ประเมินสถานการณ์ สร้างโอกาสการแข่งขัน

เพื่อสร้างโอกาสในการแข่งขันกับความท้าทายใหม่ๆที่ต้องเผชิญ (Strategic challenge) โดยเลือกประเด็นยุทธศาสตร์ (Strategic theme) หรือแนวทางเชิงกลยุทธ์ที่เหมาะสมกับองค์กร อาทิ ยุทธศาสตร์ด้านการเป็นผู้นำด้านผลิตภัณฑ์ ด้วยการนำเสนอสินค้าหรือบริการใหม่ๆอยู่เสมอ ยุทธศาสตร์ด้านการดูแลเอาใจใส่ลูกค้า ด้วยการทำงานอย่างใกล้ชิดกับลูกค้า เพื่อมุ่งแสวงหาทางเลือกที่ตอบโจทย์ตรงใจหรือแก้ปัญหาให้ลูกค้าได้มากที่สุด ยุทธศาสตร์ด้านต้นทุนที่ต่ำหรือมีประสิทธิภาพการดำเนินงานที่เยี่ยมยอด โดยเฉพาะกับสินค้าอุตสาหกรรมหรือบริษัทที่รับจ้างผลิต

จะเห็นได้ว่าประเด็นยุทธศาสตร์เปรียบเสมือนเสาหลัก ที่สนับสนุนการดำเนินการตามพันธกิจเพื่อมุ่งสู่วิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ที่มีการดำเนินการอย่างจริงจังเท่านั้น ถึงจะนำไปสู่ผลลัพธ์เชิงยุทธศาสตร์ที่มุ่งหวัง

สำหรับบริษัทที่มีการดำเนินการมากกว่าหนึ่งประเด็นยุทธศาสตร์ จำเป็นอย่างยิ่งที่บริษัทจะต้องจัดทำแผนที่ยุทธศาสตร์ในแต่ละประเด็น จากนั้นก็ผนวกรวมเข้าด้วยกันเป็นหนึ่งเดียว ขอยกตัวอย่างยุทธศาสตร์การปรับปรุงสถานีบริการน้ำมันจากภาพที่เราเคยเห็นในอดีตมาสู่มิติใหม่ที่มีความใกล้เคียงกับ Community mall ที่กระจายตัวไปในพื้นที่ต่างๆ ดังนี้

ด้านการเงิน ถือเป็นตัวชี้วัดที่บ่งบอกถึงสถานะของการประกอบการโดยรวม จากผลการปรับปรุงในทุกๆด้าน โดยเป้ามายสูงสุดของการทำธุรกิจอยู่ที่การเพิ่มอัตราผลตอบแทนจากการลงทุน (Return on Capital Employed หรือ ROCE) เช่น จาก 9% เพิ่มขึ้นเป็น 15% ภายในเวลา 3 ปี โดย

-เพิ่มผลิตภาพ ลดรายจ่ายจากความสูญเสียที่ไม่จำเป็น ผ่านการควบคุมหรือลดต้นทุนในทุกกิจกรรมทางธุรกิจขององค์กร เพื่อให้มีต้นทุนต่อหน่วยต่ำที่สุด และการจัดสรรหรือใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้คุ้มค่า เพื่อให้การใช้ประโยชน์จากสินทรัพย์ทุกประเภทที่บริษัทลงทุนเกิดคุณค่ามากที่สุด

-รายรับที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเร่งการเติบโตของยอดขายน้ำมันเชื้อเพลิง ให้มียอดขายโดยรวมสูงขึ้นและมีอัตราการเติบโตมากกว่าค่าเฉลี่ยของอุตสาหกรรม และเพิ่มยอดขายจากสินค้าอื่นๆ หรือกลุ่มสินค้าที่มีมูลค่าเพิ่มสูง อาทิ น้ำมันหล่อลื่น ร้านสะดวกซื้อ และค่าเช่าพื้นที่จากคู่ค้า

ด้านลูกค้า การดำเนินจากเชิงยุทธศาสตร์ต่างๆที่คิดขึ้นมานั้น เป็นไปเพื่อสร้างความสัมพันธ์และภาพลักษณ์ที่ดี โดยสามารถสะท้อนด้วยผลลัพธ์ของความก้าวหน้าตามค่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ ผ่านตัวชี้วัดหลักสำคัญ 2 ตัวคือ (1) ส่วนแบ่งทางการตลาด (Market share) หรือส่วนแบ่งจากการจับจ่ายใช้สอยของลูกค้าแต่ละราย (Share of wallet) และ (2) ผลสำรวจความพึงพอใจของลูกค้าและคู่ค้า (Customer satisfaction survey)

