'กรมราง' ปรับโครงสร้างค่าโดยสารรถไฟฟ้าทั้งระบบ ชงรัฐบาลสิ้นปีนี้

นายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง เป็นประธานเปิดการประชุมกลุ่มย่อยเพื่อรับฟังความคิดเห็น ครั้งที่ 1 โครงการศึกษาการกำหนดอัตราค่าโดยสารขนส่งมวลชนระบบรางแบบเขตพื้นที่ (Zonal Fare) ตามเขตพื้นที่จัดเก็บค่าธรรมเนียมผ่านเข้าพื้นที่จราจรหนาแน่น โดยระบุว่า ขณะนี้กรมฯ อยู่ระหว่างการศึกษาแนวทางการจัดเก็บค่าโดยสารรูปแบบใหม่เพื่อรองรับนโยบายค่าโดยสาร 40 บาทต่อวัน ให้ครอบคลุมทุกสีทุกเส้นทางในอนาคต โดยโจทย์หลักคือการบริหารจัดการที่ไม่สร้างภาระหนี้สาธารณะหรือภาระการอุดหนุนที่มากจนเกินไป ซึ่งแนวทางที่มีความเป็นไปได้สูงคือการจัดเก็บตามโซน (Zoning)

สำหรับ โมเดลการแบ่งโซนที่อยู่ระหว่างการพิจารณามี 2 รูปแบบหลัก คือ Area Zone ที่แบ่งตามระยะทางสถานี และ Time Zone ซึ่งเป็นการจัดเก็บตามระยะเวลาการเดินทาง โดยเบื้องต้นมองว่าการเก็บตามเวลา (Time Zone) เป็นแนวทางที่ทำได้ง่ายและเป็นธรรมต่อผู้ใช้บริการมากที่สุด เช่น กำหนดอัตรา 40 บาทสำหรับการเดินทางภายใน 1 ชั่วโมง หรือ 60 นาที

ซึ่งจากการวิเคราะห์พฤติกรรมผู้โดยสารพบว่า ส่วนใหญ่เดินทางเฉลี่ยเพียง 8-12 สถานี หรือประมาณ 20-25 นาทีเท่านั้น กลุ่มนี้จึงจะไม่ได้รับผลกระทบจากการปรับโครงสร้างราคา

อย่างไรก็ตาม สำหรับกลุ่มที่เดินทางระยะไกลข้ามโซน เช่น เส้นทางสมุทรปราการไปคูคต ใช้เวลาเดินทางมากกว่า 60 นาที ซึ่งมีสัดส่วนไม่ถึง 10% ของผู้โดยสารทั้งหมด อาจจำเป็นต้องปรับอัตราค่าโดยสารเพิ่มขึ้นในลักษณะขั้นบันได เช่น 50, 60 ไปจนถึงสูงสุดไม่เกิน 80 บาท เพื่อลดส่วนต่างที่รัฐต้องเข้าไปชดเชย โดยเปรียบเทียบจากนโยบาย 20 บาทตลอดสายเดิมที่เคยประเมินว่าต้องใช้วงเงินอุดหนุนสูงถึง 8,000 ล้านบาทต่อปี การใช้ระบบ Zoning จะช่วยให้ตัวเลขการชดเชยลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

ด้านไทม์ไลน์การดำเนินงาน กรมการขนส่งทางราง คาดว่าจะสามารถสรุปผลการศึกษาประเด็นการแบ่งโซนและอัตราค่าโดยสารที่เหมาะสมได้ทั้งหมดภายในสิ้นปีนี้ เพื่อเสนอทางเลือกให้กระทรวงคมนาคมและรัฐบาลพิจารณาตัดสินใจ โดยจะมีการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคประชาชนประกอบด้วย ส่วนมาตรการเร่งด่วนสำหรับสายสีแดงและสายสีม่วงที่นโยบาย 40 บาทตลอดวันกำลังจะหมดอายุลง

คาดว่า อาจมีการเสนอให้ต่ออายุออกไปก่อนในระหว่างที่กระบวนการซื้อคืนรถไฟฟ้า และการตั้งคณะกรรมการเพื่อเจรจาสัญญาสัมปทานยังไม่มีความชัดเจน