มองสังคมผ่านกฎจราจร

  มาตรการเพิ่มประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก โดยกำหนดให้รถยนต์ประเภทต่างๆ ต้องติดตั้งและคาดเข็มขัดนิรภัย ซึ่งกำหนดโทษปรับสำหรับผู้ที่ไม่ปฏิบัติตาม รวมทั้งมีมาตรการอื่นๆ เพื่อหวังลดอุบัติเหตุ และให้มีการปฏิบัติตามกฎจราจรอย่างเคร่งครัดสำหรับผู้ใช้รถใช้ถนน โดยมาตรการที่ออกมาแม้จะถูกวิพากษ์วิจารณ์จากประชาชนทั่วไป ซึ่งเป็นเรื่องปกติทั่วไปที่มักจะเกิดขึ้นเมื่อมีการบังคับให้ปฏิบัติจากความเคยชิน

หากพิจารณามาตรการที่ออกมา รวมทั้งมาตรการอื่นที่พยายามออกมาบังคับใช้เพื่อดูแลด้านความปลอดภัยและปัญหาจราจร  อาจดูว่าเป็นเรื่องไร้สาระหรือแก้ปัญหาไม่ตรงจุด ซึ่งในยุคที่คนสามารถแสดงความเห็นในทุกเรื่อง เหมือนในยุคปัจจุบันย่อมเกิดกระแสความไม่พอใจได้โดยง่าย แต่หากพิจารณามาตรการที่ออกมา เช่น เรื่องของเข็มขัดนิรภัย ซึ่งหากเปรียบเทียบกับประเทศอื่นๆ แล้วก็จะเห็นว่าประเทศไทยเราต่างหากที่มีปัญหาในเรื่องนี้ เพราะประเทศที่มีมาตรฐานเรื่องความปลอดภัย ต่างก็มีกฎหมายมาบังคับใช้แล้วทั้งสิ้นและมีการปฏิบัติอย่างเข้มงวด

แน่นอนว่าเหตุผลของรัฐบาลที่อ้างเรื่องความปลอดภัยและวินัยจราจรนั้น คนทั่วไปอาจเห็นว่าเป็นเหตุผลที่ไม่อาจรับฟังได้ เพราะอาจเห็นว่าอุบัติเหตุและปัญหาจราจรไม่น่าจะมาเกี่ยวข้องตรงไหน แต่หากดูแบบอย่างจากหลายประเทศก็จะเห็นว่าสังคมไทยนั้น มีการบังคับใช้กฎหมายจราจรไม่เข้มงวดเท่าใดนัก ซึ่งผลทำให้เกิดการละเลยหรือละเมิดกฎจราจรอยู่เป็นประจำ จนเมื่อมีการบังคับใช้จริงๆ จึงเกิดความรู้สึกไม่พอใจและเห็นว่าเป็นมาตรการที่ไร้สาระ ทั้งๆที่หลายประเทศทั่วโลกต่างก็มีกฎหมายในลักษณะเดียวกันบังคับใช้กันอย่างเข้มงวด

สำหรับสถิติการเกิดอุบัติเหตุในช่วงเทศกาลสงกรานต์ โดยมีผู้เสียชีวิตลดลงนั้นจะเกี่ยวข้องกับการบังคับใช้กฎหมายหรือไม่นั้น ยังต้องมีการวิเคราะห์ข้อมูลกันอย่างละเอียดต่อไป แต่ก็ชี้ให้เห็นว่าอัตราผู้เสียชีวิตในช่วงเทศกาลสงกรานต์ลดลงอย่างมากเมื่อเทียบกับปีก่อน ซึ่งมีผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้น  แต่อย่างน้อยจากสถิติในปีนี้ก็ชี้ให้เห็นว่านอกจากผู้สูญเสียในอุบัติจะลดลงแล้ว ปรากฏว่ามีการจับกุมและดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดกฎจราจรค่อนข้างมาก ซึ่งชี้ให้เห็นว่ามีการเอาจริงเอาจังกับเรื่องวินัยการจราจร โดยเอาผิดนับแสนรายในช่วงเวลาดังกล่าว

อันที่จริง เรื่องการใช้รถใช้ถนนเป็นประเด็นที่มีความซับซ้อนในตัวมันเอง เพราะไม่เพียงแต่เรื่องสิทธิในการใช้และเรื่องกฎระเบียบเท่านั้น แต่หากวิเคราะห์ให้มากไปกว่านั้นจะพบว่าเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับสิทธิของผู้อื่น การปฏิบัติตามกฎระเบียบของสังคม และการมีวินัยของคนไทยเอง ซึ่งจากสถานการณ์ก้านการใช้รถใช้ถนนในช่วงที่ผ่านมานั้นย่อมสะท้อนได้ดีว่าคนไทยเป็นอย่างไร อย่างน้อยก็เป็นคนไทยที่ใช้รถใช้ถนนที่เราพบเห็นอยู่ทุกวัน แม้ว่าเรื่องการใช้ถนนจะเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่ก็สามารถสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาใหญ่ของสังคมไทยได้อย่างดียิ่ง

ปัญหาใหญ่ของการใช้รถใช้ถนนของคนไทยไม่เคารพกฎหมาย นั่นก็คือกฎจราจร ดังนั้น หากสถิติการกระทำผิดลดลงในขณะที่กฎหมายเข้มงวดขึ้น อาจชี้ให้เห็นว่าคนไทยที่ใช้รถใช้ถนนมีการปฏิบัติตามกฎหมายมากขึ้นจากที่ละเลยมานาน และจากเรื่องเล็กอย่างปัญหากฎจราจรอาจส่งถึงเรื่องที่ใหญ่กว่าในระดับสังคม อาจเป็นไปได้ว่าต่อไปคนไทยจำนวนมาก อย่างน้อยก็เป็นผู้ใช้รถจำนวนนับล้านคัน ก็เริ่มตระหนักถึงประเด็นระดับสังคม ซึ่งหากถึงวันนั้นประเด็นเรื่องการละเมิดกฎหมายและสิทธิของผู้อื่นอาจลดลงไปก็เป็นไปได้