ชี้'เว็บ-โซเชียล'หัวใจหลักดันประชากรโลกตื่นตัว

"ทิม เบอร์เนอร์ส-ลี" ผู้คิดค้นเวิลด์ไวด์เว็บ เรียกร้องให้โลกยอมรับอินเทอร์เน็ตในฐานะสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน ควรได้รับการคุ้มครองไม่ให้ถูกแทรกแซง เปิดให้ประชากรเข้าถึงอินเทอร์เน็ตในราคาย่อมเยา ยกเว็บไซต์ -โซเชียล มีเดีย บทบาทสำคัญดันพลเมืองโลกมีความตื่นตัวในเรื่องต่างๆ ขณะที่ วงเสวนาในไทยเผย กสทช. ยังบกพร่องกำกับดูแลความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวในอินเทอร์เน็ต

"เซอร์ ทิม เบอร์เนอร์ส-ลี" ผู้คิดค้นเว็บและผู้ก่อตั้งมูลนิธิเวิลด์ไวด์เว็บ (World Wide Web Foundation) กล่าวว่า มูลนิธิฯ ได้เปิดเผยดัชนีเว็บประจำปี 2557-58 ชี้วัดบทบาทของเว็บที่มีต่อความก้าวหน้าทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมใน 86 ประเทศทั่วโลก

รายงานระบุว่า ผู้ใช้เว็บ "เสี่ยงสูง" ขึ้นที่จะถูกสอดแนมโดยรัฐบาล เนื่องจากกฎหมายป้องกันการสอดแนมมวลชนมีความอ่อนแอหรือไม่มีเลยในกว่า 84% ของประเทศทั้งหมดที่ทำการศึกษา เพิ่มขึ้นจาก 63% ในปี 2556 ขณะที่ จะมีการเซนเซอร์ออนไลน์มากขึ้น

ทั้งระบุว่า การรวมตัวบนโลกออนไลน์นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในโลกออฟไลน์ แม้ภาพรวมเสรีภาพสื่อจะย่ำแย่ลงในเกือบทุกประเทศที่ทำการศึกษา แต่ "เว็บ" และ "โซเชียลมีเดีย" กลับมีบทบาทสำคัญผลักดันการเคลื่อนไหวของพลเมือง และกว่า 60% ของประเทศทั้งหมด ผู้หญิงใช้เว็บเพื่อแสดงสิทธิของตนเองในระดับปานกลางหรือระดับสูง

ส่วนความเป็นกลางในการให้บริการอินเทอร์เน็ต (net neutrality) อย่างแท้จริงยังคงหาได้ยาก พบว่า มีเพียง 1 ใน 4 ของประเทศทั้งหมดที่มีการบังคับใช้กฎเกณฑ์ที่ชัดเจนและมีประสิทธิภาพ เพื่อต่อต้านการเลือกปฏิบัติทางการเมืองและการค้าในการบริหารทราฟฟิกอินเทอร์เน็ต

โดยความรุนแรงซึ่งมีพื้นฐานจากเรื่องเพศบนโลกออนไลน์ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างมีประสิทธิภาพ 74%ของประเทศทั้งหมดในดัชนีเว็บ หลายประเทศมีรายได้สูงพบว่าศาลและหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายประสบความล้มเหลวในการดำเนินการอย่างเหมาะสม เมื่อมีการใช้ข้อมูลสารสนเทศบนเว็บก่อความรุนแรงทางเพศ

ขณะที่ เกือบ 60% ของประชากรโลกไม่สามารถออนไลน์ได้ และครึ่งหนึ่งของผู้ใช้เว็บอาศัยอยู่ในประเทศที่จำกัดสิทธิ์ออนไลน์อย่างรุนแรง โดยประชากรโลก 4.3 พันล้านคนไม่สามารถเข้าถึงเว็บได้ ขณะที่ประชากรอีกอย่างน้อย 1.8 พันล้านคนเผชิญกับการละเมิดสิทธิขั้นรุนแรงเรื่องความเป็นส่วนตัวและเสรีภาพการแสดงออกบนออนไลน์ และอีก 225 ล้านคนอาศัยอยู่ในประเทศที่ความสามารถการชำระเงินเป็นปัจจัยกำหนดการเข้าถึงคอนเทนต์และบริการ

"ถึงเวลาที่ต้องยอมรับว่าอินเทอร์เน็ตเป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน ต้องทำให้ทุกคนเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ในราคาย่อมเยา รวมถึงให้บริการอินเทอร์เน็ตโดยปราศจากการเลือกปฏิบัติทางการค้าหรือการเมือง ตลอดจนปกป้องความเป็นส่วนตัวและเสรีภาพของผู้ใช้เว็บโดยไม่คำนึงว่าผู้ใช้อาศัยอยู่ที่ใด" ผู้ก่อตั้งมูลนิธิเวิลด์ไวด์เว็บ กล่าว

รายงานชิ้นนี้ ยังระบุว่า กลุ่มประเทศแถบสแกนดิเนเวียกลับมาครองอันดับต้นๆ อีกครั้ง โดยประเทศที่มีความมั่งคั่งสูง ความไม่เท่าเทียมกันต่ำ และปกป้องเสรีภาพพลเมืองอย่างแข็งขัน เช่น ประเทศอันดับต้นๆ อย่าง เดนมาร์ก ฟินแลนด์ และนอร์เวย์ เป็นกลุ่มที่ได้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจสังคมจากเว็บมากสุด

ขณะที่วงเสวนาในไทย หัวข้อ “บทบาทของ กสทช. กับการคุ้มครองความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวในอินเทอร์เน็ต" ที่จัดโดยโครงการติดตามนโยบายสื่อและโทรคมนาคม (NBTC Policy Watch) ร่วมกับเครือข่ายพลเมืองเน็ต ได้เรียกร้องให้คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) สนใจปัญหาการความปลอดภัยและละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลบนอินเทอร์เน็ตอย่างจริงจัง ในฐานะผู้ให้ใบอนุญาตแก่ผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต ทั้งการบังคับใช้กฎหมายและมาตรการต่างๆ เพื่อคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน

โดย กสทช.ควรมีอำนาจเพิกถอนใบอนุญาตหากผู้ประกอบกิจการโทรคมนาคมทำผิด หรือรู้ว่ามีการทำผิดแต่เพิกเฉย พร้อมทั้งปรับเปลี่ยนโครงสร้างการทำงานของสำนักรับเรื่องร้องเรียนและคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการคมนาคมให้เท่าทันเทคโนโลยี มุ่งทำงานเชิงรุกด้วยการตรวจสอบสัญญาณอินเทอร์เน็ตของผู้ได้รับอนุญาตสม่ำเสมอ และควรเป็นตัวกลางวินิจฉัยในกรณีที่เกิดข้อสงสัยว่าระบบอินเทอร์เน็ตอาจไม่ปลอดภัย