อยู่สังคมดิจิทัลอย่างไร ไม่ให้ถูกเอาเปรียบ

อยู่สังคมดิจิทัลอย่างไร ไม่ให้ถูกเอาเปรียบ

กำลังเป็นประเด็นดัง เป็นกรณีศึกษาที่สำคัญ

 เมื่อเว็บดีลชื่อดัง “เอ็นโซโก้” ประกาศปิดตัวทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทย เมื่อ 21 มิ.ย. 2559 ธุรกรรมที่เกิดขึ้นก่อนหน้าคือ การที่ลูกค้า ผู้ใช้บริการเข้าไปซื้อคูปองส่วนลด ราคาดีๆ เพื่อนำไปใช้ยังร้านค้าปกติ ซึ่งผู้บริโภคถูกใจกันมาก ด้วยส่วนลด 50% เมื่อซื้อคูปองจากเว็บนี้ หากในที่สุดกิจการก็ไปต่อไม่ได้ คูปองที่ซื้อแล้วแต่ยังไม่ได้นำไปใช้ก็เกิดปัญหา เพราะร้านค้าปฏิเสธการรับคูปอง แต่ผู้ซื้อจ่ายเงินไปแล้ว

นางสุรางคณา วายุภาพ ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) หรือสพธอ. ระบุว่า ในประเด็นทางกฎหมาย ความตกลงซื้อสินค้า ผ่านเว็บไซต์ เอ็นโซโก ธุรกรรมที่เกิดขึ้นผ่านช่องทางของเอ็นโซโก้ จึงถือว่าเป็นธุรกรรมระหว่างเจ้าของสินค้า/บริการกับผู้ บริโภค เจ้าของสินค้า/บริการบางรายที่ลงโฆษณาผ่านช่องทางของ เอ็นโซโก้ จะออกมาปฏิเสธการใช้คูปองของ เอ็นโซโก้ ภายหลังจากที่เอ็นโซโก้ ปิดตัวลง โดยอ้างเหตุว่า เจ้าของสินค้า/บริการไม่สามารถเข้าระบบหน้าร้าน (Merchant) ของเอ็นโซโก้ได้ หรือเจ้าของสินค้า/บริการไม่อาจเรียกเก็บเงินจาก เอ็นโซโก้ ในภายหลังได้นั้น ประเด็นดังกล่าวเป็นกรณีที่เจ้าของสินค้า/บริการจะต้องไปเรียกเก็บเงินจากเอ็นโซโก้เองโดยตรง จะอ้างเหตุการปิดตัวของ เอ็นโซโก้ เพื่อไม่ให้บริการหรือส่งมอบสินค้าแก่ผู้บริโภคไม่ได้ เพราะธุรกรรมระหว่างเจ้าของสินค้า/บริการและผู้บริโภคถือว่าเกิดขึ้นโดยสมบูรณ์ตามกฎหมายแล้ว ในส่วนของเงินเอ็นโซโก้ แคช ที่ซื้อโดยตรงจาก เอ็นโซโก้ ประชาชนย่อมมีสิทธิตามกฎหมายในการฟ้องร้องเรียกเงินคืนจากเอ็นโซโก้ได้โดยตรง

ธุรกรรมที่ทำผ่านเว็บไซต์เอ็นโซโก้เกิดขึ้นจาก การที่เจ้าของสินค้า/บริการลงโฆษณาผ่านทางช่องทางของ เอ็นโซโก้ ดังนั้น จึงถือว่า ดีลที่เกิดขึ้นเป็นธุรกรรมระหว่าง เจ้าของสินค้า/บริการและผู้บริโภคโดยตรง ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ เจ้าของสินค้า/บริการจะปฏิเสธการใช้คูปองหรือให้บริการแก่ผู้บริโภคที่ซื้อดีลนั้นๆ ไม่ได้ อย่างไรก็ตาม เจ้าของสินค้า/บริการควรจะต้องยื่นหนังสือหรือดำเนินการทางกฎหมายที่จำเป็นต่อเอ็นโซโก้ เพื่อเรียกเงินค่าสินค้าหรือบริการที่ผู้บริโภคได้ชำระผ่านช่องทางของเอ็นโซโก้โดยเร็วที่สุด

กรณีผู้บริโภคพิสูจน์ได้ว่าไม่ได้รับสินค้าหรือไม่ได้รับบริการ ขอให้ผู้บริโภคแจ้งเรื่องไปยังธนาคารเจ้าของบัตรเครดิตเพื่อขอให้ระงับการจ่ายเงินไปยังเอ็นโซโก้ ผู้บริโภคที่ได้รับความเสียหายจากเจ้าของสินค้า/บริการรายใดปฏิเสธการให้สินค้าหรือบริการผู้บริโภค ให้ร้องเรียนไปยังหมายเลข 1212 ซึ่งเป็นศูนย์กลางการดูแลเรื่องนี้ หรือสำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค โทร 1166 หากผู้บริโภคไม่ประสงค์ที่จะรับสินค้า/บริการจากเจ้าของสินค้า/บริการอีกต่อไป ย่อมมีสิทธิตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค (ตามประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ให้ธุรกิจบัตรเครดิตเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2556 ในการขอยกเลิกการซื้อสินค้าหรือขอรับบริการภายใน 45 วันนับแต่วันที่ซื้อหรือขอรับบริการ

นี่เป็นอีกหนึ่งกรณีศึกษาครั้งสำคัญ ของการทำธุรกรรมออนไลน์ ซึ่งเรื่องทำนองนี้คงไม่ได้เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวแล้วจบลง เพราะโลกยุคใหม่ การทำธุรกรรมออนไลน์ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ภาครัฐต้องรัดกุม และมีมาตรการช่วยเหลือ บรรเทาทุกข์แก่ผู้บริโภคอย่างรวดเร็ว ทันท่วงที ข้างประชาชนผู้บริโภคก็ต้องระมัดระวังการทำธุรกรรมออนไลน์ของตัวเองด้วย