Thailand 4.0 ต้องมีระเบียบประเทศใหม่ (New Thailand Order) ที่เป็นความท้าทายอันยิ่งใหญ่ และต้องใช้ระยะเวลา
เปลี่ยนผ่านอีกหลายปี การจัดระเบียบที่นำเสนอในครั้งนี้เป็นประเด็นเล็กๆ ที่จะอีกหนึ่งบทพิสูจน์ว่าประเทศไทยเราจะมีขีดความสามารถและความพร้อมที่จะขับเคลื่อนการจัดระเบียบประเด็นใหญ่ๆ ได้หรือไม่
ระเบียบเป็นแบบแผนที่วางไว้ให้ถือปฏิบัติหรือเป็นแนวทางดำเนินการ เป็นจุดเริ่มของพลังสังคมที่จะพัฒนาขับเคลื่อนไปข้างหน้า ในแวดวงทหารระเบียบวินัยมีความสำคัญสูงสุด จนยึดถือกันว่า “วินัยคือหัวใจของทหาร”
ความไร้ระเบียบเมื่อเกิดขึ้นกับสิ่งใดหรือสังคมใด จะเกิดสภาวะที่ยุ่งเหยิง วุ่นวาย ปั่นป่วน สับสนอลหม่าน จนอาจจะเกิดวิกฤติถึงกับไม่อาจดำรงคงสภาพความเป็นสิ่งนั้นหรือความเป็นสังคมอยู่ได้
ประเด็นความไม่เป็นระเบียบเล็กๆ ที่ขอนำเสนอต่อท่านผู้อ่าน คือ ความไม่เป็นระเบียบของสายสื่อสาร เช่นสายโทรศัพท์ อินเตอร์เน็ต และเคเบิลทีวี ที่พาดอยู่บนเสาไฟฟ้าของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค และการไฟฟ้านครหลวง ที่ทุกท่านสามารถพบเห็นอยู่สองข้างถนนหนทางในเขตเมืองทั่วไป
ความไร้ระเบียบของสายสื่อสารเกิดภาพทัศนะอุจาดจนเป็นที่กล่าวขานวิพากษ์วิจารณ์ ล้อเลียน กันอย่างกว้างขวาง ในบางกรณีถึงกับเกิดเหตุเพลิงไหม้สร้างความเสียหายให้กับระบบสื่อสาร ระบบไฟฟ้า และสิ่งปลูกสร้างที่อยู่ใกล้เคียง
ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันทั้งการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคและการไฟฟ้านครหลวง จัดระเบียบสายสื่อสารอย่างขยันขันแข็ง โดยดำเนินการเอง หรือประสานงานกับผู้ให้บริการด้านสื่อสาร ด้วยการมัดรวบสาย จัดกลุ่มสาย ปรับย้ายตำแหน่งการติดตั้ง ให้ดูเป็นระเบียบเรียบร้อย เพื่อลด เพื่อบรรเทาสภาพทัศนะอุจาด เหตุเพลิงไหม้ และลดความเสี่ยงอื่นๆ ที่อาจจะเกิดขึ้น
สิ่งที่การไฟฟ้าฝ่ายจำหน่ายทั้งสองแห่ง ดำเนินการไปแล้วนั้นเป็นการแก้ที่ปลายเหตุ ประการที่สำคัญก็คือเป็นเหตุที่การไฟฟ้าทั้งสองไม่ได้ก่อให้เกิดขึ้น มิหนำซ้ำเมื่อดำเนินการไปแล้ว อีกไม่นานเท่าไรก็จะค่อยๆ ปรากฏความไม่เป็นระเบียบให้เห็นอีกแม้จะเป็นพื้นที่เดิมที่เคยจัดระเบียบสายสื่อสารแล้วก็ตาม
เสาไฟฟ้าเองไม่ได้ถูกต้องแบบไว้โดยเฉพาะสำหรับสารสื่อสาร สมัยก่อนเสาไฟฟ้าและเสาสื่อสารจะแยกจากกันดังจะเห็นได้ว่าในยุคโทรเลข สายโทรเลข(สายสื่อสารในยุคโบราณ)ถูกพาดบนเสาโทรเลข แต่เมื่อมองสภาพปัจจุบันไม่เพียงแต่มีการพาดสายสื่อสารบนเสาไฟฟ้าเท่านั้นแต่พบว่าขนาดและน้ำหนักของสายสื่อสารในหลายๆ แห่งมากกว่าสายไฟฟ้าด้วยซ้ำไป จนหลายๆ คนสงสัยว่าเสานั้นคือเสาไฟฟ้าหรือเสาสื่อสารกันแน่
แนวทางการแก้ปัญหาสำหรับเรื่องนี้มีทั้งระดับปฏิบัติการจนถึงระดับกลยุทธ์ แนวทางระดับปฏิบัติการเป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า และทำให้ปัญหาที่จะเกิดในอนาคตลดน้อยลง ขณะที่แนวทางระดับกลยุทธ์นั้นจะส่งผลให้ไม่พบเห็นหรือแทบจะไม่พบเห็นปัญหานี้อีกต่อไป
