การปฏิรูปไม่ง่าย

การปฏิรูปไม่ง่าย

รัฐบาลของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กำลังเผชิญกับบททดสอบที่สำคัญ

ในการปฏิรูปประเทศในสามเรื่องหลัก คือ การปฏิรูปการเมือง การปฏิรูปพลังงานและการปฏิรูปโครงสร้างภาษี ซึ่งจะเป็นบทพิสูจน์อีกครั้งว่าการปฏิรูปในเรื่องใหญ่ของประเทศนั้น จะสามารถทำได้หรือไม่ หรือว่าการเปลี่ยนแปลงใดๆในเรื่องใหญ่ของประเทศนั้น เราสามารถทำได้เพียงแค่อย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่อาจทำได้ในครั้งเดียว กล่าวคือเราจะมาแก้ไขหลังจากที่เกิดปัญหาแล้วเท่านั้น และไม่อาจวางแผนล่วงหน้าได้

ในเรื่องของการปฏิรูปการเมืองนั้น สภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.) และสภานิติบัญญัติแห่งชาติ(สนช.) รวมถึงรัฐบาลกำลังถูกวิพากษ์วิจารณ์และแรงต่อต้านในหลายประเด็น โดยเฉพาะในเรื่องที่เกี่ยวกับพรรคการเมือง โดยการปฏิรูปการเมืองในครั้งนี้ พล.อ.ประยุทธ์ในฐานะหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ(คสช.)ต้องการวางรากฐานให้กับการเมืองของประเทศ โดยก้าวพ้นความขัดแย้งแบบเดิม แต่ดูเหมือนจะไม่ง่ายนักสำหรับระบบประชาธิปไตยที่มีความซับซ้อนของอำนาจในสังคม

ในเรื่องของการปฏิรูปพลังงาน ซึ่งถือเป็นนโยบายสำคัญของความพยายามปฏิรูปประเทศ ตั้งแต่เริ่มเข้ามาบริหารประเทศ ถือว่ามีความคืบหน้าไปอย่างมากในเรื่องของการปรับโครงสร้างในหลายด้าน เพียงแต่ติดปัญหาเฉพาะในเรื่องของการจัดหาพลังงาน คือ การเปิดสัมปทานปิโตรเลียมรอบใหม่และการก่อสร้างโรงไฟฟ้าเท่านั้น และก็ถือว่าเป็นความโชคดีอย่างมากของรัฐบาลในเรื่องการปฏิรูปโครงสร้างราคาพลังงาน เนื่องจากน้ำมันอยู่ในช่วงขาลง แต่ยังมีความท้าทายในเรื่องการจัดหาแหล่งพลังงานในอนาคต

ในเรื่องของการปฏิรูปโครงสร้างภาษี ถือว่าเป็นเรื่องที่ท้าทายมากที่สุดของรัฐบาลก็ว่าได้ และหากกล่าวถึงที่สุดแล้ว การปฏิรูปโครงสร้างภาษีทั้งระบบ หากสามารถดำเนินการได้สำเร็จ ก็จะจะพลิกฉมหน้าเศรษฐกิจการเมืองของประเทศได้ในระยะยาวเช่นกัน เพราะภาษีถือเป็นเครื่องที่สำคัญ ทั้งเรื่องสร้างความเท่าเทียมและความเป็นธรรมในสังคม และเป็นเครื่อมือสำคัญในการสร้างแรงจูงใจให้กับประชาชนในการสนับสนุนนโยบายหรือทิศทางของการพัฒนาในบางด้านได้ 

หากติดตามความเคลื่อนไหวของการปฏิรูปในสามเรื่องหลัก จะเห็นได้ว่ามีความคืบหน้าไปมาก แต่เป็นเพียงแนวคิดหรือแนวนโยบายเท่านั้น ยังไม่ส่งผลภาคปฏิบัติมากนัก การปฏิรูปบางด้านได้เข้าสู่ช่วงสำคัญ อย่างเช่นการปฏิรูปพลังงาน แต่บางด้านต้องหยุดชะงักชั่วคราว อาทิ การออกกฎหมายว่าด้วยภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ขณะที่บางด้านกำลังหาข้อยุติในแนวทางเพื่อรอประกาศใช้ โดยเฉพาะรัฐธรรมนูญ ซึ่งเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศ ที่ยังอยู่ระหว่างการยกร่างและต้องเร่งให้ทันตามกรอบเวลาที่กำหนดไว้

ดังนั้น จะเห็นได้ว่าการปฏิรูปประเทศตามความตั้งใจของคสช.ตั้งแต่ต้นนั้น ไม่ถือว่าเป็นงานที่ง่ายนัก แม้ว่าก่อนหน้านี้มีการพดถึงกันอย่างมากว่าประเทศไทยควรจะมีการปฏิรูปด้านโน้นด้านนี้ แต่ทุกอย่างก็เป็นเพียงการพูดในเวทีสาธารณะเท่านั้น ส่วนการปฏิบัติจริงนั้นเราแทบไม่มีอะไรขยับกันมากนัก ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการปฏิรูปเป็นเรื่องยากมาก โดยเฉพาะเมื่อเกิดขึ้นในระดับประเทศ จนในที่สุดแล้ว คนไทยก็สามารถทำได้เพียงแค่การพูดเท่านั้น จนกระทั่งปัญหาเกิดขึ้นจึงตื่นตัวกันอีกครั้ง

เราเห็นด้วยกับนโยบายการปฏิรูปประเทศในหลายด้าน เพราะเราเห็นว่ามันมีปัญหาจริงๆ เกิดขึ้นและส่งผลกระทบต่อทุกคนในที่สุด แต่การปฏิรูปเป็นเรื่องของโครงสร้างและเป็นเรื่องยุ่งยากมากในการทำความเข้าใจกับประชาชน ซึ่งไม่ใช่เพราะว่าประชาชนไม่มีความรู้ความเข้าใจ แต่เป็นเพราะว่าการปฏิรูปเป็นเรื่องไกลตัวและซับซ้อน ในขณะที่ประชาชนมักจะคิดในเรื่องเฉพาะหน้าและสิ่งที่ได้รับผลกระทบโดยตรง ซึ่งการประชาสัมพันธ์ให้รับรู้นั้นไม่เพียงพอ แต่ต้องสร้างความเข้าใจและการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง