วันนี้ (10 ก.พ.2569) สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) ได้เปิดเผยผลการศึกษาเรื่อง “เมื่อ AI เขย่าตลาดงาน ใครอยู่ ใครไป โดย ดร. พุทธิพันธุ์ หิรัณยตระกูล นภพบ ทองระย้า ทีม Big Data ของ TDRI โดยมีสาระสำคัญดังนี้จากการวิเคราะห์ข้อมูลของทีม Big Data พบว่าตลาดแรงงานไทยกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างครั้งใหญ่จากการเข้ามาของปัญญาประดิษฐ์ (AI) โดยภาพรวมความต้องการจ้างงานในช่วงปี 2567–2568 ปรับตัวลดลงถึง 9.6% ขณะที่ทักษะด้าน AI กลับกลายเป็น "มาตรฐานใหม่" ที่นายจ้างต้องการอย่างเร่งด่วน
โดยกลุ่มอาชีพที่มีความเสี่ยงที่สุดคือ นักออกแบบกราฟิก ซึ่งมียอดรับสมัครงานลดลงถึง 13% เนื่องจากความก้าวหน้าของ AI เช่น "Nano Banana" ของ Google Gemini ที่สามารถสร้าง Infographic พร้อมจัดวางตัวอักษรได้สมบูรณ์ในเวลาไม่กี่นาที ทำให้งานกราฟิกพื้นฐานถูก AI แย่งงานอย่างมีนัยสำคัญ
ส่วนกลุ่มที่ยังแข็งแกร่ง: คือ นักบัญชี ซึ่งมีความต้องการจ้างงานเติบโตสวนกระแสถึง 7% และ วิศวกรโยธา เนื่องจากทั้งสองอาชีพนี้ต้องอาศัยความรับผิดชอบทางกฎหมาย การตรวจสอบความถูกต้อง และการตัดสินใจเชิงวิชาชีพที่ AI ยังไม่สามารถทำแทนมนุษย์ได้ในขณะนี้
ขณะที่กลุ่มวิศวกรซอฟต์แวร์ แม้ความต้องการจ้างงานจะลดลงเล็กน้อย (5.3%) แต่ทักษะ AI กลายเป็นเงื่อนไขสำคัญ โดยมีประกาศงานที่ต้องการทักษะนี้เพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัว (94.6%)
นอกจากนั้นพบว่าวิกฤติเด็กจบใหม่ นั้นมีความชัดเจนมากขึ้น เนื่องจากองค์กรต่างๆเริ่มต้องการแค่ คนตรวจงานที่ทำจาก AI ดังนั้นประเด็นที่น่ากังวลที่สุดคือ ปรากฏการณ์ "ความลำเอียงต่อผู้มีประสบการณ์" (Seniority Bias) โดยผลการศึกษาพบว่านายจ้างมักเรียกหาแรงงานที่มีประสบการณ์ 3 ปีขึ้นไปเพื่อมาใช้งาน AI เนื่องจากองค์กรต้องการคนที่สามารถ "ตรวจสอบความถูกต้อง" (Validation) และจัดการกับข้อผิดพลาดของ AI ได้ทันที มากกว่าที่จะจ้างเด็กจบใหม่มาฝึกฝนทักษะนี้คู่กับการเรียนรู้ AI ไปด้วย
โดยภาวะดังกล่าวส่งผลให้ตำแหน่งงานระดับเริ่มต้น (Entry-level) หดตัวลงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งอาจทำให้สิ่งที่เรียกว่าท่อส่งกำลังคน (Talent Pipeline) เสียหาย ในระยะยาว หากแรงงานรุ่นใหม่ไม่สามารถเข้าสู่ระบบเพื่อสะสมประสบการณ์ได้ ประเทศไทยจะเผชิญกับวิกฤติขาดแคลนแรงงานทักษะสูงอย่างรุนแรงเมื่อคนรุ่นเก่าเกษียณไป
ทั้งนี้ทีม Big Data ของ TDRI มีข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เพื่อแก้ปัญหาที่สำคัญดังนี้
1. ภาคการศึกษา ต้องปรับเกณฑ์การวัดผลจากการดูเพียง "ผลลัพธ์" มาเป็นการเน้น "กระบวนการคิด และการตรวจสอบ" เพื่อสร้างบัณฑิตที่สามารถกำกับ และต่อยอดงานจาก AI ได้
2. ภาคเอกชน ต้องเปิดพื้นที่ให้เด็กจบใหม่ได้เติบโต โดยการออกแบบงานระดับต้นใหม่ที่เน้นการทำงานร่วมกับ AI
3. ภาครัฐ ควรมีมาตรการจูงใจ (Incentive) ให้บริษัทต่างๆ ปรับโครงสร้างองค์กรแบบ "AI-Human Partnership" มากกว่าการใช้ AI เพื่อลดต้นทุนด้วยการปลดพนักงานเพียงอย่างเดียว
“ข้อมูลปี 2568 ชี้ชัดว่า เราไม่อาจปล่อยให้กลไกตลาดจัดการปัญหานี้โดยลำพัง เนื่องจากตลาดย่อมมุ่งสู่ประสิทธิภาพสูงสุดด้วยการเฟ้นหาเฉพาะยอดฝีมือ และทิ้ง ต้นกล้า ไว้ข้างหลัง ข้อเสนอแนะเชิงจึงไม่ใช่การขัดขวาง AI แต่คือ การสร้างสะพาน'เพื่อเชื่อมช่องว่างประสบการณ์ (Experience Gap) ที่กำลังถ่างกว้างขึ้น” ทีมวิจัยของ TDRI ระบุ
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์