ช่วยลูกหลานเรียนรู้ในวันหยุด

แต่ปัจจุบันนี้การเรียนสำหรับลูกหลานในบ้านเมืองที่ก้าวไปถึงขั้นที่ก้าวหน้าไปได้ด้วยนวัตกรรมกลับให้ความสำคัญกับการบ้านน้อยลงไปมาก แต่หันไปเน้นการเรียนรู้ที่ครอบครัวสามารถช่วยสอนให้ลูกหลานได้


ในบ้านเมืองที่เจริญก้าวหน้าไปแล้วนั้น วันหยุดคือวันที่ลูกหลานและพ่อแม่ปู่ย่าตายายจะได้เรียนรู้ความรู้ที่สำคัญกับชีวิตของลูกหลานร่วมกัน ทักษะการมีชีวิตอย่างมีความสุขมีมากกว่าที่จะเล่าเรียนกันได้ในโรงเรียน และสาระที่จำเป็นสำหรับการเรียนรู้ที่จะเป็นอะไรสักอย่างที่ลูกหลานอยากจะเป็นนั้นก็ไม่ได้มีแค่ในการบ้าน การเล่าเรียนของลูกหลานในบ้านเมืองที่พัฒนาไปไกลแล้วจึงเป็นการเล่าเรียนสาระที่ตอบได้ชัดๆ ว่าสาระนั้นเป็นประโยชน์และจำเป็นอย่างไรกับชีวิตในวันหน้าของลูกหลาน การเล่าเรียนเป็นงานที่กระทำร่วมกันระหว่างลูกหลาน พ่อแม่ปู่ย่าตายาย และคุณครูในโรงเรียน พร้อมๆ กับที่เปิดโอกาสให้ลูกหลานได้เลือกสรรวิธีการเรียนรู้ที่เหมาะสมและท้าทายการเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง การเล่าเรียนผสมผสานสาระ ครอบครัว โรงเรียน และความเป็นตัวของตัวเองเข้าเป็นหนึ่งเดียวกัน แต่การผสมผสานนี้อยู่ในขั้นเริ่มต้น


ดังนั้น วันหน้าผู้ใหญ่บ้านเรากับบ้านเขาที่เจริญกว่าเราจะแตกต่างกันมากขึ้น ผู้ใหญ่ในวันหน้าของบ้านเราโตมาจากการเรียนรู้ตามที่ใครสักคนหนึ่งกำหนดทั้งวิธีการและสาระ ผู้ใหญ่บ้านเขาเรียนรู้จากการผสมผสานระหว่างโรงเรียน ครอบครัว และตัวของตัวเอง วันนี้อาจบอกไม่ได้ว่าแบบไหนดีกว่ากัน แต่บอกได้แน่ๆ อย่างหนึ่งว่าผู้ใหญ่บ้านเขาเติบโตขึ้นอย่างมีความสุขมากกว่า รู้จักครอบครัวและตนเองดีกว่าอย่างแน่นอน


พ่อแม่ปู่ย่าตายายไม่จำเป็นต้องรอจนกระทั่งถึงวันหนึ่งในอนาคตที่ใครสักคนหนึ่งจะสามารถปรับเปลี่ยนการเล่าเรียนในบ้านเราให้ไปเหมือนกับในบ้านเมืองที่พัฒนาแล้วได้ วันนี้ท่านสามารถช่วยกันเติมเต็มการเรียนรู้ของลูกหลานได้เอง โดยไม่ต้องรอให้ใครมาสั่ง ใครๆ ก็อยากเห็นลูกหลานมีอนาคตที่ดี มีอนาคตที่เป็นสุข ดังนั้น จึงต้องช่วยกันเติมเต็มการเรียนรู้ของลูกหลานให้มีประสิทธิผลสำหรับการดำรงชีวิตอย่างมีความสุขและประสบความสำเร็จในอนาคต ซึ่งความสุขและความสำเร็จในวันหน้าไม่ได้ขึ้นกับความสำเร็จในโรงเรียนเท่านั้น และความสำเร็จในโรงเรียนไม่ได้จำกัดอยู่แค่คะแนนจีพีเอที่ได้เท่านั้น คะแนนจะสูงจะต่ำก็มีความสุขและความสำเร็จได้ การช่วยลูกหลานทำการบ้านที่ได้มาจากโรงเรียนไม่น่าจะช่วยการเรียนรู้ของลูกหลานนอกกรอบขอบเขตที่ได้มาจากโรงเรียนได้ ช่วยทำการบ้านเป็นแค่พ่อแม่ช่วยเติมเต็มสิ่งที่โรงเรียนสอนได้เท่านั้น พ่อแม่เป็นแค่กองหนุนสำหรับการเรียนรู้ที่ได้มาจากโรงเรียนเท่านั้น หากต้องการเพิ่มการเรียนรู้ให้กับลูกหลานจริง ๆ คงไม่ได้เป็นแค่การเคี่ยวเข็ญให้ลูกหลานทำการบ้านจากโรงเรียน แต่อาจลองยกระดับการเรียนรู้ขึ้นไปอีกระดับหนึ่ง ยกจากจำได้ขึ้นเป็นเข้าใจได้ อธิบายได้ เราเชื่อกันมานานแล้วว่าถ้ารู้จริงต้องอธิบายได้


