‘รู้ลึกรู้รอบ มองไกลและกล่าวเตือน’
ภาพนี้ทำให้เห็นการเปลี่ยนผ่าน ตำแหน่งผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศชาติ ที่คนไทยจำนวนมากตั้งความหวังไว้ ว่าจะเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับสถาบันที่สำคัญแห่งนี้อย่างเป็นระบบ
ดร.ประสาร ไตรรัตน์วรกุล กำลังจะส่งมอบธนาคารกลางที่มีผลงานน่าประทับใจ เสริมสร้างให้ธนาคารแห่งชาติมีความเป็นอิสระ มืออาชีพ และขณะเดียวกันก็มีความ “ติดดิน” และพร้อมจะตอบทุกคำถามที่สังคมมีต่อบทบาทของธนาคารกลาง
ดร.วิรไท สันติประภพ ได้รับการแต่งตั้งท่ามกลางเสียงสนับสนุนเหนียวแน่นจากหลายฝ่าย ซึ่งก็แปลว่าสังคมจะตั้งความหวังไว้สูงมากเช่นกัน
การมารับตำแหน่งของผู้ว่าแบงก์ชาติคนใหม่ ปะเหมาะกับสถานการณ์เศรษฐกิจชะลอตัว ทั้งในประเทศและต่างประเทศ อีกทั้งยังเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านทางการเมืองที่สำคัญ จากรัฐบาลที่มาจากรัฐประหารที่มี Roadmap สู่การเลือกตั้งที่แฝงด้วยความไม่แน่นอนอย่างสูง
จึงเป็นความท้าทายที่หนักหน่วง จำเป็นที่คุณวิรไท ต้องระดมพลังแห่งความเป็นอันหนึ่งอันเดียว ในทีมงานของธนาคารกลางในฐานะ “คนนอก” เพื่อแสดงผลงานที่คนข้างนอกจะสามารถสัมผัสได้ อย่างเป็นรูปธรรมในระยะเวลาอันสั้น
“ความคาดหวังของสังคม” เป็นเรื่องสำคัญยิ่งสำหรับคนที่มานั่งในตำแหน่งนี้
ผมจำได้ว่าคุณประสารเคยพูดและเขียนไว้ว่า
“หากแบงก์ชาติไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ที่สมควรจะทำ ไม่สามารถตอบสนองต่อความคาดหวังของประชาชนได้ จนความน่าเชื่อถือหดหาย แบ็งก์ชาติจะไม่สามารถปฏิบัติภารกิจของธนาคารกลางให้ลุล่วงได้ ดังนั้น การตอบสนองต่อความหวังของประชาชนจึงเป็นสิ่งสำคัญ....”
ในการตอบสนองความคาดหวังของคนไทยต่อแบงก์ชาตินั้น คุณประสารบอกว่าต้องมีเป้าหมาย 3 อย่าง
- เป็นองค์กรที่พึ่งพาได้ ทั้งในเรื่องเศรษฐกิจการเงินและคุ้มครองดูแลผู้ใช้บริการทางการเงิน
คำว่า “พึ่งพาได้” มีสองมิติ คือ “รู้ลึกและรู้รอบ” อันหมายถึงความเข้าใจต่อสถานการณ์เศรษฐกิจทั้งในและต่างประเทศอย่างลึกซึ้ง เพื่อให้การตัดสินใจทางนโยบายเป็นไปอย่างรอบคอบ รอบด้าน และทันกาล
มิติที่สองคือ “มองไกลและกล่าวเตือน” หมายถึงการมองไปข้างหน้า และหากมีความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น แบงก์ชาติควรจะเป็นหน่วยงานแรก ๆ ที่ออกมาเตือน แม้ว่าความเสี่ยงจะยังไม่มากก็ตาม
- เป็นองค์กรที่เตรียมพร้อมรับการเปลี่ยนแปลง อันหมายถึงบทบาทในการพัฒนาประเทศ ในด้านการเตรียมความพร้อมเศรษฐกิจไทย รับมือกับกระแสความเปลี่ยนแปลงในอนาคต เป็นองค์กรที่เข้าถึงผู้คนในทุกภาคส่วน หมายถึงสามารถสื่อสารให้ผู้คนทั่วไปเข้าใจได้ง่าย มีความเข้าใจในภาคธุรกิจให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ด้วยการออกไปพบผู้ประกอบการเพื่อรับทราบปัญหาและข้อมูล แลกเปลี่ยนความเห็นในทุกสาขาทั้งส่วนกลางและภูมิภาค และการเข้าถึงภาคประชาชน ไม่ว่าจะเป็นการให้คำปรึกษาผ่านการตั้งศูนย์คุ้มครองผู้ใช้บริการทางการเงิน เพื่อเข้าถึงประชาชนรายย่อย...รับฟังเรื่องร้องเรียน ประกอบกับการให้ความรู้ทางการเงิน และการวางแผนทางการเงินผ่านหลายช่องทาง ทั้งผ่านสื่อโทรทัศน์ วิทยุและรูปแบบการสื่อสารใหม่ ๆ ที่สร้างสรรค์
ถ้าถามว่า “ธนาคารชาติในอนาคต” ควรจะเป็นอย่างไร คุณประสารเคยให้คำอธิบายง่าย ๆ ชัด ๆ อย่างนี้
“หากเปรียบเทียบแบงก์ชาติเป็นบุคคลหนึ่งคน แบงก์ชาติในความคิดของคนส่วนใหญ่อาจจะเป็นนักวิชาการที่รอบคอบ ยึดมั่นในหลักการ ฉลาดหลักแหลม แต่สื่อความหมายให้ผู้อื่นเข้าใจได้ไม่ง่ายนัก และดูเหมือนเป็นคนที่เข้าถึงได้ยาก ภารกิจที่ท้าทายของแบ็งก์ชาติจึงเป็นการปรับเปลี่ยนบุคลิกให้แบ็งก์ชาติเป็นคนที่เปิดเผย ใจกว้าง เข้าถึงได้ง่าย และสื่อสารให้ทุกฝ่ายเข้าใจได้อย่างชัดเจนขณะที่ยังคงคุณสมบัติยึดมั่นในหลักการเอาไว้....”
สำหรับคุณวิรไท “ความคาดหวัง” ของสังคมที่สูง ประกอบกับ “มาตรฐานโดดเด่น” ที่คุณประสารได้สร้างเอาไว้จึงเป็นเรื่องท้าทายความสามารถอย่างยิ่ง
