คนไทยหวัง'ทีวีดิจิทัล'เพิ่มทางเลือกหนี'อนาล็อก'

ตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย. ที่ผ่านมาประเทศไทยได้เริ่มออกอากาศโทรทัศน์ระบบดิจิทัล (ทีวีดิจิทัล) หลายคนอาจตื่นเต้นกับการมี "ทีวีดิจิทัล" ช่องใหม่ ในขณะที่อีกหลายคนอาจยัง "ไม่รู้จัก" และ "ไม่แน่ใจ" ว่า "ทีวีดิจิทัล" คืออะไร และมีประโยชน์อย่างไร

ช่อง NOW26 ร่วมมือกับ บริษัท มาร์เก็ต 911 จำกัด สำรวจความคิดเห็นประชาชนในกรุงเทพฯและปริมณฑล ช่วงเริ่มต้นออกอากาศทีวีดิจิทัลในเดือนเม.ย.ที่ผ่านมา

วาริณษ์ โชติกรกุล ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัย บริษัท มาร์เก็ต 911 จำกัด กล่าวว่าวัตถุประสงค์หลักของการวิจัย คือ การรับรู้ต่อทีวีดิจิทัล ความเข้าใจ ทัศนคติที่มีต่อทีวีดิจิทัล และเพื่อศึกษาการเปิดรับสื่อและพฤติกรรมการบริโภคสื่อทีวี โดยสำรวจ 488 ตัวอย่าง ด้วยวิธีการเก็บข้อมูลแบบสุ่มอย่างเป็นระบบ (Systematic Random Sampling) และกระจายเก็บข้อมูลทั้งจันทร์-ศุกร์ และเสาร์-อาทิตย์ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่สะท้อนภาพประชากรกลุ่มเป้าหมายมากที่สุด

กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็นชายและหญิงสัดส่วนเท่ากัน ใน 2 ช่วงอายุ คือ 18-40 ปี และ 14-55 ปี สัดส่วน 64% เป็นผู้มีรายได้ครอบครัวระหว่าง 15,000-34,999 บาทต่อเดือน

ส่วนใหญ่มีสมาชิกครอบครัว 2-4 คน คิดเป็นสัดส่วน 74% แต่ละครอบครัวมีทีวี 1-2 เครื่อง ซึ่งระบบทีวีที่ใช้ส่วนใหญ่ คือ ฟรีทีวี 60% จานดาวเทียม 25% เคเบิลทีวี 16%

พบว่ากลุ่มตัวอย่าง "รู้จัก" ทีวีดิจิทัล 82%

'จอทีวี'ครองอุปกรณ์หลัก

การเก็บข้อมูลส่วนแรก จะวิเคราะห์ "สัดส่วน" การรับรู้และความเข้าใจในทีวีดิจิทัล ลักษณะประชากร พฤติกรรมการรับชมทีวี การเปิดรับสื่อทีวีดิจิทัล และความคาดหวังที่มีต่อทีวีดิจิทัล

เมื่อศึกษาพฤติกรรมการรับชมทีวี พบว่าเกือบครึ่ง หรือ 48% ใช้เวลาดูทีวีมากกว่า 4 ชั่วโมงต่อวัน โดยคนที่อยู่คนเดียวมีแนวโน้มดูทีวีเกิน 4 ชั่วโมง มากกว่าคนที่อยู่กับครอบครัว สำหรับช่วงเวลาที่ดูทีวีมากที่สุดในช่วงวันจันทร์-ศุกร์ และวันหยุดสุดสัปดาห์ คือช่วง 18.01-23.00 น.

นอกจากรับชมรายการทีวีต่างๆ ผ่าน "จอทีวี" เป็นอุปกรณ์หลักแล้ว มีสัดส่วน 7% รับชมรายการทีวีผ่านอุปกรณ์อื่นๆ อีก เช่น คอมพิวเตอร์ โน้ตบุ๊ค และอีก 7% รับชมผ่านสมาร์ทโฟน

ทางด้าน "ช่องรายการ" สัดส่วน 11% ชมรายการทีวีผ่านเว็บไวต์ ทั้งบนโทรศัพท์มือถือ และคอมพิวเตอร์ โน้ตบุ๊ค อีก 5% รับชมผ่านแอพพลิเคชั่น ต่างๆ

นั่นหมายความว่าปัจจุบัน "จอทีวี" ยังเป็นอุปกรณ์หลักในการรับชมทีวีของคนกรุงเทพฯและปริมณฑล

อย่างไรก็ตามในอนาคตอันใกล้พฤติกรรมการดูทีวีผ่านสมาร์ทโฟนจะเพิ่มขึ้นอย่างแน่นอน เพราะวิถีชีวิตของคนเมืองและความต้องการในการรับข้อมูลข่าวสารที่รวดเร็วจะมีมากขึ้น

ส่องกิจกรรมขณะดูทีวี

การสำรวจยังพบว่ากิจกรรมต่างๆ ที่คนส่วนใหญ่ในเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล นิยมทำขณะดูทีวี คือการรับประทานอาหาร สัดส่วน 44% สอดคล้องกับข้อมูลในครอบครัวที่มักจะรับชมทีวีด้วยกัน โดยอาจสรุปได้ว่าคนดูทีวีส่วนใหญ่เปิดทีวีขณะทานข้าวกับคนในครอบครัว

เมื่อวิเคราะห์เพิ่มเติมตามช่วงอายุพบว่า ผู้มีอายุในช่วง 18-40 ปี มักทำกิจกรรม "แชท เล่นเกม ใช้อินเทอร์เน็ต และเล่นเฟซบุ๊ค" ขณะดูทีวี ซึ่งเป็นไปตามไลฟ์สไตล์ของผู้บริโภคในกลุ่มอายุดังกล่าว