ดังนั้น วันหยุดพ่อแม่ปู่ย่าตายายอาจชักชวนให้ลูกหลานเล่าสู่กันฟังว่าการบ้านที่เขาต้องทำนั้น เขาทำอย่างไร และเขาคิดว่ามีประโยชน์อะไรกับตัวเขาและรอบตัวเขาอย่างไร การที่เล่าเรียนมาแล้วสามารถบอกต่อคนอื่นได้ว่ารู้อะไรมาบ้าง สามารถบอกวิธีทำได้ ย่อมหมายถึงว่าเล่าเรียนแล้วรู้จริง ไม่ใช่แค่รู้จำ


พ่อแม่ปู่ย่าตายายผ่านร้อนผ่านหนาวมามากกว่าลูกหลาน ย่อมสะสมความรู้ไว้มากบ้างน้อยบ้าง หากคิดว่าความรู้นั้นจะเป็นประโยชน์กับการเรียนรู้ของลูกหลาน ก็ต้องหาวิธีการถ่ายทอดส่งต่อให้กับลูกหลานต่อไป แต่อย่ากระทำซ้ำรอบกับที่โรงเรียนกำลังกระทำอยู่ อย่าเปิดห้องเรียนของโรงเรียนขึ้นที่บ้าน ลูกหลานเล่าเรียนตามวิธีการของโรงเรียนห้าหกวันก็เหน็ดเหนื่อยมากแล้ว และหากใช้วิธีการเดียวกับโรงเรียนแล้วละก็ คุณครูที่โรงเรียนท่านทำได้ดีกว่าที่บ้านจะช่วยกันทำแน่ ๆ ลองใช้วันหยุดไปเที่ยวด้วยกันแล้วถ่ายทอดความรู้ในระหว่างการท่องเที่ยว ถ้าครอบครัวเก่งค้าขายไปเที่ยวที่ไหนเห็นใครค้าขายอะไร ก็ลองตั้งคำถามดูว่าจะค้าขายสิ่งนั้นได้ต้องรู้อะไรบ้าง ต้องทำอะไรได้บ้างก่อนที่จะมาค้าขายได้ การเล่าเรียนจะเกิดได้ทุกที่ทุกเวลาหากพ่อแม่ปู่ย่าตายายพร้อมที่จะช่วยเติมเต็มการเล่าเรียนของลูกหลาน โดยวิธีการที่ไม่ซ้ำรอยกับที่โรงเรียนกระทำอยู่


การสนับสนุนลูกหลานไปกวดวิชาก็เป็นการสนับสนุนการเรียนรู้อีกแบบหนึ่ง ว่ากันว่าการเรียนรู้จะมีประสิทธิผลมากขึ้น หากเล่าเรียนความรู้นั้นจากหลากหลายช่องทาง โรงเรียนกวดวิชาจึงเป็นอีกช่องทางหนึ่งสำหรับการสนับสนุนการเรียนรู้ได้ เพียงแต่ขอบเขตความรู้ที่ได้ก็ยังเป็นขอบเขตเดิมที่โรงเรียนตีกรอบไว้เท่าเดิม เพียงแต่เพิ่มช่องทางขึ้นอีกช่องทางหนึ่ง เคยเล่าเรียนเรื่องนี้กับคุณครูมาแล้ว ไปกวดวิชาก็ไปเรียนกับคุณพี่ติวเตอร์กันบ้าง กวดวิชามากอาจได้ผลการเล่าเรียนในโรงเรียนดีขึ้น แต่ต้องระวังอย่าให้กวดวิชากันจนลืมที่จะเล่าเรียนความรู้อื่นที่จำเป็นสำหรับความสุขและความสำเร็จในชีวิตในวันหน้า ซึ่งต้องย้ำว่ามีเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้นที่โรงเรียนส่งมอบให้ได้


การเติบโตเป็นคนที่รู้จักเรียนรู้อย่างต่อเนื่องนั้น ไม่ได้เกิดขึ้นจากโรงเรียนแต่เติบโตขึ้นมาจากการผสมผสานระหว่างพ่อแม่ปู่ย่าตายายกับความเป็นตัวของตัวเองของลูกหลาน โรงเรียนจะให้การบ้านมากแค่ไหน การเติบโตเป็นคนที่เรียนรู้อย่างต่อเนื่องนั้นมาจากการเห็นตัวอย่างการเรียนรู้ของครอบครัวเป็นสำคัญ ลูกหลานที่เติบโตมากับครอบครัวที่เปิดใจพร้อมจะเรียนรู้สิ่งใหม่ย่อมมีโอกาสสูงที่จะเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง มากกว่าลูกหลานที่กวดวิชาเช้ายันเย็นเจ็ดวันไม่มีหยุด