การปฏิวัติของท้องถิ่น

 โดยมีเป้าหมายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำของคนในสังคม เนื่องจากอัตราภาษีที่จัดเก็บที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง สำหรับผู้มีทรัพย์สินมากจะเสียอัตราเพิ่มขึ้นจากเดิม แม้อัตราที่ใช้จัดเก็บจะยังห่างไกลจากเป้าหมายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำของคนในสังคม แต่ประเด็นสำคัญของกฎหมายฉบับนี้ คือการให้อำนาจองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีอำนาจในการจัดเก็บ ซึ่งถือว่าเป็นมิติที่สำคัญสำหรับการเมืองการปกครองของประเทศนับจากนี้ไป

การให้อำนาจกับองค์กรส่วนท้องถิ่นในการจัดเก็บภาษีในครั้งนี้ ถือว่ามีความหมายอย่างมากต่อการกระจายอำนาจการเงินการคลังส่วนท้องถิ่น แม้ที่ผ่านมา มีการกระจายอำนาจด้านการเงินการคลังไปแล้ว ซึ่งทำให้ท้องถิ่นมีรายได้ในการพัฒนาท้องถิ่นของตัวเองมากขึ้น แต่ก็ปรากฏว่าการใช้งบประมาณที่เกิดจากการจัดสรรงบประมาณให้กับท้องถิ่นนั้นยังมีข้อจำกัด ไม่สามารถใช้ได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วยในการพัฒนาท้องถิ่นของตัวเอง แต่การจัดเก็บรายได้จากที่ดินและสิ่งปลูกสร้างถือว่ามีความแตกต่างออกไป

ผลดีของการให้องค์กรส่วนท้องถิ่นมีอำนาจในการจัดเก็บ ตลอดจนกำหนดอัตราภาษีหรือลดหย่อนกรณีมีความจำเป็น คือ ท้องถิ่นมีความใกล้ชิดและรู้สภาพพื้นที่ดีที่สุด ดังนั้น การจัดเก็บของท้องถิ่นย่อมสอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงมากที่สุด อีกทั้งทำให้เกิดประสิทธิภาพในการจัดเก็บภาษีได้ดีขึ้น เพราะภาษีที่ได้นั้นใช้เพื่อการพัฒนาท้องถิ่นของตัวเอง ซึ่งหากท้องถิ่นใดสามารถจัดเก็บภาษีได้มากเท่าไร ก็ยิ่งเป็นประโยชน์กับท้องถิ่นเท่านั้นจากงบประมาณที่ใช้การพัฒนาเพิ่มขึ้น

แน่นอนว่ามีความกังวลอยู่บ้างในเรื่องประสิทธิภาพการจัดเก็บของท้องถิ่น แต่นั่นเป็นปัญหาที่ต้องแก้ไขเป็นรายกรณีไป ในขณะที่หลักการในเรื่องการกระจายอำนาจการเงินการคลังส่วนท้องถิ่นถือเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาประเทศ ซึ่งจำเป็นต้องให้ท้องถิ่นเข้ามามีบทบาทมากขึ้น โดยลดบทบาทของหน่วยงานส่วนกลางอย่างกระทรวงมหาดไทย หรือ แม้แต่หน่วยงานอื่นๆ เพราะนอกจากจะลดภาระของรัฐบาลกลางแล้ว ยังทำให้เกิดการพัฒนาที่สอดคล้องกับความต้องการของท้องถิ่นด้วย

ดังนั้น ปัญหาใหญ่ของการจัดเก็บในระดับท้องถิ่นมีเพียงประการเดียว คือความรู้ความเชี่ยวชาญในการจัดเก็บภาษี ซึ่งอาจจำเป็นต้องมีกระบวนการฝึกอบรมอย่างมากให้กับองค์กรส่วนท้องถิ่น และเราเชื่อว่าขณะนี้กระทรวงการคลังและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเตรียมไว้อยู่แล้ว นอกจากนี้สิ่งที่กังวลอีกประเด็นคือปัญหาการทุจริตหรือการเอื้อประโยชน์ให้กับพวกพ้อง แต่นั่นก็เป็นเพียงประเด็นที่อาจเกิดขึ้น เหมือนกับหลายๆกรณี เพียงแต่สิ่งสำคัญคือการตรวจสอบการทำงานต้องมีประสิทธิภาพด้วย

อย่างไรก็ตาม การจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างของท้องถิ่นในครั้งนี้ เราเชื่อว่าจะเกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระดับประเทศ เช่นเดียวกับการกระจายอำนาจการเงินการคลังส่วนท้องถิ่น ที่ทำให้ท้องถิ่นมีความตื่นตัวในการบริหารจัดการตัวเอง จนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงมากมายหลายด้าน ซึ่งแน่นอนยังมีปัญหาอีกมากที่ต้องแก้ไข แต่ก็พบว่ามีท้องถิ่นที่ประสบความสำเร็จอย่างมากจากการกระจายอำนาจ ซึ่งในครั้งนี้ก็เช่นเดียวกัน เราเชื่อว่าจะทำให้ท้องถิ่นมีพลังในตัวเองมากขึ้นจากอำนาจตามกฎหมายและการพัฒนาท้องถิ่นของตัวเอง เราเชื่อว่ากฎหมายนี้จะเป็นส่วนหนึ่งให้เกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ ในระดับท้องถิ่นทั่วประเทศ และจะเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาการเมืองการปกครองของประเทศในระยะยาว เพราะการให้อำนาจในครั้งนี้ได้ปลุกให้ท้องถิ่น มีความตระหนักมากขึ้นถึงหน้าที่และความรับผิดชอบอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน