ใช้ประโยชน์หรือเสพติดอย่างไร้ค่า

ใช้ประโยชน์หรือเสพติดอย่างไร้ค่า

วันนี้ใครๆ ก็ใช้เครือข่ายสังคม ไปไหนมาไหนเราเห็นชุมชนก้มหน้าดูจอเป็นเรื่องปกติ ซึ่งการใช้งานเครือข่ายสังคม

อย่างกว้างขวางนั้นน่าจะเป็นสิ่งที่ดี หากการใช้งานนั้นนำไปสู่คุณค่าที่เพิ่มเติมขึ้นอย่างใดอย่างหนึ่งในชีวิต โดยเฉพาะการช่วยเพิ่มผลิตภาพในชีวิตในทางใดทางหนึ่ง แต่จะน่าเสียดายมากถ้าการใช้งานเครือข่ายสังคมอย่างกว้างขวางนั้นนำไปสู่การสูญเสียผลิตภาพในชีวิต โดยปราศจากคุณค่าใดๆ จากการใช้งานนั้น แค่ไหนคือใช้ประโยชน์ แค่ไหนคือเสพติด คือสิ่งที่คนใช้เครือข่ายสังคมต้องตอบตนเองให้ได้

วันนี้เราได้ใช้เวลากับเครือข่ายสังคม เพื่อติดตามคนที่ไม่ได้ทำอะไรให้ตัวเราได้ประโยชน์อะไรสักอย่างมากน้อยแค่ไหน ได้ประโยชน์คุ้มค่ากับเวลาที่เสียไปหรือไม่ เรายอมเสียสมาธิในการตั้งใจทำอะไรสักอย่างที่เป็นประโยชน์กับชีวิตของเรา ไปกับการโต้ตอบกับคนที่ไม่รู้เลยว่าติดตามแล้ว ติดตามแล้วตอบแล้ว จะได้ประโยชน์อะไรกับตัวเรา ถามทุกครั้งที่ใช้เวลาอ่านข้อความของใครต่อใครที่รู้จักแค่ไหนเครือข่ายสังคมว่าอ่านแล้วได้อะไรขึ้นมาบ้าง ถ้าตอบไม่ได้ว่าได้ประโยชน์จริงจัง อาจหมายถึงการเสพติดที่หมดเวลาและความคิดของเราไปกับการติดตามในสิ่งที่ไม่เกิดประโยชน์

ควรถามตนเองทุกครั้งที่จะเขียนแชร์เรื่องต่างๆ บนเครือข่ายสังคมว่าได้อะไรบ้างที่เป็นคุณค่ากับตัวเรา หรือคนอื่น ยิ่งถ้าเขียนเป็นประจำ โพสเป็นประจำจนเป็นกิจวัตร ต้องตอบตนเองว่าที่ทำเหมือนเป็นหน้าที่ประจำนั้นเพราะอะไร ซึ่งหากคำตอบเป็นแค่ความสนุก ความพอใจ อาจเข้าข่ายว่าเสพติดเครือข่ายสังคม มากกว่าใช้เครือข่ายสังคมเพื่อการคบค้าสมาคมกับเพื่อนฝูง และคนรู้จักคุ้นเคย ถ้าอยากใช้ประโยชน์เครือข่ายสังคมต้องตอบได้ทุกครั้งว่าเขียนไปแล้วได้คุณค่าอะไรบ้าง

หากใช้เครือข่ายสังคมเพื่อการสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิผลแล้ว การงานของเราน่าจะมีอะไรดีขึ้นมาบ้าง อย่างน้อยๆ ก็น่าจะติดต่อประสานงานกันได้รวดเร็วขึ้น หากโต้ตอบไลน์ระหว่างการประชุมเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ทำให้ตัดสินใจในการประชุมดีขึ้น หรือสั่งการดำเนินการตามที่ตกลงในที่ประชุมได้รวดเร็วขึ้น หมายถึงเราใช้ประโยชน์จากเครือข่ายสังคมในการสื่อสารได้ แต่ถ้าโต้ตอบไลน์ในเรื่องราวที่ไม่ได้ช่วยให้การงานที่เกี่ยวข้องกับการประชุมนั้นดีขึ้น อาจหมายถึงการเสพติดมากกว่าการใช้ประโยชน์ในการสื่อสาร

เครือข่ายสังคมขยายวงการสื่อสารได้รวดเร็วและกว้างขวาง เราควรตอบได้ว่าได้ประโยชน์จากความรวดเร็ว และความกว้างขวางนั้นอย่างไร มากกว่าใช้ตามๆ กันไป โดยต้องไม่ลืมว่าการสื่อสารอย่างรวดเร็วในวงกว้างนั้นมีประโยชน์สำหรับบางเรื่อง แต่กลายเป็นการเสียเวลาที่ไม่จำเป็นสำหรับคนหมู่มากในบางเรื่อง ความสะดวก และรวดเร็วของการติดต่อผ่านเครือข่ายสังคมมีผลให้มีการสื่อสารในเรื่องที่ไม่มีความจำเป็นอย่างแท้จริง มากเกินกว่าที่เกิดขึ้นผ่านช่องทางอื่น ๆ และผลจากการรับข่าวสารที่ไม่จำเป็นนี้เป็นประจำทำให้มีการเสพติดเครือข่ายสังคม คือยอมเสียเวลาไปกับเรื่องราวที่สื่อสารผ่านเครือข่ายสังคมนั้น จนเบียดบังเวลาของภาระหน้าที่ หรือกิจวัตรอื่นเกินกว่าที่สมควร

ยิ่งไปกว่านั้นตัวเครือข่ายสังคมเองก็มีกลไกต่างๆ ที่ส่งเสริมให้เราทวีคูณเวลาการใช้งานเครือข่ายสังคมนั้นให้มากขึ้นกว่าที่เป็นอยู่อีกด้วย เพียงแค่เราว่างเว้นการเปิดหน้าจอเครือข่ายสังคมช่วงข้ามคืนก็มีทั้งอีเมล หรือการเชิญชวนให้กลับมาในหลากหลายรูปแบบ หากเราแทบจะกลับไปเปิดเครือข่ายสังคมในทันทีที่ได้รับการเชิญชวนนี้ ไม่ว่ากำลังทำอะไรอยู่ในขณะนั้น คงเป็นการยืนยันได้ว่ามีการเสพติดเครือข่ายสังคมไปในระดับหนึ่งแล้ว

หนทางง่ายๆ ทางหนึ่งที่จะบอกได้ว่า ตอนนี้เราใช้ประโยชน์หรือเราเสพติดเครือข่ายสังคม คือดูจากกิจวัตรที่เราเคยทำ ถ้าเรื่องที่เคยทำในแต่ละวันไม่ต่างไปจากเดิมก่อนที่จะใช้เครือข่ายสังคมมากนัก มีกิจวัตรเปลี่ยนแปลงไปบ้างสามสี่อย่าง การใช้เวลากับแต่ละกิจวัตรไม่มากไม่ลดไปจากเดิมมากนัก ถ้ากิจวัตรเปลี่ยนไปมาก จำนวนลดลง เวลากับกิจวัตรอื่นลดลงเพราะหมดไปกับการใช้งานเครือข่ายสังคมอย่างชัดเจน คงได้เวลาที่ต้องตั้งคำถามกับตนเองอย่างจริงจังแล้วว่าได้ใช้ประโยชน์ หรือกำลังเสพติดกันแน่