ขณะที่กลุ่มอายุ 41-55 ปี ไม่ได้ทำกิจกรรมอื่นๆ ขณะดูทีวี ซึ่งเป็นไปตามช่วงอายุที่มีกิจกรรมน้อยลง เช่นเดียวกับกลุ่มที่ดูทีวีน้อยกว่า 1 ชั่วโมงต่อวัน มักจะไม่ทำกิจกรรมอื่นๆ ขณะดูทีวี เนื่องจากการดูทีวีน้อยอยู่แล้ว จึงตั้งใจดูเป็นพิเศษ

หากแบ่งตามสถานภาพสมรส กลุ่มคนโสดจะมีพฤติกรรมเช่นเดียวกับกลุ่มที่มีอายุน้อยเพราะอยู่คนเดียวจึงใช้ โซเชียล เน็ตเวิร์กเป็นเพื่อน และกลุ่มที่แต่งงานแล้วมักจะทำงานบ้าน และทำงานไปด้วยระหว่างดูทีวี

ช่องเพิ่มขึ้น-ภาพคมชัด

สำหรับกลุ่มที่รู้จักทีวีดิจิทัลอยู่แล้ว พบว่า "ความเข้าใจที่มีต่อทีวีดิจิทัล" ที่มาเป็นอันดับหนึ่ง คือ "เป็นทีวีที่มีความคมชัดมากขึ้นทั้งภาพและเสียง" และตามมาด้วย "เป็นทีวีที่มีจำนวนช่องเพิ่มมากขึ้น"

จากผู้ที่รู้จักทีวีดิจิทัล พบว่าทราบข้อมูลจากสื่อฟรีทีวีมากที่สุด 98% รองลงมาคือ ครอบครัว เพื่อน และคนรู้จัก 20%

นอกจากนี้ 94% ของกลุ่มที่รู้จักทีวีดิจิทัล ระบุว่าจะรับชมทีวีดิจิทัลช่องใหม่ โดยให้เหตุผลว่ามีจำนวนช่องเพิ่มขึ้น และมีความคมชัดทั้งภาพและเสียง

ส่วนกลุ่มที่ไม่ต้องการรับชมทีวีดิจิทัล ให้เหตุผลว่า "มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม" และมองว่าฟรีทีวี ที่รับชมอยู่เพียงพอและดีอยู่แล้ว อีกทั้งยังไม่เห็นรูปแบบรายการใหม่จากทีวีดิจิทัล

กลุ่มที่ดูทีวี "น้อยกว่า 2 ชั่วโมง" ให้เหตุผลการรับชมทีวีดิจิทัลไว้ว่า ช่องฟรีทีวีเดิมไม่น่าสนใจและอาจเป็นเหตุผลเดียวกัน ที่ทำให้กลุ่มดังกล่าวดูทีวีน้อยในปัจจุบัน

ผลวิจัยส่วนนี้สามารถสรุปได้ว่ากลุ่มที่ดูทีวีน้อย มีแนวโน้มจะดูทีวีมากขึ้น หากรายการมีความน่าสนใจ ขณะที่คนที่ดูผ่านเว็บไซต์และแอพพลิเคชั่น มองว่าทีวีดิจิทัลนั้น จะมีความคมชัดมากขึ้นทั้งภาพและเสียงจึงสนใจที่จะรับชม ทีวีดิจิทัล

ทั้งนี้ ความคาดหวังต่อทีวีดิจิทัลหลักๆ คือ ภาพและเสียงจะคมชัดขึ้น ทางเลือกในการรับชมและรายการจะมีความหลากหลายมากขึ้น

โดยกลุ่มที่รับชมผ่านระบบทีวีอนาล็อก คาดหวังว่าทีวีดิจิทัล จะมีภาพและเสียงคมชัดขึ้น เนื่องจากระบบทีวีอนาล็อกไม่ให้ภาพที่คมชัดทุกช่อง ทำให้กลุ่มดังกล่าวคาดหวังว่าทีวีดิจิทัล จะให้ภาพและเสียงคมชัดมากขึ้น

อีกทั้งคาดหวังว่า ทีวีดิจิทัล จะให้ทางเลือกในการรับชมมากขึ้น เพราะกลุ่มนี้รู้สึกว่ารายการปัจจุบันไม่ค่อยมีอะไรน่าสนใจ จึงเป็นสาเหตุให้รับชมน้อย

ในขณะที่กลุ่มที่ดูทีวีมาก หรือกว่า 4 ชั่วโมงต่อวัน คาดหวังว่าทีวีดิจิทัล จะมีรายการที่มีความหลากหลายมากขึ้น เพราะรู้สึกว่ารายการทีวีปัจจุบันไม่ค่อยมีอะไรหลากหลาย และมักจะคล้ายกัน

ส่วนผู้ชมที่กำลังศึกษาระดับมหาวิทยาลัยและจบปริญญาตรี คาดหวังว่าทีวีดิจิทัล จะช่วยพัฒนาความรู้ ความสามารถของตนเพิ่มมากขึ้น

ครั้งต่อไปวันจันทร์ 1 ก.ย.นี้ จะนำเสนอข้อมูลการศึกษาพฤติกรรมการรับชมรายการทีวี ผ่านช่องทางและอุปกรณ์ต่างๆ ของคนกรุงเทพฯและปริมณฑล รวมถึงกิจกรรมที่คนไทยทำบนสมาร์ทโฟน