สมัชชาคุณธรรม

  พิจารณารายงานผลศึกษา “สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ” และ “ร่างพระราชบัญญัติสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ พ.ศ....” ของคณะกรรมการการปฏิรูปคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาล ซึ่งคณะกรรมาธิการวิสามัญกิจการสภาปฏิรูปแห่งชาติ พิจารณาเสร็จแล้ว ได้มีมติ 217 ต่อ 10 เห็นชอบรายงานนี้ และมีมติ 220 ต่อ 4 ให้ส่งความเห็นของสมาชิก สปช. ให้กับผู้เกี่ยวข้องดำเนินการปรับปรุงแก้ไขร่างกฎหมาย

>>> แนวคิดและที่มา ของ “สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ” (Assembly or General Assembly) เป็นกระบวนการดำเนินงานร่วมกันอย่างมีระบบ สม่ำเสมอ ระหว่างภาคีสมาชิกที่มีปณิธานและเป้าหมายร่วมกันที่จะวางแผนงาน จัดประชุมระดับพื้นที่/ภูมิภาค พิจารณาประเด็นสำหรับการประชุมใหญ่ ศึกษาค้นคว้าทางวิชาการ และกิจกรรมส่งเสริมการมีส่วนร่วมแสดงความคิดเห็น การเรียนรู้ร่วมกัน การเสริมสร้างความร่วมมือรวมพลัง อันนำไปสู่ข้อเสนอเชิงนโยบาย/ยุทธศาสตร์ที่นำเข้าสู่การประชุมใหญ่เป็น “เจตนารมณ์” ร่วมกัน

>>> “สมัชชาคุณธรรม” เป็นกระบวนการให้เครือข่ายองค์กรภาคี “ด้านคุณธรรมจริยธรรม-ภาคประชาสังคม-ประชาชน” และ “หน่วยงานรัฐ-เอกชน” ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์การทำงาน “ด้านคุณธรรม” และ “องค์ความรู้” ต่างๆ อย่างกัลยาณมิตร เพื่อนำไปสู่การเสนอแนะนโยบายสาธารณะด้านคุณธรรมจริยธรรมต่อภาครัฐ และภาคสังคม

>>> “อำนาจ-หน้าที่” ของสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ เป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ ในการกำหนดมาตรฐานคุณธรรม จริยธรรม ของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และผู้บริหารระดับสูงของทุกองค์กรที่ใช้อำนาจรัฐ” พลเดช ปิ่นประทีป บอกว่า หลังจากนี้สามารถตั้งสมัชชาคุณธรรมได้ทันที โดยไม่ต้องรอการ ยกร่างรัฐธรรมนูญแล้วเสร็จ รวมทั้งไม่จำเป็นต้องมีกฎหมายลูกออกมารองรับ เพราะการจัดตั้งสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ เป็นไปตามร่างพระราชบัญญัตินี้อยู่แล้ว

>>> สิน สื่อสวน ผอ.ศูนย์คุณธรรม ชี้แจงหลักการและเหตุผลร่าง พ.ร.บ.ดังกล่าวว่า ให้มีกลไกที่มีประสิทธิภาพในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของหลักนิติธรรม และการสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในทุกภาคส่วน และทุกระดับให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทยที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา กลไกดังกล่าวเพื่อวางมาตรฐานคุณธรรม จริยธรรมของบุคคลผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ข้าราชการ หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ กรรมการ หรือผู้บริหารองค์กรเอกชนที่ทำธุรกรรมกับรัฐ กำหนดมาตรฐานธรรมาภิบาลของหน่วยงานของรัฐทุกประเภท และหน่วยงานเอกชนที่เป็นคู่สัญญากับภาครัฐ กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีสอบทานหรือไต่สวนการฝ่าฝืน หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานคุณธรรม จริยธรรม หรือธรรมาภิบาลของบุคคลและหน่วยงาน ตลอดจนส่งเสริมสนับสนุนและประสานความร่วมมือกับภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม และภาคประชาชน เพื่อให้เกิดความเข้มแข็งทางวิชาการและนวัตกรรมในกระบวนการพัฒนาคุณธรรมความดีในรูปแบบต่างๆ

>>> สำหรับผู้เขียนแล้ว สนับสนุนว่าประเทศไทยควรมีหลักธรรมาภิบาล แต่มันควรเกิดจาก “จิตสำนึก” ไม่ใช่การปลุกเร้าจาก “องค์กรผู้ขาดความดี” ที่“สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ” กำลังจะเป็นผู้กำหนดมาตรฐานให้เรา ธรรมาภิบาลในใจคนต้องสร้างตั้งแต่เด็กอนุบาล ไม่ใช่การสร้าง “องค์กรใหม่” อยู่ร่ำไป เรามีองค์กรที่กำหนดเรื่องดี-เลว อยู่มาก แต่ไม่เกิดประโยชน์เพราะเราไม่ได้ปลุกจิตสำนึกในใจคนในชาติ

>>> ที่สำคัญ “สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ” ไปยกเลิก พ.ร.ฎ.จัดตั้งศูนย์คุณธรรม (องค์กรมหาชน) พ.ศ.2554 แล้ว โยกคนไปอยู่อีกองค์กร โดยที่ผ่านมาเราไม่เคยเห็นผลงานอันประจักษ์ขององค์การมหาชนนี้มาก่อน

>>> อยู่ๆ บอกว่าจะตั้งเป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ อีกทั้งการยกร่างรัฐธรรมนูญ ยังไม่แล้วเสร็จ เรากำลังจะให้รัฐธรรมนูญที่เขียนใหม่ให้มีเนื้อหาเป็นไปตามกฎหมายลูก หรือต่อไปนี้เราจะเรียกว่า “กฎหมายรัฐธรรมนูญ ตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ”

>>> เรื่องนี้ถ้าเจตนาดี ก็อย่ารีบข้ามขั้นตอน

     สุทธิรักษ์ อุฒมนตรี twitter@sutthirak_ntv