'ธงทอง'นำคณะกก.แจงทีโออาร์น้ำเอกชน

ในวันนี้ (20 มี.ค.) ที่ รร.สยามซิตี้ กรุงเทพฯ สำนักงานนโยบายและบริหารจัดการน้ำและอุทกภัยแห่งชาติ (สบอช.) เปิดเวทีตอบข้อซักถามให้กลุ่มบริษัทเอกชน 6 กลุ่มที่ผ่านเข้ารอบการออกแบบและนำเสนอแนวคิดในการจัดทำโครงการบริหารจัดการน้ำในระยะยั่งยืนของประเทศไทย ตาม พ.ร.ก.ให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อวางระบบบริหารจัดการน้ำและสร้างอนาคตประเทศ พ.ศ. 2555 วงเงิน 3.5 แสนล้านบาท หลังจากที่มีการแจกเอกสารรายละเอียดข้อกำหนดสำหรับการจัดซื้อ/จัดจ้าง ( TOR ) โครงการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน จำนวน 9แผนงาน (โมดูล)

โดยการตอบข้อซักถามในครั้งนี้มีนายธงทอง จันทรางศุ ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการพิจารณาคัดเลือกโครงการเพื่อออกแบบและก่อสร้างระบบการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืนและระบบแก้ไขปัญหาอุทกภัยของประเทศไทย นายสุพจน์ โตวิจักษณ์ชัยกุล เลขาธิการสำนักนโยบายและบริหารจัดการน้ำและอุทกภัยแห่งชาติ (สบอช.) นายอภิชาติ อนุกูลอำไพ คณะอนุกรรมการวิชาการและวิเคราะห์โครงการบริหารจัดการน้ำและอุทกภัย (กบอ.) และนายเลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ อธิบดีกรมชลประทาน ร่วมชี้แจง

ทั้ง 6 กลุ่มบริษัท ได้แก่ 1. บริษัทโคเรีย วอเตอร์ รีซอสเซส คอร์ปอเรชั่น (เค วอเตอร์) 2. กิจการร่วมค้า ญี่ปุ่น-ไทย 3. ITD-POWERCHINA JV 4. กิจการร่วมค้า ทีมไทยแลนด์ 5. กลุ่มบริษัทค้าร่วม ล็อกซเลย์ และ 6. กิจการร่วมค้า ซัมมิท เอสยูที ได้ทยอยส่งคำถามให้กับคณะกรรมการเป็นลายลักษณ์อักษรตามข้อกำหนดในการชี้แจง ทั้งนี้โดยภาพรวมของคำถามที่บริษัทส่วนใหญ่ได้สอบถามเกี่ยวกับการเสนอราคาโครงการต่างๆ เช่น ราคาที่ผู้ว่าจ้าง (รัฐบาลไทย) ได้รวมค่าใช้จ่ายในเรื่องของการทำการประเมินผลกระทบในด้านสิ่งแวดล้อม และสุขภาพ (EHIA) และค่าใช้จ่ายในการศึกษาและทบทวนความเหมาะสมของโครงการหรือไม่ รวมทั้งค่าใช้จ่ายในการจัดการที่ดิน เช่น ค่าใช้จ่ายในการเคลื่อนย้ายและเวนคืนหรือไม่ นอกจากนั้น ยังสอบถามถึงการปรับลดวงเงินในบางโครงการ รวมทั้งความเป็นไปได้ในการขยายเวลาโครงการ รวมทั้งมีคำถามว่ารัฐบาลมีนโยบายจ่ายเงินเพิ่มในกรณีที่โครงการสร้างความเสียหายแก่กลุ่มบริษัทหรือไม่

นายธงทองชี้แจงว่าตาม TOR ที่รัฐบาลได้ร่างขึ้นได้กำหนดการยื่นเสนอราคาของกลุ่มบริษัทที่ยื่นเสนอแนวคิดในรอบสุดท้ายไว้ในรูปแบบของการกำหนดราคาสูงสุดเพื่อดำเนินโครงการให้สำเร็จตามวัตถุประสงค์ หรือเป็นรูปแบบที่เรียกว่า guaranteed maximum price (GMP) ซึ่งราคาที่ผู้แข่งขันจะยื่นเสนอมาในแต่ละโมดูลจะเป็นราคารวมทั้งหมด ซึ่งหมายความว่ากลุ่มบริษัทต้องคิดคำนวณราคาที่จะนำเสนอต่อคณะกรรมการฯอย่างรอบครอบที่สุด ซึ่งรวมถึงการคิดคำนวณความเสี่ยงต่างๆของโครงการ

