“MOUTON NE CHANGE”
วลีสั้น ๆ แต่เป็นอมตะนิรันดร์กาลของ บาฮรง ฟิลิป เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ (Baron Philippe de Rothschild) เจ้าของ ชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ (Château Mouton Rothschild) กล่าวเมื่อครั้งที่ ชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ ได้รับการพิจารณาขึ้นชั้น 1 ของการจัดอันดับบัญชีเมด็อก 1855
ข้อความในฉลากก่อนหน้านั้นเป็นข้อความที่เจ้าของประชดกรรมการตาถั่วอะไรประมาณนั้น "Premier ne puis, Second ne daigne, Mouton suis" (First I cannot be, Second I do not deign to be, I am Mouton)
แปลเป็นไทยประมาณว่า "ที่หนึ่ง ข้าฯ ก็เป็นไม่ได้, ที่สอง ข้าฯ ก็ไม่ยินยอมรับ, เพราะข้าฯ คือมูตง"
ปี 1973 ชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ ได้เลื่อนขึ้นไปชั้น 5 กลายเป็น "5 เสือ" เต็มตัว ข้อความในฉลากจึงถูกเปลี่ยนเป็น...
"Premier je suis, second je fus, Mouton ne change" (First I am, second I was,Mouton does not change) "ที่หนึ่งข้าฯ ได้เป็นแล้ว, ที่สอง ข้าฯ ก็เคยเป็น, แต่มูตองไม่เคยเปลี่ยน"
.. MOUTON NE CHANGE“....
นอกจากคุณภาพน้ำเนื้อที่ไม่เปลี่ยนแล้ว อีกอย่างหนึ่งซึ่งไม่เปลี่ยนคือ คอนเซปต์ฉลากชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ ที่เชิญศิลปินจากทั่วโลกมาออกแบบฉลาก ซึ่งเป็นทั้งเสน่ห์และการตลาดของชาโตแห่งนี้
วินเทจ 1973
ฉลากวินเทจ 1973 ออกแบบโดยปิกัสโซ ศิลปินผู้ยิ่งใหญ่ เป็นปีที่ ชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ ได้รับการเลื่อนขึ้นมาอยู่ชั้น 1 เป็นการปรับเลื่อนชั้นครั้งแรก และครั้งเดียวในประวัติศาสตร์การจัดอันดับไวน์ "เมด็อก 1855” เพราะหลังจาก 1973 ก็ไม่มีการปรับบัญชีอีกเลย !
สำหรับฉลากวินเทจล่าสุดคือ วินเทจ 2023 เป็นฝีมือของ โชอานา วาสกอนเซลอส (Joana Vasconcelos) ศิลปินหญิงชื่อดังชาวโปรตุเกส เป็นศิลปินชาวโปรตุเกสคนแรกที่ได้รับเกียรติออกแบบ ชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์
โชอานา วาสกอนเซลอส วัย 54 ปี มีชื่อเสียงด้านศิลปะจัดวางขนาดใหญ่ (Large-scale installations) เธอออกแบบฉลากชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ 2023 เป็นพวงองุ่นล้อมรอบด้วยโลก น้ำ ดวงอาทิตย์ และดวงดาว เชื่อมโยงกับมือของมนุษย์ซึ่งหมายถึงกระบวนการผลิตไวน์
วินเทจล่าสุด 2023
วินเทจ 2023 ออกมาเฉพาะฉลาก ส่วนไวน์ยังถูกบ่มอยู่ในถังโอ๊คของชาโต อีกไม่นานคงมีการเปิดให้ผู้เชี่ยวชาญได้ชิมแบบออง ปริเมอร์ หรือชิมล่วงหน้าว่าเป็นอย่างไร ?
