ปันที่รัฐ เพื่อบ้านที่มั่นคง

เป็นผู้ที่ไม่มีสถานภาพถูกต้องตามกฎหมาย และมักจะถูกไล่รื้อ จับกุมดำเนินคดี เช่นเดียวกับพี่น้องในภาคชนบทหลายพื้นที่มักมองว่าเป็นพวกผู้บุกรุกพื้นที่ป่า อุทยาน ที่ดินรัฐ ทั้งนี้อยู่อาศัย และทำกินในพื้นที่มาตั้งแต่รุ่นปู่ รุ่นย่า แต่มาวันนี้หลายพื้นที่ไม่สามารถทำกินในที่ดินนั้นได้ หลายรายกลายเป็นผู้กระทำผิด ถูกดำเนินคดี

>>> จากปัญหาที่สะสมมาเป็นระยะเวลานาน ก่อให้เกิดการรวมตัวกันขององค์กรชุมชน ที่ประสบปัญหาด้านที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกิน พยายามช่วยเหลือซึ่งกันและกัน โดยร่วมกันตั้งกลุ่มออมทรัพย์เพื่อที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกิน จัดตั้งกองทุนสวัสดิการ เพื่อช่วยเหลือกันในกลุ่มคนจนอย่างแท้จริง ร่วมแก้ไขปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัยของพี่น้องคนจนในเมืองและชนบท โดยมุ่งเน้นการลุกขึ้นมาจัดการแก้ไขปัญหาของตนเอง

>>> การรวมกันประสานความร่วมมือ เป็น 2 เครือข่าย คือ 1.สหพันธ์พัฒนาองค์กรชุมชน คนจนเมืองแห่งชาติ หรือ สอช. เป็นองค์กรชุมชนที่มุ่งเน้นการแก้ปัญหาชุมชนแออัดในเมือง และ 2.เครือข่ายที่ดินแนวใหม่ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเองแห่งชาติ หรือ คทช. เป็นเครือข่ายภาคชนบทรวมตัวกันมุ่งเน้นแก้ไขปัญหาที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยในชนบท

>>> เครือข่ายพี่น้องทั้ง 2 ได้ผนึกพลังกันลุกขึ้นมาจัดการแก้ไขปัญหาด้วยตนเอง ผ่านโครงการสำคัญของรัฐ อาทิเช่น โครงการบ้านมั่นคง และโครงการบ้านมั่นคงชนบทเพื่อผู้ยากจนและด้อยโอกาสในชนบท ที่ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) พอช. ดำเนินการ มีเป้าหมายให้รัฐบาลเห็นพลังของคนจน คนเล็ก คนน้อย ที่มีความพยายามแก้ไขปัญหาของตนเอง ด้วยการทำงานประสานหน่วยงานท้องถิ่น และหน่วยงานของรัฐ

>>> การขับเคลื่อนงานของ สอช. มีกระบวนการทำงานเพื่อแก้ไขปัญหาด้านที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2546 จนถึงปัจจุบัน ทำให้วันนี้สามารถสร้างความมั่นคงในการอยู่อาศัยของพี่น้องในเมืองได้ 72 จังหวัด 320 เมือง/เขต 930 โครงการ 1,805 ชุมชน 96,882 ครัวเรือน นอกจากนี้ สอช.ยังมุ่งเน้นการพัฒนาคุณภาพชีวิตพี่น้องในเมือง โดยการยกระดับการทำงานให้ครอบคลุมปัญหาของพี่น้องในทุกมิติ เช่น การแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยได้ทั้งเมือง อาทิเช่น เมืองชุมแพ จ.ขอนแก่น เมืองนครสวรรค์ การส่งเสริมให้มีการออมทรัพย์เพื่อจัดระบบสวัสดิการชุมชนในชุมชนบ้านมั่นคง และพัฒนาเป็นกองทุนสวัสดิการระดับเมือง ปัจจุบันมีกองทุนระดับเมือง 69 กองทุน มีสมาชิกกองทุน 17,513 ครัวเรือน รวมถึงการจัดให้มีกองทุนรักษาดิน รักษาบ้าน ที่มีระบบบริหารจัดการโดยขบวนชุมชน ปัจจุบันมีสมาชิกกองทุน 94 กองทุน 12,864 ครัวเรือน กองทุนสมทบรวม 2,652,260 บาท ปัจจุบันได้พัฒนาไปสู่การใช้กองทุนจัดการแก้ไขปัญหาภัยพิบัติที่เกิดขึ้น เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของสมาชิก ซ้ำยังส่งเสริมการเพิ่มรายได้ ลดรายจ่ายของสมาชิกในโครงการบ้านมั่นคง อาทิเช่น ส่งเสริมการใช้พื้นที่ว่างในโครงการปลูกพืชผักสวนครัว ปลูกเห็ด ชุมชนที่ประสบความสำเร็จ คือ บ้านมั่นคงบางพราน หรือการเลี้ยงไก่ ในโครงการบ้านมั่นคงเมืองเกาะขวาง การทำนารวมของเครือข่ายบ้านมั่นคงเมืองชุมแพ การยกระดับโครงการบ้านมั่นคงสู่การพัฒนาพลังงานทางเลือก อาทิเช่น สหกรณ์

>>> สำหรับพี่น้องเครือข่าย คทช. ได้มีกระบวนการทำงานแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินในภาคชนบทอย่างกว้างขวางโดยมีพื้นที่ดำเนินการ 76 จังหวัด ที่มีการพัฒนาคุณภาพชีวิตตามแนวทางการจัดการที่ดินแนวใหม่ที่ชุมชนท้องถิ่นร่วมกันจัดการ คือ เกิดกองทุนที่ดิน เพื่อการดูแลคนในตำบล อาทิเช่น ต.คลองหินปูน จ.สระแก้ว ต.บัวใหญ่ จ.น่าน เกิดการจัดการทรัพยากรน้ำทั้งระบบฝาย ระบบประปาหมู่บ้าน ที่ต.ปิล๊อค กาญจนบุรี เกิดการดูแล จัดการทรัพยากรในพื้นที่ของคนในตำบลร่วมกับท้องถิ่น จนนำมาสู่การออกเทศบัญญัติ ที่ชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง เช่นที่ต.แม่ทา ต.แม่ทาเหนือ เชียงใหม่ เป็นต้น โดยมุ่งเน้นการประสานการทำงานร่วมกับหน่วยงานในท้องถิ่น อันจะเป็นนโยบายการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกิน "แบ่งปันที่ดินรัฐ : เพื่อที่อยู่อาศัยที่มั่นคง คืนความสุขให้คนจนอย่างยั่งยืน" เนื่องในงานวันที่อยู่อาศัยโลกประเทศไทย ปี 2557