- จำเป็นอย่างยิ่งที่องค์กรจะต้องกำหนดกลุ่มลูกค้าเป้าหมายให้ชัด เช่น สถานีบริการน้ำมันบางแห่งอาจให้ความสำคัญกับยานยนต์เพียง 3 กลุ่มจากหลายกลุ่มประเภทยานยนต์ อาทิ ผู้ใช้รถจักรยานยนต์ ผู้ใช้รถยนต์ส่วนบุคคล 4 ล้อ และผู้ใช้รถยนต์เพื่อการพาณิชย์ 4 ล้อ (รถกระบะ รถตู้ รถโดยสารขนาดเล็ก) โดยศึกษาข้อมูลและผลการวิเคราะห์ถึงขนาดและมูลค่าของตลาด ตลอดจนสภาพแวดล้อมในการแข่งขัน

–-สร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคู่ค้า (Win-Win) ด้วยแนวคิดใหม่ นั่นคือสถานีบริการน้ำมันอาจจะไม่ใช่สถานที่สำหรับเติมน้ำมันเท่านั้น หากแต่มีสิ่งอื่นที่สามารถตอบสนองต่อความต้องการอื่นๆของลูกค้าที่เข้ามารับบริการด้วย

– -เพิ่มคุณค่าให้แก่ลูกค้า เพื่อดึงดูด รักษา และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกค้า โดยพิจารณาจากผลสำรวจวิจัยความต้องการของลูกค้าเป้าหมาย

ด้านกระบวนการภายใน โดยคำนึงถึงประสิทธิภาพและประสิทธิผล ไม่เพียงแต่กระบวนการที่เกิดขึ้นภายในองค์กรเท่านั้น ยังรวมถึงการเชื่อมโยงกับคู่ค้า และผู้รับจ้างช่วงภายนอกด้วย

–-พัฒนาและสรรหาสินค้าและบริการใหม่ๆ ที่เป็นที่ต้องการของลูกค้าเป้าหมาย เข้ามาอยู่ในพื้นที่ของสถานีบริการน้ำมัน โดยวัดด้วยจำนวนหรือประเภทของสินค้าใหม่ที่นำเข้ามาและสามารถตอบสนองความต้องการลูกค้าได้

–-สร้างผลกำไรแก่คู่ค้าจากรายได้ของสินค้าที่ไม่ใช่น้ำมัน นั่นหมายความว่าร้านค้าต่างๆที่เข้ามาใช้พื้นที่ก็ได้รับอานิสงค์จากการปรับปรุงสถานที่ใหม่ ก่อให้เกิดรายได้จากลูกค้าที่มีจำนวนมากขึ้น มีการจับจ่ายใช้สอย รวมถึงเวลาที่ใช้ในสถานีบริการนั้นๆก็มากขึ้น

– -ปรับปรุงกระบวนการให้บริการ ให้มีความสะดวก รวดเร็ว และความสูญเสียน้อยที่สุด ซึ่งนำมาซึ่งต้นทุนการดำเนินการที่ต่ำที่สุด

– -ให้ความสำคัญกับพนักงานและสังคมมากขึ้น ทุกแห่งที่มีสถานีบริการนั้นไปตั้ง จะต้องมีมาตรฐานการควบคุมดูแลทั้งในด้านสิ่งแวดล้อม ด้านสุขภาพ และความปลอดภัย จึงจะสร้างความอบอุ่นใจให้กับชุมชนรอบข้าง และสร้างความมั่นใจให้กับลูกค้าที่จะเข้ามารับบริการ

ด้านการเรียนรู้และพัฒนา เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเปลี่ยนแปลงที่จะมีมา จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้อง

–-สรรหาพนักงาน และฝึกอบรมเพื่อเพิ่มความสามารถหลักและทักษะที่จำเป็น โดยเฉพาะการบริการที่มีมาตรฐาน แสดงออกซึ่งสัมพันธภาพที่ดี และมีจิตใจพร้อมให้บริการอยู่เสมอ

–-มีระบบข้อมูลและสารสนเทศที่เข้าถึงได้ง่าย สามารถจัดเก็บและรับรู้รายได้ในทันที

–-บรรยากาศการทำงาน และการมีส่วนร่วมที่เอื้ออำนวยให้คนทำงานเกิดความตื่นตัวอยู่เสมอ

นี่คือตัวอย่างเล็กๆที่องค์กรทันสมัย และบริษัทที่มีวิสัยทัศน์ สามารถนำไปปรับใช้เพื่อแสวงหาหนทางที่เหมาะสมที่สุดสำหรับองค์กรของท่าน