สถานการณ์ราคาน้ำมันโลกที่ปรับตัวพุ่งสูงจากความตึงเครียดสงครามอิหร่านในตะวันออกกลาง กำลังสร้างแรงกดดันต่อระบบพลังงานของหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย โดยรัฐบาลต้องใช้กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเข้ามาช่วยพยุงราคาขายปลีกภายในประเทศ เพื่อบรรเทาผลกระทบต่อค่าครองชีพ และต้นทุนภาคขนส่ง
รายงานจาก บลูมเบิร์ก ระบุว่า ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง โดยราคาน้ำมันดิบเบรนต์อยู่ที่ 115.85 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เพิ่มขึ้น 24.99% ขณะที่น้ำมันดิบสหรัฐ (WTI) อยู่ที่ 115.22 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล เพิ่มขึ้น 26.75% จากความกังวลต่อการหยุดชะงักของอุปทานน้ำมันจากตะวันออกกลาง
รายงานข่าวจาก สำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) เปิดเผยว่า ราคาน้ำมันดิบที่ทะลุระดับ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ส่งผลให้ภาระการอุดหนุนราคาน้ำมันของกองทุนเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
ข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 9 มี.ค.2569 กองทุนน้ำมัน ต้องอุดหนุนราคาน้ำมันดีเซล ลิตรละ 11.73 บาท เพื่อรักษาระดับราคาขายปลีกไว้ที่ 29.94 บาทต่อลิตร ตามนโยบายตรึงราคาไม่ให้เกินลิตรละ 30 บาท เพิ่มขึ้นจากวันที่ 6 มี.ค.2569 ที่อุดหนุนอยู่ ลิตรละ 9.57 บาท
ขณะเดียวกัน กองทุนยังต้องอุดหนุนน้ำมันประเภทอื่นเพิ่มขึ้น ได้แก่
- แก๊สโซฮอล์ 95 E10 อุดหนุน ลิตรละ 3.06 บาท เพิ่มขึ้น 1.06 บาท
- แก๊สโซฮอล์ 91 อุดหนุน ลิตรละ 3.06 บาท เพิ่มขึ้น 1.06 บาท
- แก๊สโซฮอล์ 95 E20 อุดหนุน ลิตรละ 4.03 บาท เพิ่มขึ้น 1.55 บาท
- แก๊สโซฮอล์ E85 อุดหนุน ลิตรละ 0.30 บาท เท่าเดิม
ผลจากภาระการอุดหนุนดังกล่าว ทำให้สถานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ณ วันที่ 8 มี.ค.2569 อยู่ที่ ติดลบ 786 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นบัญชีน้ำมันบวก 36,949 ล้านบาท และบัญชี LPG ติดลบ 37,735 ล้านบาท
นายอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวว่า ราคาน้ำมันในตลาดโลกที่พุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ต้นทุนน้ำมันในประเทศเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ทำให้ภาครัฐต้องใช้กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเข้ามาช่วยพยุงราคาขายปลีก โดยเฉพาะน้ำมันดีเซลซึ่งเป็นเชื้อเพลิงหลักของภาคขนส่ง และเศรษฐกิจฐานราก
ปัจจุบันรัฐบาลยังคงตรึงราคาน้ำมันดีเซลไว้ ไม่เกิน 30 บาทต่อลิตร (29.94 บาทต่อลิตร) แม้ว่าต้นทุนจริงจะสูงกว่ามาก โดยกองทุนน้ำมัน ต้องใช้เงินอุดหนุนเฉลี่ยประมาณวันละ 700 ล้านบาท
“สถานการณ์ราคาน้ำมันโลกตอนนี้ถือว่าตึงตัวมาก แต่รัฐบาลยังใช้กองทุนน้ำมันเข้ามาดูแลราคาดีเซล เพื่อไม่ให้กระทบค่าครองชีพ และต้นทุนภาคขนส่งของประชาชน” นายอรรถพล กล่าว
นอกจากนี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ยังกล่าวถึงกรณีที่มีรายงานว่าราคาน้ำมันดีเซลในบางพื้นที่ห่างไกล เช่น จังหวัดแม่ฮ่องสอน ปรับขึ้นสูงถึง ลิตรละ 40.50 บาท ว่า สาเหตุหลักเกิดจากโครงสร้างการจำหน่ายที่เกี่ยวข้องกับผู้ค้าคนกลาง หรือ “จ็อบเบอร์” รวมถึงต้นทุนการขนส่งที่สูงจากสภาพภูมิประเทศ
ปั๊มน้ำมันอิสระบางแห่งไม่ได้เป็นคู่ค้าประจำกับผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 จึงต้องซื้อน้ำมันผ่านจ็อบเบอร์ในราคาตลาด เมื่อเกิดภาวะน้ำมันตึงตัว ผู้ค้าน้ำมันรายใหญ่จะจัดสรรน้ำมันให้ลูกค้าประจำก่อน ส่งผลให้ผู้ค้าคนกลางต้องหาน้ำมันในราคาที่สูงขึ้น
ทั้งนี้ กระทรวงพลังงานเตรียมประชุมร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณามาตรการบรรเทาผลกระทบ โดยอาจเปิดช่องให้ผู้ใช้จริงในพื้นที่ห่างไกล เช่น ผู้ประกอบการหรือสถานีบริการน้ำมัน สามารถซื้อจากผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 ได้โดยตรงในช่วงวิกฤติ เพื่อลดต้นทุน และจำกัดบทบาทของคนกลาง
ในด้านความมั่นคงด้านพลังงาน ยืนยันว่า ประเทศไทยจะไม่ประสบปัญหาขาดแคลนน้ำมัน เนื่องจากมีระบบบริหารจัดการที่เข้มแข็ง และมีการกระจายแหล่งนำเข้าน้ำมันจากหลายภูมิภาคทั่วโลก
กระทรวงพลังงานได้สั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งบริหารความเสี่ยงโดยหาแหล่งนำเข้าน้ำมันใหม่เพิ่มเติม เพื่อลดการพึ่งพาตะวันออกกลาง พร้อมใช้เครือข่ายการค้าระหว่างประเทศของ บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) ในธุรกิจเทรดดิ้ง เพื่อจัดหาน้ำมันเข้าสู่ประเทศอย่างต่อเนื่อง
ขณะเดียวกัน กระทรวงพลังงานยังได้กำชับให้พลังงานจังหวัดทั่วประเทศประสานกับผู้ประกอบการสถานีบริการน้ำมัน เพื่อสร้างความเข้าใจกรณีบางปั๊มจำกัดการเติมน้ำมันใส่แกลลอน เพื่อป้องกันการกักตุนในช่วงวิกฤติ
โดยเน้นย้ำว่า หากเป็นลูกค้าประจำที่มีความจำเป็นต้องใช้น้ำมัน เช่น เกษตรกรหรือชาวประมง สถานีบริการควรพิจารณาจำหน่ายให้ตามปกติ เพื่อไม่ให้กระทบต่อการประกอบอาชีพ ขณะเดียวกันจะเพิ่มความเข้มงวดกับการซื้อน้ำมันในปริมาณมากผิดปกติที่อาจเข้าข่ายการกักตุนหรือเก็งกำไร
“อยากขอความร่วมมือประชาชนอย่าตื่นตระหนกไปซื้อน้ำมันสำรองเกินความจำเป็น เพราะระบบการจัดหาน้ำมันของประเทศไทยยังมีความแข็งแกร่ง และมีน้ำมันเพียงพอต่อความต้องการอย่างแน่นอน”
ทั้งนี้ กระทรวงพลังงานยังคงติดตามสถานการณ์ราคาน้ำมันโลกอย่างใกล้ชิด พร้อมเตรียมมาตรการเพิ่มเติมเพื่อรักษาเสถียรภาพด้านพลังงาน และลดผลกระทบต่อเศรษฐกิจ และค่าครองชีพของประชาชนในช่วงวิกฤติครั้งนี้
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์