ก่อนหน้านั้นเคยมีศิลปินหญิงคนแรกของประเทศญี่ปุ่นที่ได้รับเกียรติให้ออกแบบฉลากชาโต มูตง ร็อธส์ชิลด์มาแล้วคือ เซตซูโกะ (Setsuko) ออกแบบฉลากวินเทจ 1991
เซตซูโกะนั้นเป็นภรรยาของบัลธัสหรือเคาน์ บาลธาซาร์ โคลสซอว์สกี้ เดอ โรซา (Count Balthasar Klossowski de Rola / Balthus : 1908-2001) ศิลปินชาวฝรั่งเศสเชื้อสายโปแลนด์-รัสเซีย ผู้ออกแบบฉลากวินเทจ 1993 ที่โด่งดังมาก
ต่อมาก็มีศิลปินสาวชาวญี่ปุ่นคนที่ 2 ที่ออกแบบฉลากชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ คือ ชิฮารุ ชิโอตะ (Chiharu Shiota) ศิลปินสาวเมืองโอซากะ ประเทศญี่ปุ่น วัย 51 ปี ออกแบบฉลากวินเทจ 2021 นี่นับเฉพาะศิลปินหญิง ไม่รวมศิลปินชาย จนมีผู้ตั้งข้อสังเกตว่าเอาใจหรือเจาะตลาดญี่ปุ่นหรือไม่ ? อย่างไร ? เพราะที่ผ่านมานั้นคนญี่ปุ่นโปรดปรานไวน์เบอร์กันดีมากว่าบอร์กโดซ์
บาฮรง ฟิลิป เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ เป็นเจ้าของไอเดียกระฉูด ที่เชิญศิลปินแขนงต่าง ๆ มาออกแบบฉลากตั้งแต่วินเทจ 1945 เป็นต้นมา หลังจากท่านเสียชีวิต ลูกสาวคือ บาฮรอเนส ฟิลิปปิน เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ (Baroness Philippine de Rothschild)
หลังจากบาฮรอเนส เสียชีวิตในปี 2014 ฌูเลียง เดอ บัวมาไชส์ เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ (Julien de Beaumarchais de Rothschild) ลูกชายคนสุดท้องของท่าน ก็เข้ามาเป็นประธานชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ และรับหน้าที่สรรหาศิลปินมาออกแบบฉลากด้วย
วินเทจ 1993
วินเทจ 1993 เป็นฉลากที่ยังมีผู้ต้องการมีไว้ในครอบครองมากมิรู้คลาย ออกแบบโดยบัลธัสดังกล่าว เป็นรูปสาวน้อยวัยเอ๊าะ ๆ นอนทอดกายสบายอารมณ์ เมื่อส่งไปขายในสหรัฐฯ ได้ถูกหน่วยงานควบคุมแอลกอฮอล์ ยาสูบ และอาวุธปืน (BATF) สั่งแบนฉลาก
ทำให้ฉลากที่ขายในสหรัฐฯ ไม่มีรูปหญิงเปลือย ปล่อยเป็นฉลากว่างๆ แต่ข้อความอื่นๆ มีครบ กลายเป็นของสะสม เป็นที่ต้องการ ราคาสูงตราบเท่าทุกวันนี้
มีหลายวินเทจที่ทำเป็นกรณีพิเศษเช่น วินเทจ 1987 บาฮรง ฟิลิป เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ เสียชีวิตลงในเดือนมกราคม 1988 ลูกสาวคือบาฮรอเนส ฟิลิปปิน เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ ได้เข้ามาดูแลกิจการ ฉลากปี 1987 จึงเป็นรูปใบหน้าของคุณพ่อเพื่อเป็นเกียรติในปีที่ท่านเสียชีวิต
อีกอย่างหนึ่งที่เปลี่ยนแปลงคือลายเซ็นบนฉลาก ตั้งแต่วินเทจ 1987 เป็นต้นมาลายเซ็นเป็นของบาฮรอเนส ฟิลิปปิน เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ ลูกสาว ทำให้ วินเทจ 1986 เป็นลายเซ็นสุดท้ายของผู้พ่อ บาฮรง ฟิลิป เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ ผู้ออกแบบฉลากคือ ฮันส์ เออร์นี (Hans Erni) ศิลปินชาวสวิตเซอร์แลนด์
วินเทจ 2004
ฉลากที่ยิ่งใหญ่และเป็นที่ต้องการในยุคนี้คือ วินเทจ 2004 เพราะฉลากเป็นฝีพระหัตถ์ของ พระเจ้าชาร์ลส์ ที่ 3 เมื่อครั้งยังทรงดำรงพระอิสริยยศ เจ้าชายแห่งเวลส์ มกุฎราชกุมารอังกฤษ ซึ่งเป็นพระราชโอรสพระองค์ใหญ่ในสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 และ เจ้าชายฟิลิป ดยุกแห่งเอดินบะระ ปัจจุบันกลายเป็นไวน์ที่หายากในตลาดโลก !!
