางปกครองไม่เกิน 1 ล้านบาท
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์
