เลือกมองผลของประชามติในสหราชอาณาจักร

เลือกมองผลของประชามติในสหราชอาณาจักร

ณ วันนี้ผู้สันทัดกรณีคงยังพูดถึงเรื่องชาวสหราชอาณาจักรลงมติให้ประเทศของตนออกจากสหภาพยุโรป

เนื่องจากเรื่องนี้เป็นเรื่องใหญ่ การพูดถึงจึงอาจทำได้จากหลายแง่มุม ข้อมูลที่โดดเด่นได้แก่ความเห็นต่างระหว่างกลุ่มผู้สูงวัยกับกลุ่มคนหนุ่มสาว กล่าวคือ ผู้สูงวัยส่วนใหญ่ต้องการให้ออกในขณะที่กลุ่มคนหนุ่มสาวส่วนใหญ่ไม่ต้องการให้ออก

การที่กลุ่มผู้สูงวัยเป็นฝ่ายชนะสะท้อนความเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างของประชากร นั่นคือ ผู้สูงวัยเป็นกลุ่มใหญ่กว่ากลุ่มคนหนุ่มสาว โครงสร้างนี้ทำให้ขาดคนวัยทำงานที่จะสนับสนุนผู้สูงวัยให้อยู่ดีกินดี เรื่องนี้เป็นปัจจัยที่ทำให้ผู้สูงวัยไม่พอใจในสภาพความเป็นอยู่ของตน ความไม่พอใจนั้นแสดงออกมาทางการไม่พอใจรัฐบาลและการลงมติให้ออกจากสหภาพยุโรป

อีกหนึ่งปัจจัยที่ทำให้ผู้สูงวัยไม่พอใจได้แก่ชาวสหราชอาณาจักรไม่ต่างกับชาวโลกส่วนใหญ่ที่ถูกล้างสมองให้ฝังใจว่า ตนจะมีความสุขเพิ่มขึ้นหากมีรายได้ที่เอื้อให้ซื้อหาสินค้าและบริการได้มากขึ้น หรือที่ภาษาเศรษฐศาสตร์เรียกว่าบริโภคได้มากขึ้น เหตุปัจจัยนี้ทำให้รัฐบาลมักอยู่ไม่ได้หากไม่สามารถดำเนินนโยบายให้เศรษฐกิจขยายตัวได้ในอัตราสูงอย่างต่อเนื่อง

ความฝังใจดังกล่าวเป็นกับดักตัวใหญ่ที่ชาวโลกกำลังติดอยู่ ผลร้ายที่เกิดจากการติดกับมีหลากหลายซึ่งอาจมองได้ว่าเป็นสงครามสองด้าน นั่นคือ ด้านแรก มนุษย์ทำสงครามกันเองเพื่อแย่งชิงทรัพยากร การแย่งชิงแสดงออกมาหลายทางจากความขัดแย้งระหว่างบุคคลไปจนถึงการทำสงครามระหว่างประเทศ ด้านที่สอง มนุษย์ทำสงครามกับธรรมชาติโดยการทำลายธรรมชาติตลอดเวลาในขณะที่ธรรมชาติโต้กลับด้วยมาตรการรุนแรงต่างๆ รวมทั้งพายุใหญ่และน้ำทะเลท่วมเมืองชายฝั่ง

ทางออกจากกับดักได้แก่การยึดหลักการบริโภคให้อยู่ในกรอบของความจำเป็น แต่ในขณะนี้ยังไม่มีวี่แววว่าชาวโลกส่วนใหญ่ได้มองเห็นว่าตนติดกับดัก ฉะนั้น สงครามสองด้านจึงจะดำเนินต่อไป

กลุ่มคนหนุ่มสาวซึ่งส่วนใหญ่ต้องการอยู่ในสหภาพยุโรปต่อไปนั้นไม่ต่างอะไรกับกลุ่มผู้สูงวัยเมื่อสมัยยังเป็นหนุ่มเป็นสาว ทั้งนี้เพราะย้อนไป 40 ปีผู้สูงวัยเหล่านี้เคยออกเสียงแบบท่วมท้นสนับสนุนให้ประเทศของตนเข้าเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป ความจริงข้อนี้อาจชี้ให้เห็นว่า ความอ่อนวัยยังผลให้คนหนุ่มคนสาวมองโลกในแง่ดี หรือแบบมีอุดมการณ์ พวกเขามองว่าการรวมตัวกันของชาวยุโรปนอกจากจะช่วยหลีกเลี่ยงความขัดแย้งร้ายแรงถึงขั้นทำสงครามกันแล้ว ยังจะทำให้สมาชิกพัฒนาต่อไปได้อย่างมั่งคั่งและยั่งยืนอีกด้วย แต่จากวันหนุ่มสาวจนเข้าวันผู้สูงวัย พวกเขาประสบเหตุการณ์หลากหลายที่ทำให้พวกเขาเปลี่ยนใจในการมองโลก เรื่องนี้เหมือนกับกรณีคนหนุ่มสาวที่มีอุดมการณ์เต็มหัวใจเมื่อแรกเข้ารับราชการ ครั้นเมื่ออยู่ไปนานๆ ก็ถูกระบบราชการกลืน จึงทำอะไรๆ ไม่ต่างกับคนรุ่นก่อน

ประเด็นนี้มีความสำคัญต่อการปฏิรูประบบราชการ การปฏิรูปที่เปลี่ยนโครงสร้างเพียงอย่างเดียวจะไร้ผลหากคนที่ทำงานอยู่นานๆ ไม่เปลี่ยนพฤติกรรมในการทำงานอย่างมีนัยสำคัญด้วย

การชนะของผู้สูงวัยอาจมองต่อไปถึงกรณีของการใช้ทรัพยากรน้ำมันที่คิดต่างกันแบบคนละขั้ว กรณีตัวอย่างคือเรื่องความแตกต่างระหว่างเวเนซุเอลากับนอร์เวย์ เวเนซุเอลาค้นพบน้ำมันประมาณมหาศาลนานแล้วรัฐบาลขายน้ำมันให้ประชาชนในราคาแบบแทบให้เปล่า พร้อมกับใช้รายได้จากการส่งออกน้ำมันเพื่อการลงทุนซึ่งมักสูญเปล่าและเพื่อสวัสดิการของประชาชน ผลปรากฏว่าเวเนซุเอลาล้มลุกคลุกคลานมานาน ด้านนอร์เวย์ซึ่งเพิ่งพบน้ำมันปริมาณมากเมื่อไม่นานมานี้ รัฐบาลขายน้ำมันให้ประชาชนในราคาสูงสุดในโลกและเก็บรายได้จากการขายนั้นกับจากการส่งออกน้ำมันไว้ในกองทุนสำหรับคนรุ่นหลัง ในปัจจุบัน กองทุนนั้นมีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกและนอร์เวย์พัฒนาต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง

ในช่วงนี้มีการถกเถียงกันอย่างเข้มข้นว่าเมืองไทยมีน้ำมันมากน้อยเพียงไรพร้อมกับมีข้อเสนอให้รัฐบาลขายน้ำมันให้คนไทยในราคาต่ำ แต่ไม่มีใครเสนอให้เก็บรายได้ไว้ให้คนรุ่นหลัง ด้วยเหตุนี้หากมีการพบน้ำมันปริมาณมากในเร็ววันเมื่อไร เมืองไทยจะคล้ายเวเนซุเอลามากกว่าคล้ายนอร์เวย์