วินเทจ 2014
วินเทจ 2014 เป็นปีที่ บาฮรอเนส ฟิลิปปีน เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ เสียชีวิต ออกถูกแบบฉลากโดย เดวิด ฮอคนีย์ (David Hockney) ศิลปินชาวอังกฤษที่มีชื่อเสียงด้านการวาดภาพสี ซึ่งเป็นเพื่อนสนิทกับ บาฮรอเนส ฟิลิปปิน เดอ ฮร็อธส์ไชด์ พร้อมข้อความสำหรับเพื่อน ‘In tribute to Philippine’ นับเป็นศิลปินชาวอังกฤษคนที่ 5 ที่ได้ออกแบบฉลากไวน์ที่ยิ่งใหญ่ของโลก
มีฉลากหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับวงการไวน์เมืองไทยคือ วินเทจ 1994 เพราะบาฮรอเนสส์ ฟิลิปปิน เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ เดินทางมาเปิดตัวในเมืองไทยเป็นครั้งแรกของ ชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ โดยจัดที่ร้าน Lyon สาขาเดอะ เพนนินซูลา ราชดำริ ออกแบบฉลากโดย คาเรล แอพเพล (Karel Appel) ศิลปินชื่อก้องโลกชาวดัตช์ เป็นศิลปินชาวเนเธอร์แลนด์คนแรกที่ได้ออกแบบฉลากชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ โดยวาดเป็นชนชาวพื้นเมืองกำลังเต้นรำอยู่รอบ ๆ ขวดไวน์
ผมได้รับเชิญไปร่วมงาน และเขียนลงในเซ็คชั่น "ศุกร์สำราญ" ซึ่งเป็น นสพ.ขนาดแทบลอยด์ แทรกใน นสพ.กรุงเทพธุรกิจ ทุกวันศุกร์ ตามรูปเป็นฉบับวันศุกร์ที่ 3 มกราคม 2540 หลังจากนั้นก็เกิด “วิกฤตต้มยำกุ้ง” ซึ่งเป็นวิกฤตการณ์การเงินในเอเชีย พ.ศ.2540 ทุกวงการแตกกระสานซ่านเซนรวมทั้งวงการไวน์ ตัวผมเองก็ไม่รอด!!!!!
อย่างไรก็ตามมีเพียง 4 วินเทจเท่านั้นที่ไม่มีศิลปินออกแบบฉลากคือ วินเทจ 1953 เป็นปีที่ฉลองครบรอบ 100 ปีที่ตระกูลฮร็อธไชลด์ได้เป็นเจ้าของชาโต มูตง ในปี 1853 จึงนำรูปของท่านบาฮรง นาธาเนียล เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ (Nathaniel de Rothschild de Rothschild) มาไว้บนฉลากเพื่อเชิดชูเกียรติและน้อมรำลึกถึงผู้ก่อตั้งชาโต
วินเทจ 1977 เป็นปีที่สมเด็จพระราชินีนาถ เอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร พระราชชนนี “พระเจ้าชาร์ลส์ ที่ 3” เสด็จเยือนชาโตอย่างเป็นทางการในเดือนเมษายน 1977 เป็นเวลา 3 วัน จึงได้นำสัญลักษณ์ของพระองค์ประดับไว้ที่ฉลากของไวน์ปี 1977 เพื่อแสดงถึงการน้อมคารวะ
วินเทจ 2000 เป็นปีที่ยิ่งใหญ่ถือเป็นปีทองของไวน์ฝรั่งเศส เจ้าของจึงได้นำแกะมาทำเป็นฉลาก เพราะคำว่า Mouton ในภาษาฝรั่งเศสหมายถึงแกะ
วินเทจ 2003 เป็นวินเทจฉลอง 150 ปีที่ตระกูลฮร็อธส์ไชลด์ได้ครอบครองชาโต มูตง ในปี 1853 จึงนำรูปบาฮรง นาธาเนียล เดอ ฮร็อธส์ไชลด์ มาเป็นฉลาก นั่งเก้าอี้ที่ด้านหลังเป็นเอกสารแสดงสิทธิ์การได้ครอบครองชาโตแห่งนี้
เรื่องราวฉลากของชาโต มูตง ฮร็อธส์ชิลด์ ยังมีอีกมากมายมหาศาล เพราะทุกวินเทจ ทุกอณูในฉลาก ไม่ใช่แค่แผ่นกระดาษมีรูปภาพติดข้างขวด
แต่ซ่อนไว้จิตวิญญาณและด้วยเรื่องราวต่าง ๆ มากมาย..!