ความต่างระหว่าง 'เงินหยวนดิจิทัล' และระบบ 'การชำระเงินดิจิทัล'

ความก้าวหน้าของเทคโนโลยี ทำให้เห็นการเปลี่ยนแปลงในโลกการเงินมากมาย ตั้งแต่การมีระบบการชำระเงินทางดิจิทัลต่างๆ ทั้งพร้อมเพย์, ทรูวอลเล็ต, ไลน์เพย์ รวมถึงเงินดิจิทัลสกุลคริปโตใหม่ๆ อย่างบิทคอยน์ 

โดยล่าสุดรัฐบาลจีนประกาศออกเงินหยวนดิจิทัล และจะเริ่มทดลองใช้กันในบางเมือง จนหลายคนเกิดข้อสงสัยว่า ระบบเหล่านี้ต่างกันอย่างไร ระหว่างเงินหยวน เงินหยวนดิจทัล บิทคอยน์ และอาลีเพย์ ในบทความครั้งนี้จึงนำมาสรุปเพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น จากมุมมองของนักเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับสถาบันการเงินอยู่บ้าง ดังนี้

การชำระเงินดิจิทัล (Digital payment) อย่าง พร้อมเพย์, ทรูวอลเล็ต, และอาลีเพย์ คือการทำธุรกรรมการเงินทางออนไลน์ ซึ่งอาจชำระเงินเป็นเงินสกุลปกติหรือเงินสกุลดิจิทัลก็ได้

ถ้าเป็นเงินสกุลปกติก็ต้องมีการโอนย้ายธนบัตรหรือเหรียญกันจริงโดยทางตรงหรือทางอ้อม เช่น ผ่านสถาบันการเงิน แต่ถ้าเป็นเงินสกุลดิจิทัลก็อาจใช้เทคโนโลยีอย่างบล็อกเชน ช่วยติดตามธุรกรรมทางการเงิน โดยข้อดีของการชำระเงินดิจิทัล คือการลดการบริหารการจัดการเงินสด สามารถทำธุรกรรมได้รวดเร็วขึ้น และสามารถทำจากที่ใดๆ ก็ได้ผ่านระบบออนไลน์

การออกสกุลเงินทั่วไป รัฐบาลของแต่ละประเทศจะเป็นผู้ออกโดยต้องมีหลักทรัพย์ เช่น ทองคำค้ำประกัน และพิมพ์เป็นธนบัตรออกมาเพื่อให้สามารถทำธุรกรรมได้ มีการรับรองตามกฎหมาย และมีอัตราแลกเปลี่ยนที่ชัดเจน ตามสถานเศรษฐกิจของแต่ละประเทศ และหากประเทศใดมีความมั่นคงทางเศรษฐกิจสูง ก็จะได้รับการยอมรับว่าเป็นสกุลเงินที่มีความน่าเชื่อถือ มีความผันผวนน้อย และหลายๆ ประเทศอยากใช้ในการแลกเปลี่ยน

ส่วนเงินสกุลดิจิทัลที่ออกโดยรัฐบาลอย่างเงินหยวนดิจิทัล (DECP) ไม่ใช่สกุลเงินใหม่และมีกฎหมายรองรับ มีหลักการเช่นเดียวกับการออกธนบัตรทั่วไป รัฐบาลต้องมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน แต่แทนที่จะออกมาเป็นธนบัตรหรือเหรียญ แต่จะออกมาในรูปของดิจิทัลที่สามารถทำธุรกรรมแบบออนไลน์ได้เท่านั้น

โดยมีอัตราแลกเปลี่ยนเท่ากับเงินที่เป็นธนบัตรในสกุลเดียวกัน เช่น 1 หยวนดิจิทัล ก็จะค่าเท่ากับ 1 หยวน ประโยชน์คือช่วยทำให้ลดการบริหารเงินสดและทำธุรกรรมได้ง่ายขึ้นผ่านออนไลน์

เงินสกุลดิจิทัลที่เป็นคริปโตเคอเรนซี่ เช่น บิทคอยน์ จะแตกต่างกับเงินสกุลทั่วไปที่ออกโดยรัฐบาลกลาง เพราะไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน อัตราแลกเปลี่ยนขึ้นอยู่กับตลาดมีความแปรปวนสูง มีจุดประสงค์เพื่อจะออกมาแทนที่เงินสกุลปกติ และส่วนใหญ่ไม่มีกฎหมายรองรับให้ชำระเงินได้ตามกฎหมาย

เงินสกุลดิจิทัลที่เรียกว่า Stable coin อย่าง Libra จะแตกต่างกับเงินคริปโตเคอเรนซี่ เช่น บิทคอยน์ ตรงที่มีหน่วยงานที่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันในการออกเงินดิจิทัลมา มีอัตราแลกเปลี่ยนที่แน่นอน อาจยังไม่มีกฎหมายรองรับ แต่อาจที่ใช้ชำระเงินออนไลน์ผ่านร้านค้าหรือหน่วยงานต่างๆ ที่ยอมรับเงินสกุลนี้ได้

การที่รัฐบาลจีนออกเงินหยวนดิจิทัลมา ก็ทำให้เป็นการลดใช้ธนบัตรเกิดความคล่องตัวขึ้น แม้แต่เดิมมีระบบการชำระเงินดิจิทัลที่ใช้อย่างแพร่หลาย เช่น ระบบอาลีเพย์ วีแชทเพย์ แต่ในทางอ้อมก็ยังต้องมีการโอนและเคลื่อนย้ายธนบัตรอยู่ดี การออกเงินหยวนดิจิทัลในขั้นต้นก็ยังเป็นแค่การทดลองใช้ และคงใช้เวลาอีกหลายปีกว่าจะใช้กันอย่างแพร่หลาย 

การออกนโยบายเงินหยวนดิจิทัล ส่วนหนึ่งก็อาจต้องการทำให้เกิดความคล่องตัวมาขึ้น มีการใช้จ่ายระหว่างประเทศได้ง่ายขึ้นในอนาคต และรัฐบาลจีนก็อยากจะลดการพึ่งพาสกุลเงินอื่นๆ โดยเฉพาะเงินดอลลาร์สหรัฐนั่นเอง