แนวทางแรกของระดับปฏิบัติการ คือ สร้างจิตสำนึกให้เจ้าของกิจการสายสื่อสารมีความรับผิดชอบต่อสังคม (Social Responsibility) โดยบริหารจัดการ กำกับดูแลให้ติดตั้งอย่างถูกต้องและปลอดภัย และรื้อถอนออกเมื่อไม่ใช้งาน ไม่ทิ้งไว้ให้เป็นมลภาวะและเป็นภาระของสังคม
แนวทางที่สองของระดับปฏิบัติการ คือ กสทช. ทำหน้าที่กำกับดูแลให้ครอบคลุมทุกๆ กิจกรรมของกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม เพื่อปกป้องผลประโยชน์สาธารณะ ซึ่งรวมถึงกิจกรรมการจัดระเบียบสายสื่อสารบนเสาไฟฟ้าด้วย โดยเริ่มต้นตั้งแต่การออกใบอนุญาตต้องพิจารณาว่ามีสถานที่ให้พาดสายหรือไม่ หากผู้รับใบอนุญาตเสนอจะพาดบนเสาไฟฟ้าจะต้องตรวจสอบและพิจารณาว่าเสาไฟฟ้ามีขีดความสามารถ (Pole Capacity) ในการรองรับสายสื่อสารตามที่ผู้รับใบอนุญาตเสนอหรือไม่
แนวทางที่สามของระดับปฏิบัติการ คือ กสทช. ร่วมดำเนินงานกับการไฟฟ้าทั้งสองแห่ง โดยการไฟฟ้าทั้งสองแห่งมีบทบาทเป็นผู้ปฏิบัติงานภาคสนาม คือ สำรวจ รวบรวบข้อมูล ควบคุมการติดตั้ง รวมทั้งรื้อถอนสายตามผลการพิจารณาของ กสทช. ขณะที่ กสทช. ใช้อำนาจตามกฎหมายในการกำกับดูแลให้สังคมเกิดความเรียบร้อย ด้วยการพิจารณาข้อมูลที่ได้จากการไฟฟ้า และพิจารณาออกข้อสั่งการให้การไฟฟ้าลงมือทำ
แนวทางที่หนึ่งของระดับกลยุทธ์ คือ กสทช. จัดให้มีหรือแยกผู้ให้บริการสายสื่อสาร (Wire Operator) ออกมาจากผู้ให้บริการเนื้อหา (Content/Service Provider) กรณีนี้ผู้ให้บริการสายสื่อสารมีจำนวนไม่มากเกินไป ลดการลงทุนที่ซ้ำซ้อน ลดความสูญเปล่าของประเทศชาติ และลดจำนวนสายสื่อสารบนเสาไฟฟ้า
แนวทางที่สองของระดับกลยุทธ์ คือ ในบางพื้นที่เมืองที่เหมาะสม จัดให้มีอุโมงค์สาธารณูปโภคใต้ดิน (Underground) ที่เพียงพอสำหรับสายสื่อสาร สายไฟฟ้า และสาธารณูปโภคอื่นๆ แนวทางนี้มีประเด็นที่จะต้องพิจารณาต่อไปว่าจะบัญญัติหรือปรับแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายเพื่อกำหนดให้มีเจ้าภาพหลัก โดยพิจารณาว่าจะให้หน่วยงานส่วนท้องถิ่น หน่วยงานใหม่ (รัฐหรือเอกชน)ที่จัดตั้งขึ้น หรือการไฟฟ้าเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการ
โดยภาพรวมแล้วแนวทางที่กล่าวมาข้างต้นเป็นแค่เพียงการนำเสนอให้ กสทช.ทำหน้าที่กำกับดูแลให้การประกอบกิจการมีความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ที่ไม่สร้างภาระต่อสังคมมากเกินความจำเป็น
หาก กสทช. ยังไม่พร้อมที่จะทำหน้าที่ดังกล่าว ทีมยุทธศาสตร์แห่งชาติควรพิจารณาเลือกแนวทาง และดำเนินการขับเคลื่อนการจัดระเบียบสายสื่อสารให้เกิดผลจริง ก็จะทำให้ประเทศไทยมีระบบ ICT ที่มั่นคง มีเสถียรภาพ และสวยงาม คู่ควรสำหรับ Thailand 4.0 ที่ศิวิไลซ์
------------------------
“บทความนี้เป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่เกี่ยวข้อง ไม่ผูกพันธ์ และไม่ใช่ในนามของพนักงาน PEA”
นายธงชัย มีนวล