ดังนั้นในการดำเนินการต่างๆ ยืนยันว่ารัฐบาลในฐานะผู้ว่าจ้างจะไม่มีการจ่ายเงินเพิ่มจากเพดานสูงสุดของในแต่ละโมดูลกำหนดไว้ เช่น ในกรณีโมดูล A1 การสร้างอ่างเก็บน้ำอย่างเหมาะสม ยั่งยืนในพื้นที่ล่ำน้ำปิง ยมน่าน สะแกกรัง และป่าสัก ความจุเก็บกักประมาณ 1,300 ล้านลูกบาศก์เมตร มีงบประมาณไม่เกิน 5 หมื่นล้านบาท ผู้แข่งขันเสนอแผนงานและแนวคิดจะไม่สามารถเสนอราคาเกินกว่า 5 หมื่นล้านบาทได้

เขาอธิบายว่าในการเสนอเอกสารทั้งหมด ซึ่งผู้แข่งขันทุกกลุ่มบริษัทในแต่ละโมดูลจะต้องยืนเอกสารให้กับคณะกรรมการฯที่ สบอช.ในวันที่ 3 พ.ค.นี้ จะประกอบไปด้วยแนวความคิดและเทคนิคจำนวน 25 ชุด เพื่อให้กรรมการทุกคนนำไปพิจารณาให้คะแนน ส่วนซองราคา ให้ยื่นมาแค่ซองเดียว ทั้งนี้ในขั้นตอนของการดำเนินการคณะกรรมการจะพิจารณาเกณฑ์ให้คะแนน ซึ่งเบื้องต้นกำหนดไว้ว่า 3 ส่วนคือ 1.แนวคิดและวิธีการดำเนินการคะแนนเต็ม20 คะแนน 2.ความสมบูรณ์ของข้อเสนอ และเทคนิค 60 คะแนน

3.บุคลากรและประสบการณ์ของกลุ่มบริษัท 20 คะแนน ซึ่งต้องผ่านเกณฑ์ 80 คะแนน จึงจะได้รับการพิจารณาในเรื่องของราคาที่ยื่นเสนอ อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ คณะกรรมการฯะหารือกันเพื่อกำหนดรายละเอียดของเกณฑ์ให้คะแนนในส่วนของเทคนิคให้ชัดเจนในรายละเอียดเพื่อป้องกันกรณีที่คะแนนของกลุ่มบริษัทอาจเท่ากัน ทั้งนี้เมื่อได้กลุ่มบริษัทที่มีคะแนนสูงสุดจะเปิดซองเสนอราคา

จากนั้นคณะกรรมการฯจะพิจารณาความเหมาะสมของราคาหากราคาสูงเกินไปจะมีการเจรจาต่อรองราคา หากไม่สามารถเจรจาตกลงราคาโครงการได้ คณะกรรมการจะสามารถเจรจากับบริษัทที่ได้คะแนนลองลงมาตามลำดับ

อย่างไรก็ตามหากการเจรจาราคาในแต่ละโมดูลไม่สามารถได้ข้อตกลงตามความเหมาะสมคณะกรรมการฯอาจเสนอให้เริ่มขั้นตอนการประมูลใหม่ หรือเสนอให้ยกเลิกการจัดซื้อจัดจ้างในโมดูลนั้นๆได้

"การใช้วิธีกำหนดราคาแบบ guaranteed maximum price ถือว่าเป็นการกำหนดราคาเพื่อให้ภาครัฐบาลในฐานะผู้ว่าจ้างได้ประโยชน์มากที่สุด โดยจะไม่มีการเพิ่มค่าใช้จ่ายใดๆให้กับผู้รับเหมาที่ได้คัดเลือก แต่ในเรื่องการขยายเวลาในการดำเนินโครงการอาจสามารถทำได้บ้างหากมีความจำเป็นแต่ก็ขอให้ผู้รับเหมาทำงานอย่างเต็มที่เพื่อให้งานเสร็จตามระยะเวลาที่กำหนด"นายธงทองกล่าว

สำหรับประเด็นที่กลุ่มบริษัทสอบถามเข้ามาเกี่ยวกับการจัดหาที่ดินและการขออนุญาตใช้พื้นที่ในโครงการต่างๆ นายธงทองกล่าวว่า ตาม TOR ได้กำหนดว่าให้ผู้รับจ้างต้องดำเนินการจัดหาที่ดินหรือประสานงานให้หน่วยงานต่าง ที่เกี่ยวข้องในการขออนุญาตใช้พื้นที่ในการดำเนินการตามเป้าหมาย โดยต้องให้ความสำคัญกับการอพยพย้ายราษฎรออกจากพื้นที่ดำเนินการโครงการหากมีความจำเป็น รวมทั้งมีค่าใช้จ่ายค่าที่ดิน ค่าชดเชยที่ดินและทรัพย์สิน ค่าทดแทน ค่ารื้อย้าย หรือค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่อาจเกิดขึ้น

