ท่ามกลางคลื่นการเปลี่ยนผ่านอุตสาหกรรมพลังงานโลกที่รุนแรงขึ้น กลุ่ม ปตท. เร่งเครื่องยกระดับองค์กรครั้งใหญ่ ด้วยการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ Digital Transformation เป็น “กลไกหลัก” ขับเคลื่อนประสิทธิภาพและความสามารถแข่งขันทั้งห่วงโซ่ธุรกิจ ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ
ดร.คงกระพัน อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) เปิดเผยกับ "กรุงเทพธุรกิจ" ว่า ปตท. วางกรอบการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) โดยขับเคลื่อนผ่าน 3 แกนสำคัญ ได้แก่
1. Use Case มุ่งสร้างกำไรและเพิ่มประสิทธิภาพเชิงพาณิชย์
2. Infrastructure พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ทั้ง Cloud และ Cyber Security
3. People ยกระดับทักษะบุคลากรให้พร้อมทำงานร่วมกับ AI
“วันนี้ AI ก้าวหน้าและเข้มข้นกว่ารอบ Digital Transformation ในอดีตมาก ปัจจุบันกว่า 90% ของ Use Case ด้านดิจิทัลของ ปตท. มี AI เข้ามาเกี่ยวข้อง”
ในธุรกิจสำรวจและผลิต (E&P) ปตท. นำ AI วิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ ทั้งข้อมูลธรณีวิทยา ภาพถ่ายดาวเทียม และคลื่นไหวสะเทือน (Seismic) ช่วยลดเวลาวิเคราะห์ศักยภาพแหล่งพลังงาน จากเดิมที่ใช้เวลาหลายเดือน เหลือไม่ถึง 1 สัปดาห์ เพิ่มความแม่นยำและลดต้นทุนการสำรวจที่มีมูลค่าสูง
ขณะที่กลุ่มโรงกลั่นและปิโตรเคมี ซึ่งมีโรงงานในเครือเกือบ 100 แห่ง ได้นำ AI พัฒนา Smart Plants และ Digital Twins เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต (Optimization) ลดต้นทุน และยกระดับความสามารถแข่งขัน
"ทั้งหมดถูกรวมไว้ภายใต้โครงการ Vision X ซึ่งตั้งเป้าลดค่าใช้จ่ายและเพิ่มกำไรให้ได้ 30,000 ล้านบาท ภายในปี 2570 โดยในปี 2568 สามารถดำเนินการได้แล้วกว่า 12,000 ล้านบาท สะท้อนผลลัพธ์เชิงรูปธรรมจากการใช้เทคโนโลยี"
สำหรับประเด็นผลกระทบต่อแรงงาน นายคงกระพัน กล่าวย้ำชัดว่า บริษัทจะไม่ใช้แนวทางเลิกจ้าง (Lay-off) แบบหลายองค์กรในต่างประเทศ แต่จะบริหารจัดการผ่านการปรับโครงสร้างอัตรากำลังตามธรรมชาติ เช่น ชะลอการรับพนักงานใหม่ในตำแหน่งที่ AI ทดแทนได้เมื่อมีการเกษียณ พร้อมเดินหน้าลงทุน Upskill-Reskill เพื่อพัฒนาบุคลากรสู่ทักษะระดับสูง (High Skill) ให้สามารถทำงานร่วมกับ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
“AI ไม่ใช่แค่เครื่องมือ แต่คือ Enabler สำคัญในการยกระดับองค์กรและสร้างการเติบโตระยะยาว”
อย่างไรก็ตาม การเร่งสปีด AI ครั้งนี้ จึงไม่เพียงเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพเชิงเทคโนโลยี หากแต่เป็นยุทธศาสตร์พลิกโฉมองค์กรพลังงานแห่งชาติ ให้พร้อมรับการแข่งขันในยุคดิจิทัลเต็มรูปแบบ