อย่างไรก็ตามการจัดการที่เกี่ยวกับที่ดินได้แบ่งการดำเนินการออกเป็น 4 ลักษณะคือ 1.ที่ดินที่เป็นของรัฐซึ่งไม่ได้มีบุคคลใดมีสิทธิครอบครองโดยชอบโดยกฎหมาย ผู้ว่าจ้างต้องดำเนินการขอรับการอนุญาตต่อหน่วยงานของรัฐ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเรื่องที่ดิน 2.กรณีที่เป็นที่ดินของรัฐซึ่งมีบุคคลที่มีสิทธิครอบครองหรือได้รับการอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่หรือมีบุคคลใดอาศัยอยู่ในพื้นที่นั้น ให้ผู้รับจ้างดำเนินการจ่ายค่ารื้อย้าย ชดเชยที่ดินและทรัพย์สิน ตามมติคณะรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง และรวมทั้งค่าช่วยเหลือ ค่าดำเนินการ หรือค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องแล้วแต่กรณี หากไม่สามารถดำเนินการได้อาจขอรับการอนุญาตต่อหน่วยงานรัฐ ทั้งนี้ กรณีนี้ผู้รับจ้างไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการซื้อที่ดินเช่นกัน

3.กรณีที่ดินเป็นกรรมสิทธิ์ของเอกชนและสามารถตกลงราคากันได้ ให้ผู้รับจ้างจ่ายค่าจัดหาที่ดิน รวมทั้งการดำเนินการต่างๆ ทั้งหมด และให้มีการโอนกรรมสิทธิ์ตรงให้กับรัฐบาลโดยตรง ไม่ใช่การโอนกรรมสิทธิ์ให้กับผู้รับเหมา และ 4.กรณีที่ดินเป็นกรรมสิทธิ์ของเอกชนแต่ไม่สามารถตกลงราคาหรือไม่อาจตกลงในการโอนกรรมสิทธิ์ได้ให้ผู้ว่าจ้างคือรัฐบาลให้ดำเนินการตามกฎหมายกำหนด ว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ โดยรัฐบาลจะออกค่าใช้จ่ายในการเวนคืนและค่าใช้จ่ายอื่นๆให้ก่อน อย่างไรก็ตามค่าใช้จ่ายในส่วนนี้รัฐบาลจะนำมาหักออกจากวงเงินที่จะจ่ายเป็นค่าจ้างให้กับผู้รับเหมาได้

นายธงทอง ยังกล่าว คำถามและข้อเสนอของกลุ่มบริษัทเค วอเตอร์ ที่เสนอเรื่องของการปรับปรุง TOR ในหลายส่วน เช่นการปรับราคากลางทุก 180 วัน เป็นต้น คณะกรรมการไม่สามารถทำตามได้ เพราะต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ประเทศ และระยะเวลาในการทำงานแม้จะสร้างความไม่พอใจ อย่างไรก็ตามขั้นตอนการดำเนินการในแต่ละโครงการที่มีความล่าช้าเนื่องจากเหตุสุดวิสัย เช่น ขั้นตอนกฎหมายการเวนคืน หรือการทำ EHIA ที่ล่าช้าอาจมีการขยายเวลาให้ตามความจำเป็นซึ่งคงต้องพิจารณาเป็นกรณีๆไป

นายอภิชาติ อนุกูลอำไพ คณะอนุกรรมการวิชาการและวิเคราะห์โครงการบริหารจัดการน้ำและอุทกภัย (กบอ.) กล่าวว่าสำหรับคำถามที่ถามถึงการปรับวงเงินเพิ่มขึ้นและลดลงในบางโมดูล แต่ TOR ต้องการเนื้องงานและคุณภาพสูงนั้นยืนยันว่าคณะอนุกรรมการพิจารณาดีแล้วโดยได้เพิ่มเงินในโครงการที่มีการกำหนดสเป็กสูงขึ้นเช่นโครงการสร้างทางน้ำหลาก 2 ฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ได้เพิ่มเงิน จาก 1.2 แสนล้านบาท เป็น 1.53 แสนล้านบาท และได้ปรับลดวงเงินในโมดูลแก้มลิงลงเนื่องจากมีการตัดยอดน้ำในตอนเหนือจ.นครสวรรค์ลงแล้ว

ส่วนค่าปรับจะไม่มีการกำหนดเพดานค่าปรับสูงสุดแต่จะปรับจนกว่างานจะแล้วเสร็จโดยคิดค่าปรับเป็นรายวัน กรณีที่ผู้รับเหมาไม่สามารถดำเนินโครงการได้ตามที่ระบุไว้ใน TOR จะแบ่งเป็น 2 กรณี คือ 1.กรณีงานศึกษาความเหมาะสมและการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม ชุมชน สังคม และแผนป้องกัน แก้ไขและบรรเทาผลกระทบฯ และงานสำรวจออกแบบรายละเอียดไม่แล้วเสร็จ ตามแผนงานที่เสนอ และได้รับอนุมัติจะคิดค่าปรับ 0.01% ต่อวันของการจ่ายเงินสำหรับการศึกษาออกแบบ และ 2.กรณีที่งานก่อสร้างไม่แล้วเสร็จตามระยะเวลาการทำงานตามสัญญาต้องชำระค่าปรับในอัตรา 0.05% ต่อวันของราคาตามสัญญาจ้าง และต้องชำระค่าใช้จ่ายให้ผู้ควบคุมงาน